|
ÖZET: Puan usulü ile ihale edilen teşhis ve tedavi hizmet alımlarında, fiyat farkı hesaplamalarının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. 2013/5215 sayılı Kararname ekindeki Fiyat Farkı Esasları, bu hesaplamaların nasıl yapılması gerektiğini belirlemekte ve Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) çerçevesinde fiyatların belirlenmesi için gerekli formülleri içermektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, fiyat farklarının hesaplanmasında mevzuat hükümlerine uyulmadığı ortaya çıkmıştır.
07.03.2023 tarihinde yürürlüğe giren değişikliklerle birlikte, puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplamalarının belirli kurallara tabi olduğu vurgulanmıştır. Özellikle, SUT’ta belirlenen katsayı değişimlerinin fiyat farkı hesaplamalarına dahil edilmemesi gerektiği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, 17.03.2023 tarihinden önce ilanı yapılan ihalelerde mevcut mevzuat hükümleri geçerli olmaya devam edecektir. Sonuç olarak, puan usulü ihale edilen teşhis ve tedavi hizmetlerinde, fiyat farkı ödemelerinin mevzuat gerekliliklerine uygun olarak, puan güncellemeleri esas alınarak yapılması gerektiği ve ilave fiyat farkı ödemelerinin söz konusu olmaması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durum, yüklenicilerin sözleşme şartlarına uygun olarak ödemelerini alabilmeleri için önem arz etmektedir. |
BULGU: Puan Usulü İhale Edilen Teşhis ve Tedavi Hizmet Alımında Fiyat Farkının Hatalı Hesaplanması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Puan usulü ihale edilen hizmet alımında fiyat farkı hesabının mevzuatın öngördüğü şekilde yapılmadığı görülmüştür.
2013/5215 sayılı Kararname eki Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkı Esasları’nda hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı hesabına ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
Esasların 5’inci maddesinde Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkının hesaplanma formülüne yer verilmiştir. Ayrıca 7’nci maddesinin (11)’inci fıkrasında teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan işlerde bir hizmetin puanının artırılmasından veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için fiyat farkı hesaplanamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Diğer taraftan 07.03.2023 tarih ve 32125 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farklarına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar ile 7’nci maddenin birinci, ikinci, üçüncü ve on birinci fıkralarında değişiklik yapılmıştır. Ayrıca Esaslara eklenen geçici 3’üncü madde ile ilanı veya duyurusu bu maddeyi ihdas eden Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ihalelerde fiyat farkı esaslarının, ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan Esaslara göre yürütüleceği ifade edilmiştir. Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların 3’üncü maddesinde ise bu Esasların yayımı tarihinden 10 gün sonra yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
Anılan değişiklik ile Esasların 7‘nci maddesinin (11)’inci fıkrası yeniden düzenlenmiş ve puan birimi üzerinden sözleşmeye bağlanan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında, 5’inci madde hükümleri uygulanmaksızın, ilgili hizmetin uygulama ayındaki puanı ile ihale tarihindeki puanı arasındaki farktan kaynaklanan fiyat değişimlerinin fiyat farkı olarak ödeneceği veya kesileceği, ancak Sağlık Uygulama Tebliğinde (SUT) ödemeye esas olarak belirlenen katsayının artırılmasından veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için ayrıca fiyat farkı hesaplanamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Dolayısıyla yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanabilmesi için idari şartname ve sözleşmelerde hüküm bulunması gerekmektedir. Ayrıca yapılan değişiklikler yayım tarihi olan 07.03.2023 tarihinden 10 gün sonra yürürlüğe girdiğinden 17.03.2023 tarihinden önce ilanı veya duyurusu yapılmış ihaleler için uygulanmayacak, bu ihalelere Esasların ilanın veya duyurunun yapıldığı tarihte yürürlükte olan hükümleri uygulanacaktır.
24.03.2013 tarih ve 28597 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği (SUT)’da teşhis ve tedaviye yönelik uygulanacak işlemlerin eki listelerde puanları belirlenmiştir. Tebliğe göre bir işlemin bedeli ilgili puan ile katsayının (0,593) çarpımı sonucu bulunmaktadır.
SUT’ta yıl içerisinde güncelleme yapılmakta ve bir işlemin puanı değişmektedir. Dolayısıyla puan usulü ihalelerde hakediş ödenirken SUT puanları temel alındığından güncelleme olması durumunda güncel puandan ödeme yapılmaktadır. Böylece yüklenicinin sözleşmede belirlenen toplam puanı sözleşmede öngörülen süreden önce dolmakta olup bu durum bir anlamda fiyat farkı ödemesi anlamına gelmektedir.
Buna göre ilanı veya duyurusu 17.03.2023 tarihinden önce yapılan teşhis ve tedaviye yönelik puan usulü hizmet alımı ihalelerinde değişiklik öncesindeki gibi SUT’ta yapılan güncellemeler ile ilgili hizmetin uygulama ayındaki puanı ile ihale tarihindeki puanı arasında oluşan farktan kaynaklanan fiyat değişimleri hakedişlerde yapılacak puan güncellemesi ile fiyat farkı olarak ödenecektir. Mevzuat değişikliğine tabi puan usulü ihalelerde ise daha açık bir şekilde ifade edilerek aynı usulün sürdüğü ancak ilave olarak SUT’ta ödemeye esas olarak belirlenen katsayının (0,593) artırılmasından veya azaltılmasından kaynaklanan fiyat değişimleri için ayrıca fiyat farkı hesaplanamayacağı anlaşılmaktadır.
İhale ilanı 04.10.2022 tarihinde puan usulü yapılan 2022/954463 ihale kayıt numaralı 25.000 puan 36 aylık PET/BT Cihazı İle Görüntüleme Tetkikleri Hizmet alımının hakkediş ödemelerinin incelenmesinde ödemelerin puan güncellemesi uygulanmadan yapıldığı ve fiyat farkının mevzuatta aykırı olarak Esasların 5’inci maddesinde yer alan formüle göre hesaplanarak ödendiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında ilgili ihaleye 01.10.2022 tarihinde başlandığını, 2023 Mart ayında SUT fiyatlarında güncelleme yapıldığı mart ayından sonraki faturalarda yeni SUT fiyatına göre puanların güncellendiği, aynı şekilde 2023 Eylül ayında SUT fiyatlarında %50 oranında bir güncelleme daha yapıldığı ve bu güncelleme neticesinde ilgili firmanın SUT puanını değiştirmeden fiyat farkı formülünü kullanarak fiyat farkı hesaplayıp fatura ettiği, eski SUT fiyatından hesaplandığı için mükerrer ve fazla bir fiyat farkı ödemesi oluşmadığı ifade edilmiştir.
Her ne kadar kamu idaresi yılın ilk üç ayında yapılan SUT fiyat güncellemelerine göre puanları güncelleyerek ödeme yaptığını ancak eylül ayında gelen güncelleme sonrası puan değişikliği yapmadan ayrıca fiyat farkı hesaplanarak ödeme yapıldığını ve eylül ayı puan güncellemesi hakedişlere uygulanmadığından kamu zararına sebep olunmadığını ifade etmişse de Fiyat Farkı Esasları’nda açıkça belirtildiği üzere puan usulü ihalelerde SUT puanlarında güncelleme olması durumunda bir anlamda fiyat farkı ödemesi anlamına geldiğinden hakediş ödenirken ilave olarak fiyat farkı hesaplanmadan güncel puandan ödeme yapılması gerekmektedir.
Puan güncellemesi yapılarak hakediş ödenmesi yüklenicinin sözleşmede belirlenen toplam puanının daha erken bitmesini dolayısıyla işin süresinden önce bitmesini sağlayacaktır. Bu nedenle mevzuat hükümlerine göre puan usulü ihalelerde SUT puan güncellemesi olması durumunda fiyat farkı ödemesi yapılmamalı, puan güncellemeleri hakedişlere yansıtılarak yükleniciye ödeme yapılmalıdır.
Sonuç olarak, puan usulü ihale edilen teşhis ve tedavi hizmetlerinde mevzuatın öngördüğü şekilde puan güncellemesi yapılmak suretiyle ödemelerin yapılarak fiyat farkı ödenmesi yapılması ve ilave olarak herhangi bir fiyat farkı ödemesi yapılmaması gerekmektedir.