Yükümlülüklerini Yerine Getirmeyen Kiracılara Kira Sözleşmelerinde Belirtilen Yaptırımların Uygulanmaması (Sayıştay)

BULGU: Yükümlülüklerini Yerine Getirmeyen Kiracılara Kira Sözleşmelerinde Belirtilen Yaptırımların Uygulanmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Sözleşme yükümlülüklerine aykırı olarak kira bedellerini zamanında ödemeyen kiracıların, kira sözleşmelerinin feshedilmediği ve ihalelerden yasaklanmadığı tespit edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması” başlıklı 62’nci maddesinde; sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatın gelir kaydedileceği ve sözleşmenin feshedileceği belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “İdarelerce ihalelere katılmaktan geçici yasaklama” başlıklı 84’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında ise; üzerine ihale yapıldığı halde usulüne göre sözleşme yapmayan istekliler ile sözleşme yapıldıktan sonra taahhüdünden vazgeçen ve mücbir sebepler dışında taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyenler hakkında da, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili bakanlık tarafından, haklarında bir yıla kadar bütün ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verileceği ve bu kararların Resmi Gazete’de yayımlanacağı ifade edilmiştir.
Buna göre; taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen kiracıların sözleşmelerinin feshedilip, teminatlarının gelir kaydedilmesi ve bu kiracıların ihalelere katılmaktan geçici olarak yasaklanması için ilgili Bakanlığa bildirilmesi gerekmektedir.
Üniversite ile müstecirler arasında imzalanan “Kira Sözleşmesi” hükümleri gereği; müstecire tebliğ edilen kira giderlerinin her ayın 1’i ile 5’i arasında idarenin hesabına yatırılacağı, kirasını yatırmayan müstecirlere ilk üç (3) iş günü içinde ikaz yazısı yazılacağı,tebliğ tarihinden itibaren beş (5) iş günü içinde kirasını ödemeyen müstecirlerin sözleşmesinin idare tarafından tek taraflı olarak feshedileceği, bu durumda müstecirlerin idareden hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunamayacağı belirtilmiştir.
Üniversite tarafından kiraya verilen taşınmazlardan, sözleşme hükümlerine aykırı olarak kira bedelleri müstecirlerce zamanında ödenmeyen 13 adet taşınmaz ve kira ödeme tarihleri aşağıdaki Tablo 5’te gösterilmiştir:
Tablo 5: Kira Bedelleri Zamanında Tahsil Edilmeyen Taşınmazlar

Yapılan incelemede; sözleşme hükümlerine aykırı olarak kira bedellerini ödeme tarihlerinde ödemeyen müstecirler için, ikaz yazılarının yazılmadığı, sözleşmelerinin feshedilmesi, kesin teminatın gelir kaydedilmesi ve ihalelere katılmaktan geçici olarak yasaklama yaptırımlarının uygulanmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, düzeltme işlemlerine başlanıldığı ve kira tahsilatlarının yasal gecikme bedelleriyle beraber gerçekleştirildiği ifade edilmişse de, bunlara ait bilgi veya belge sunulmamıştır.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU