|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye taşınırlarına ilişkin muhasebe kayıtlarının hatalı olduğunu ortaya koymuştur. Düzeltme işlemleri sırasında, birikmiş amortisman tutarlarının ters kayıtla kapatılarak gelir olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, ilgili taşınırların ayrılmış amortismanlarının kayıtlardan çıkarılmasına yol açmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, birikmiş amortismanların doğru bir şekilde izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, taşınırların marka ve model bilgilerinin girilmesi gibi işlemler sırasında, muhasebe kayıtlarında hatalı uygulamalar yapılmıştır.
Hatalı muhasebeleştirme sonucunda, 2023 yılı bilançosunda 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Hesabı 2.779.377,09 TL eksik, Faaliyet Sonuçları Tablosu’nda ise 600 Gelirler Hesabı aynı tutarda fazla raporlanmıştır. Kamu İdaresi, bu hatanın taşınır kodu, maliyet bedeli veya miktarında değişiklik gerektirmeyen düzeltme işlemlerinin yanlışlıkla muhasebe birimine gönderilmesinden kaynaklandığını açıklamıştır. Ayrıca, konuyla ilgili tüm harcama birimleri bilgilendirilmiştir. Sonuç olarak, taşınır işlem fişleriyle gerçekleştirilen düzeltme işlemlerinin, ayrılmış amortisman tutarlarının mali tablolarda doğru bir şekilde raporlanmasını sağlayacak biçimde muhasebeleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Taşınır Bilgilerinin Düzeltilmesi Amacıyla Yapılan Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Taşınırlara ilişkin düzeltme işlemlerinin hatalı muhasebeleştirilmesi nedeniyle birikmiş amortisman tutarlarının ters kayıtla kapatılarak gelir kaydedildiği, bu nedenle düzeltme işlemine konu taşınırlara ilişkin ayrılmış olan amortismanların kayıtlardan çıkarıldığı tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşük Karşılığı Hesabının niteliğine ilişkin 185’inci maddesinde, Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının, maddi duran varlık bedellerinin yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesi ile maddi duran varlıklar için ayrılan değer düşüklüğü karşılıklarını izlemek için kullanılacağı belirtilmiş ve 186’ncı maddesinde hesabın işleyişi düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre, bu hesabın borç kaydedilerek ters kayıtla kapatılması, ancak amortismana tabi taşınırın her ne suretle olursa olsun kayıtlardan çıkarılması, harcama birimleri/kurumlar arasındaki devri ve satışı halinde mümkündür.
İdare uygulamasında, taşınır kod ve alt kodlarının düzeltilmesi ya da muhasebeleştirilmesine gerek olmadığı halde taşınırların marka-model bilgilerinin girilmesi işlemlerine ilişkin bazı muhasebe kayıtlarında; taşınır çıkışlarında, 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşük Karşılığı Hesabı borç, daha sonra taşınır girişlerinde 600 Gelirler Hesabı alacak kaydedilmek suretiyle ayrılmış olan amortisman tutarlarının tamamı gelir kaydedilmektedir. Halbuki bahse konu işlemler ayrılmış amortismanların miktarını değiştirecek mahiyette olmayıp çıkış kayıtlarında borç kaydedilen 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşük Karşılığı Hesabının, giriş kayıtlarında tekrar alacak kaydedilmesi, böylelikle taşınırlara ayrılan amortisman tutarlarının Bilançoda raporlanmaya devam edilmesinin sağlaması gerekmektedir.
Düzeltme giriş-çıkış işlemlerinin hatalı muhasebeleştirilmesi nedeniyle 2023 yılı Bilançosunda 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşük Karşılığı Hesabı 2.779.377,09 TL eksik, Faaliyet Sonuçları Tablosunda 600 Gelirler Hesabı aynı tutarda fazla raporlanmıştır.
Kamu İdaresi cevabında; bulgu konusu hatanın; taşınırın kodunda, maliyet bedelinde ya da miktarında değişiklik gerektirmeyen taşınır düzeltme işlemlerinin sehven muhasebe birimine gönderilmesi sonucunda oluştuğu, konuyla ilgili tüm taşınır kayıt ve taşınır kontrol yetkilileriyle bilgilendirme toplantısı yapıldığı, ayrıca tüm harcama birimlerine bilgilendirme için yazıldığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, taşınır işlem fişleriyle yapılan düzeltme-giriş çıkış işlemlerinin, taşınırlara ayrılmış olan amortisman tutarlarının mali tablolarda raporlanmaya devam edilmesini sağlayacak şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.