|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay denetim raporlarında, üniversite ve döner sermaye kurumlarının faaliyetlerinde kullanılan, fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabı yerine doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194 ve 195. maddeleri, haklar hesabının hukuki tasarruflar ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Bu bağlamda, imtiyaz, patent, lisans gibi maddi olmayan varlıkların 260 Haklar Hesabı altında muhasebeleştirilmesi zorunludur.
Yapılan incelemelerde, kurum tarafından edinilen 333.350,00 TL tutarındaki bilgisayar yazılımlarının hatalı bir şekilde 630 Giderler Hesabına kaydedildiği ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, bu durumun sehven gerçekleştiğini ve gelecekteki yazılım alımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedileceğini belirtmiştir. Mevzuat gereği, fiziksel varlığı olmayan bu tür değerlerin doğru bir şekilde izlenmesi büyük önem taşımaktadır. Sonuç olarak, bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerektiği, ilgili mevzuat hükümleriyle açıkça ifade edilmiştir. Bu durum, kurumların muhasebe süreçlerinin doğruluğu ve şeffaflığı açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Haklar Hesabında İzlenmesi Gereken Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kurum tarafından faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımları gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmeyip doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabını düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 194’üncü maddesinde; “(1) Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in, “Hesabın işleyişi” başlıklı 195’inci maddesinde ise;
“(1) Haklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç 1) Bütçeye gider kaydıyla edinilen haklar bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaba, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi maddi olmayan varlıkların izlenilmesi için 260 Haklar Hesabı kullanılmalı ve söz konusu haklar 260 Haklar Hesabının borcuna kaydedilmelidir.
Yapılan incelemede neticesinde, Kurum tarafından alımı yapılan 333.350,00 TL tutarındaki bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabı yerine hatalı olarak 630 Giderler Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; bilgisayar yazılımı alımının 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerekirken sehven 630 Giderler Hesabına kaydedildiği ve bundan sonraki alımlarda ilgili yazılım alımlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmesine dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre Kurum tarafından faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımları gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.