|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 104 Proje Özel Hesabı’nda bulunan Avrupa Birliği hibeleri için ay sonlarında döviz değerleme işlemleri gerçekleştirilmemiştir. İlgili mevzuat, döviz değerlemesi yapılmadığı takdirde, kur farklarının muhasebeleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Özellikle, kur artışları ve azalışları, ilgili hesaplara uygun şekilde kaydedilmelidir. Ancak yapılan incelemeler, bu işlemlerin ihmal edildiğini ortaya koymuştur.
Yönetmeliklerin 8. maddesi, döviz değerlemesi sonucunda oluşan kur farklarının nasıl muhasebeleştirileceğini açıkça tanımlamaktadır. Kur artışları, 104-Proje Özel Hesabına borç ve 600-Gelirler Hesabına alacak olarak kaydedilirken; kur azalışları ise 630-Giderler Hesabına borç, 104-Proje Özel Hesabına alacak olarak işlenmelidir. Bu durum, kamu idarelerinin mali durumunu etkileyen önemli bir unsurdur. Kamu İdaresi, denetim bulgularını kabul etmiş ve gerekli düzeltme işlemlerine başlandığını bildirmiştir. Bu süreç, mali yönetim açısından daha sağlıklı bir yapı oluşturulmasına katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Proje Özel Hesabındaki Dövizler İçin Ay Sonunda Değerleme Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Ay sonlarında 104 Proje Özel Hesabında yer alan Avrupa Birliği hibeleri için döviz değerleme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik’in “Proje karşılığı hibelerin muhasebeleştirilmesi” başlıklı 8 inci maddesinin (c) bendinde, yapılan muhasebeleştirme işleminde kur farkı olması durumunda; olumlu fark tutarı, 104-Proje Özel Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; olumsuz fark tutarı ise 630- Giderler Hesabına borç, 104-Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir denilmektedir. Aynı maddenin (d) bendinde ise ay sonlarında döviz mevcudunun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ay sonu döviz satış kuru üzerinden değerlemesi sonucunda; kur artışından doğan farklar, 104-Proje Özel Hesabına borç, 600-Gelirler Hesabına alacak; kur azalışından doğan farklar ise 630- Giderler Hesabına borç, 104-Proje Özel Hesabına alacak kaydedilir denilmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin proje özel hesabının işleyişine ilişkin 25’inci maddesinde özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farklarının bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği, kur azalışı farklarının ise bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, 104-Proje Özel Hesabında yer alan yabancı paraların değerleme işlemlerinin ay sonlarında yapılmadığı görülmüştür. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemlerinin yapılması, ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre gelir ya da gider hesaplarının çalıştırılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, düzeltme işlemlerine başlanıldığı bilgisi verilmiştir.