ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı taşınmaz kira bedellerinin takipli alacak olarak 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 54. maddesi, bu hesabın tahakkuk eden gelirlerden doğan alacakların takibinde kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, 56. maddede, takibe alınan alacakların 121 Hesabına borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ise alacak olarak kaydedilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Denetim sırasında, İdarenin 398.721,95 TL tutarındaki kira alacağını 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabından 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarmadığı gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, alacakların takibinin BKMYS üzerinden yapıldığını ve manuel kayıt sisteminin bu duruma izin vermediğini belirtmiştir. Ancak, ilgili yönetmelik gereği, tahakkuk eden alacakların 121 Hesabında izlenmesi gerektiği açıktır.

Sonuç olarak, tahsil edilemeyen ve takipte olan kira alacaklarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabından çıkarılarak 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılması zorunludur. Bu durum, muhasebe işlemlerinin doğru bir şekilde yürütülmesi açısından kritik öneme sahiptir.

BULGU: Takipteki Bazı Alacaklar İçin Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Kullanılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Takipli alacak haline gelmiş olan taşınmaz kira bedellerinin, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 54’üncü maddesinde; bu hesabın, tahakkuk ettirilen teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ve bunlardan yapılan tahsilatlar için kullanılacağı belirtilmiştir.
“Hesabın işleyişi” başlıklı 56’ncı maddesinde ise takibe alınan alacakların, bu Hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Denetimlerde; İdarenin vadesinde ödenmemesi nedeniyle tahsil edilemeyen ve Hukuk Müşavirliğince takibe alınan 398.721,95 TL tutarındaki kira alacağının, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabından 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, alacakların takibinin BKMYS üzerinden dosya oluşturularak yapıldığı, ilgili alacak takibe düştüğünde dosya üzerinden takibe aktarmanın yapılamadığı, muhasebe sisteminin manuel kayıt yapmaya izin vermediği, bu durumun Muhasebat Genel Müdürlüğüne bildirildiği, Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından 140 hesabında izlenmesi gerektiğinin bildirildiği ifade edilmiştir. Ancak, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 54’üncü maddesi hükmü gereği tahakkuk ettirilen teşebbüs ve mülkiyet gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarların 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izleneceği açık olarak belirtilmiştir.
Sonuç olarak; tahsili gerçekleşmeyen ve takip konusu olan kira alacaklarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabından çıkartılarak 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına aktarılması gerekmektedir.