Yıldız Teknik Üniversitesi Vakfı Şirketlerinin İhalelere Katılması (Sayıştay)

BULGU: Yıldız Teknik Üniversitesi Vakfı Şirketlerinin İhalelere Katılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Yıldız Teknik Üniversitesi Vakfına ait şirketlerin Üniversitenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre yaptığı ihalelere istekli olarak katıldıkları ve bazı ihaleleri aldıkları görülmüştür.
5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun’un “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; bu Kanun’un kamu kurum ve kuruluşlarını, kamu hizmetlerini veya personelini desteklemek üzere kurulan dernekler ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’na göre kurulan vakıflar ile bunların kamu kurum ve kuruluşları ile ilişkilerini düzenlediği ve kapsadığı belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 2’nci maddesinin (a) bendinde; dernek ve vakıfların kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet binaları ve müştemilatı içinde faaliyet gösteremeyeceği ve bu kuruluşlara ait araç ve gereci kullanamayacağı, (g) bendinde; Kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinden bu Kanun kapsamındaki dernek ve vakıflara ödenek, yardım veya herhangi bir kaynak aktarılamayacağı ve (ı) bendinde ise; ihaleyi yapan kurum ve kuruluş bünyesinde bulunan veya bu kurum ve kuruluşlarla ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf ve dernekler ile bunların sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketlerin, bu kurum ve kuruluşların 2886 sayılı Kanun’a göre yapacakları ihalelere katılamayacağı hükme bağlanmıştır.
Yıldız Teknik Üniversitesi Vakfının amacı; Yıldız Teknik Üniversitesinin gelişmesi, verimliliğinin artması, genişletilmesi, eğitim ve öğretim düzeyinin yükseltilmesi, mali kaynakların güçlendirilmesi, öğretim elemanlarının sorunlarının giderilmesi, uygulama alanı gereksinimlerinin karşılanması için katkılarda bulunmak, mezunlarının ilişkilerini, yardım ve desteklerini sağlayacak girişimlerde bulunmak şeklinde belirlenmiştir. Üniversite Rektörü, aynı zamanda Vakfın Yönetim Kurulu Başkanıdır.
Bununla birlikte, Vakfın amacı doğrultusunda hizmet konularında kurduğu/ortak olduğu şirketler bulunmaktadır. Bu bağlamda; 5072 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinin (ı) bendi uyarınca Yıldız Teknik Üniversitesi Vakfı ile Vakfın sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketlerin, Yıldız Teknik Üniversitesinin 2886 sayılı Kanun’a göre yaptığı ihalelere katılmamaları gerekmektedir.
Denetimlerde, Üniversitenin 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre ihale ettiği, Yıldız Hisarüstü sosyal tesislerinin işletilmesi, kampüs sınırlarının otopark olarak işletilmesi, kampüs içerisinde Üniversite logolu ürünlerin satılacağı bir mağazanın işletilmesi, Ar-Ge merkezinin işletilmesi ile kampüs içerisinde bulunan bir tarihi binanın restore edilerek Üniversitenin adını taşıyan özel ilköğretim okulu işletilmesi gibi ihalelerine sermayesi Vakfa ait olan şirketlerin davet edildiği, bu ihalelerden mağaza, Ar-Ge merkezi ve özel okul işletilmesi ihalelerini ise bu şirketlerin aldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresinin cevabında;
– Yıldız Girişim Teknoloji Hizmetleri Pazarlama ve Yatırım AŞ’nin Üniversite Vakfına ait bir şirket olmayıp YTÜ Teknopark’ın iştiraki olduğu belirtilmiş ise de;
Yıldız Teknik Üniversitesi Vakfınının, sermayesinin % 99’unu elinde bulundurduğu ARGETEK Ltd. Şti. eliyle sermayesinin % 85’ine sahip olduğu Yıldız Teknoloji Geliştirme Bölgesi Teknopark AŞ; kampüs içerisinde Üniversite logolu ürünlerin satılacağı bir mağazanın işletilmesi ihalesini üstlenmiş bulunan Yıldız Girişim Teknoloji Hizmetleri Pazarlama ve Yatırım AŞ’nin sermayesinin % 100’ünü elinde bulundurmaktadır. Bu çerçevede, Yıldız Girişim Teknoloji Hizmetleri Pazarlama ve Yatırım AŞ üzerindeki sahiplik ve kontrolun sermaye yapısı itibarıyla dolaylı olarak Yıldız Teknik Üniversitesi Vakfında olduğu anlaşılmaktadır.
– Üniversitenin Beşiktaş Kampüsünde bulunan Ar-Ge alanı kiralanması ihalesinin iptal edildiği, gerçekleşmediği, bu nedenle ne Vakıf ne de Teknopark gibi bir şirkete verilmediği belirtilmiş ise de;
Rektörlüğün 14.04.2023 tarih ve 2304140385 sayılı yazısı ile Üniversite ve Yıldız Teknoloji Geliştirme Bölgesi Teknopark AŞ arasmda imzalanan Beşiktaş Kampüsü B blokta bulunan 435 m2 ARGE alanı kiralanması ile ilgili sözleşmenin deprem değerlendirme raporunun olumsuz çıkması nedeniyle 14.04.2023 tarihinde feshedildiği anlaşılmaktadır.
– YTÜ Okulları Eğitim Hizmetleri AŞ’nin %30’unun YTÜ Vakfına ait olduğu belirtilmiş ise de;
Yıldız Teknik Üniversitesi Vakfının, kampüs içerisinde bulunan bir tarihi binanın restore edilerek Üniversitenin adını taşıyan özel ilköğretim okulu işletilmesi ihalesini üstlenmiş bulunan YTÜ Okulları Eğitim Hizmetleri AŞ üzerinde, sermaye yapısı itibarıyla %30’una doğrudan sahip olduğu ve kalan % 70’ine ise Yıldız Teknoloji Geliştirme Bölgesi Teknopark AŞ eliyle dolaylı olarak sahip olduğu anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak; 5072 sayılı Kanun’da her ne amaçla kurulmuş olursa olsun Üniversite ile ilgili Vakıflar ile Vakıfların sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketlerin, Üniversitenin 2886 sayılı Kanun’a göre yapacağı ihalelere katılamayacağı açıkça belirtildiğinden yapılan kiralama işlemlerinin söz konusu Kanun hükümlerine uygun olmadığından vakıf şirketlerinin 2886 sayılı Kanun kapsamında yapılacak ihalelere katılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ
2023 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 22
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 25
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 25
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 25
DENETİM GÖRÜŞÜ 26
DENETİM BULGULARI 26
EKLER 32
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
Hizmet Satışlarından Elde Edilen Gelirlerin Tahakkukunun Yapılmaması
Maddi Olmayan Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması
Döner Sermaye İşletmesi Bünyesinde Faaliyette Bulunan İşletmelere Kurumlar Vergisi Mükellefiyetinin Tesis Edilmemesi
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Yıldız Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. Maddesine Göre Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik kapsamında, 21.06.2000 tarih ve 24086 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yıldız Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Yönetmeliği ile kurulmuştur.
Adı geçen Yönetmelik, 10.05.2021 tarih ve 31480 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yıldız Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırılmıştır.
Döner Sermaye İşletmesi, Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde sayılan ve aşağıda yer verilen faaliyetleri yürüterek gelir elde etmektedir:
Yükseköğretim kurumları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler tarafından talep edilecek konularda, bilimsel görüş vermek, proje hazırlamak, araştırma, uygulama ve benzeri hizmetleri yapmak, uzaktan ve yüz yüze seminer düzenlemek ve kurs açmak, toplantı, konferans, panel ve sempozyumlar düzenlemek, sınavlar yapmak,
Danışmanlık, kontrol, muayene ve benzeri hizmetler vermek, analiz, ölçüm, test ve kalibrasyon yapmak,
Faaliyet alanlarına uygun araştırma ve uygulama yapmak; bilimsel sonuçların uygulanmasını ve teknolojiye dönüşümünü sağlamak,
Eğitim-öğretime yönelik uygulamalarla sınırlı kalmak üzere grafik tasarımı, afiş, broşür, sergi ve fuar düzenlenmesi, iç ve dış mekan düzenlemeleri ve benzeri hizmetleri yapmak,
Üniversitenin eğitim-öğretim ve uygulama faaliyeti ile ilgili her türlü basım ve yayım hizmetlerini yapmak,
Üniversite-sanayi işbirliği kapsamında çalışmalar yapmak, sanayi kuruluşlarınca üretilen çeşitli malların standartlara uygunluğu konusunda raporlar düzenlemek, analiz ve ölçümler yapmak, projeler hazırlamak veya uygulamak,
Laboratuvar ve atölyelerde her çeşit cihaz, makine, alet-edevat ve benzerlerinin üretim, bakım ve onarımını yapmak,
Pedagojik formasyon, yabancı dil, yabancılara Türkçe öğretimi, bilgi işlem, yazılım ve donanım, bilirkişilik, arabuluculuk eğitimi gibi konularda eğitim hizmetleri faaliyetlerinde bulunmak,
Mevcut fiziksel kapasiteyi değerlendirerek, hizmet birimlerinin faaliyet alanı ile sınırlı olmak üzere, bu maddede sayılanlar dışında her türlü mal ve hizmet üretiminde bulunmak ve Yönetim Kurulunun izni alınmak koşuluyla üretilen mal ve hizmetleri pazarlamak, satmak, satış yerleri açmak ve işletmek.
Yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları da esas alınarak yapılan ek ödemelerde, 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Rektörlüğe bağlı çalışan Döner Sermaye İşletmesi; İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü şeklinde teşkilatlanmış olup gelir getirici birim sayısı 16’dır.
İşletme Müdürlüğünde; işletme müdürü, 7 idari memur ve 3 sürekli işçi hizmet vermekte olup bunlardan 4’ünün kadrosu özel bütçededir.
Saymanlık Müdürlüğünde ise Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli saymanlık müdürü ve 2 memur bulunmaktadır.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
Döner sermaye işletme bütçesi adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta ve üniversite yönetim kurulunun onaylaması ile kesinleşmektedir.
Yıldız Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün giderleri elde edilen gelirlerle finanse edilmekte olup 2023 yılında özel bütçeden herhangi bir kaynak kullanılmamıştır.
Başlangıç bütçesinde 48.500.000,00 TL gelir öngörülmüş olup gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır. Yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminleri güncellenmiş olup gider ve gelir bütçeleri 56.600.000,00 TL’ye yükselmiştir.
İşletmenin 2023 yılında 40.147.775,21 TL bütçe giderine karşılık 39.641.306,92 TL bütçe geliri elde ettiği anlaşılmıştır.
İşletmede 2023 yılı gelir tablosuna göre 40.057.767,44 TL gelir elde edilmiş, 40.330.713,13 TL gider gerçekleşmiş ve dönem 272.945,69 TL zararla tamamlanmıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Yıldız Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin muhasebe ve raporlama işlemleri, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütülmektedir.
Adı geçen Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esasları kıyasen uygulanmaktadır.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
• Birleştirilmiş veriler defteri
• Geçici ve kesin mizan
• Bilanço
• Gelir tablosu
• Envanter Defteri
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.