|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye işletmelerinin muhasebe işlemlerinde geriye dönük kayıtların yapıldığını ortaya koymuştur. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 57. maddesi, muhasebe işlemlerinin yevmiye tarihi ve numara sırasına göre düzenli bir şekilde kaydedilmesini öngörmektedir. Bu düzenleme, işlemlerin günlük olarak yevmiye defterine kaydedilmesi ve ardından büyük defter ile yardımcı defterlere sistematik bir biçimde aktarılmasını gerektirir.
Yönetmelik uyarınca, yevmiye defterinde her kaydın tarihi, kendisinden önceki yevmiye numaralarına ait tarih değerlerinden büyük veya eşit olmalıdır. Ancak yapılan incelemelerde, 75 adet yevmiye kaydının bu şartı sağlamadığı ve geriye dönük kayıtların yapıldığı tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara yönelik olarak gerekli işlemlerin başlatıldığını bildirmiştir. Sonuç olarak, işletmelerin muhasebe kayıtlarının, ilgili yönetmelik hükümlerine uygun bir şekilde, geriye dönük kayıtlara yer vermeden ve sıralı bir biçimde gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yevmiye İşlemlerinde Geriye Dönük Kayıt Yapılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İşletmenin muhasebe işlemlerinde geriye dönük kayıtların yapıldığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 57’nci maddesine göre; muhasebe işlemleri, yevmiye tarihi ve numara sırasına göre ve maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedilir; buradan da usulüne göre büyük defter ve yardımcı defterlere sistemli bir şekilde dağıtılır. Muhasebeleştirme belgelerinin yevmiye tarih ve numarası sütunlarına, gerçekleşen işlemlerin kayda geçirildikleri tarih ile hesap döneminin başında “1” den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar devam eden birer numara verilir.
Aynı Yönetmelik’in 58’inci maddesinde yevmiye defteri; kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarihi ve müteselsil numara sırasıyla ve maddeler halinde düzenli olarak yazıldığı defterdir.
Anılan mevzuat hükümlerine göre, idare tarafından günlük olarak gerçekleştirilen işlemlerin kayda geçirildiği tarih ile hesap dönemi başından yevmiye numaralarının “1” den başlayıp, hesap döneminin sonuna kadar sıralı ve birbirini takip eder şekilde geriye dönük herhangi bir kayıt yapılmadan muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, bazı kayıtlarda yevmiye numaraları ile yevmiye tarihlerinin uyumlu olmadığı, geriye dönük kayıtların yapıldığı tespit edilmiştir. Yevmiye numarasına göre küçükten büyüğe sıralı olan bir yevmiye defterinde her bir yevmiye kaydına ait tarih değerinin, kendisinden önce gelen yevmiye numaralarına ilişkin tarih değerlerinden büyük veya ona eşit olması beklenmektedir. Bu şartı sağlamayan yani kendisinden önce gelen yevmiye numaralarına ait tarih değerlerinden küçük olan 75 adet yevmiye kaydı bulunmaktadır.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, gerekli işlemlere başlanıldığı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak; İşletme muhasebe kayıtlarının Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak ve geriye dönük olmaksızın sıralı ve birbirini takip eder şekilde yapılmasının sağlanması gerekmektedir.