ÖZET: Vakıf yükseköğretim kurumlarında, lisans üstü öğrenci sayısının Yükseköğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS) üzerinden erişilememesi, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirtilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu kurumların yüksek lisans ve doktora programlarında, en yüksek merkezi yerleştirme puanına sahip öğrencilerin en az %15’ini ücretsiz okutma yükümlülüğünü ortaya koymaktadır. Ayrıca, bu kurumlar, her yıl 31 Ağustos itibarıyla Yükseköğretim Kurulu’na, ücretsiz okutulan burslu öğrenci sayısını bildirmekle yükümlüdür.

Denetim sonucunda, YÖKSİS’te aktif öğrenci sayısının yer aldığı, ancak ücretsiz okutulan öğrenci sayısına ulaşılamadığı tespit edilmiştir. Bu durum, yükseköğretim kurumlarının hesap verebilirlik ve şeffaflık ilkeleri doğrultusunda raporlama yapma yükümlülüğünü etkileyen bir sorun olarak öne çıkmaktadır. Başkanlık, bu bulguyu kabul etmiş ve düzeltici önlemler almak üzere çalışmalara başlanacağını bildirmiştir. YÖKSİS’in, yüksek lisans ve doktora programlarındaki ücretsiz öğrenci sayısını da içerecek şekilde güncellenmesi, kurumların hedef ve göstergeleri doğrultusunda etkili raporlama yapabilmesi için önem arz etmektedir.

BULGU: Vakıf Yükseköğretim Kurumlarında Ücretsiz Okutulması Gereken Asgari Lisans Üstü Öğrenci Sayısına YÖKSİS Üzerinden Ulaşılamaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Vakıf Yükseköğretim Kurumlarında okutulması gereken asgari lisans üstü öğrenci sayılarına ilişkin verilere Yükseköğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS) üzerinden ulaşılamadığı görülmüştür.
06.11.1981 tarih ve 17506 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesine göre lisans üstü eğitim, yüksek lisans ve doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ve sanatta yeterlik eğitimini kapsamaktadır.
2547 sayılı Kanun’un Ek Madde 9’uncu maddesi “Vakıf yükseköğretim kurumları, ön lisans, lisans, tezli yüksek lisans ve doktora düzeyindeki her bir diploma programında öğrenim gören öğrencilerden; ilgili programın en yüksek merkezi yerleştirme puanına sahip en az yüzde on beşi kadar öğrenciyi, söz konusu programın öğrenim süresi boyunca ücretsiz okutmakla yükümlüdür.” şeklindedir.
Vakıf Yükseköğretim Kurumlarının 2547 Sayılı Kanun’un Ek 9’uncu Maddesi Kapsamında Ücretsiz Öğrenci Okutmasına Yönelik Usul ve Esaslar’ın “Vakıf yükseköğretim kurumunun yükümlülükleri” başlıklı 4’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında; “Tezli Yüksek lisans ve doktora programlarında okuyan öğrenci sayısı ile bu öğrencilerden ücretsiz okutulan burslu öğrenci sayısını her yıl 31 Ağustos itibariyle Yükseköğretim Kuruluna bildirir.” hükmüne yer verilmiştir.
26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin “Bilgi ve İletişim Standartları” başlıklı dördüncü bölümünün “Raporlama” standardı “İdarenin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetleri ile sonuçları, saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda raporlanmalıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde Vakıf Yükseköğretim Kurumları bünyesinde tezli yüksek lisans ve doktora programlarındaki öğrenci sayıları ile yine aynı programlarda okuttuğu ücretsiz öğrenci sayısını her yıl 31 Ağustos tarihi itibariyle YÖK’e bildirmek zorundadır.
Yapılan inceleme sonucunda YÖKSİS’te tezli yüksek lisans ve doktora programlarında okuyan aktif öğrenci sayısına yer verilmesine karşılık ücretsiz okutulan öğrenci sayısına ulaşılamamaktadır.
Başkanlık tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, düzeltme işlemlerine ilişkin çalışma yapılacağı bilgisi verilmiştir.
Yüksek lisans ve doktora programlarında ücretsiz okutulan asgari düzeydeki aktif öğrenci sayısına ilişkin verilen YÖKSİS’te tamamlatılması ve anılan sistemin Başkanlık’ın amaç, hedef, gösterge ve faaliyetleri ile sonuçları, saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda rapor üretmesi sağlanmalıdır.