|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Orman Genel Müdürlüğü’nün avukat vekalet ücretlerinin bütçeye gelir kaydedilmemesi konusunu ele almaktadır. Emanet hesabında toplanan ve dağıtımı yapılamayan vekalet ücretlerinin, tahsilatın ardından üçüncü bütçe yılının sonunda bütçeye dahil edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak, yapılan incelemelerde bu ücretlerin bütçeye kaydedilmediği ve limit fazlası nedeniyle dağıtımının gerçekleştirilemediği tespit edilmiştir.
659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin ilgili maddeleri, vekalet ücretlerinin nasıl dağıtılacağına dair usul ve esasları belirlemektedir. Yönetmelik, emanet hesabında toplanan vekalet ücretlerinin, belirli oranlarda dağıtılacağını ve dağıtımı yapılamayan kısımların bütçeye gelir kaydedileceğini ifade etmektedir. Ancak, Orman Genel Müdürlüğü’nün emanet hesabında biriken tutarların, tahsilatın ardından üç yıl geçmesine rağmen bütçeye kaydedilmediği görülmüştür. Yapılan kontrollerde, sistemin otomatik olarak gelir kaydını gerçekleştirmediği ve bazı tutarların manuel olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 2023 yılı mali tablolarının doğruluğunu etkilemiş ve bütçede yer alan emanet hesaplarının yanıltıcı görünmesine neden olmuştur. Sonuç olarak, dağıtımı yapılamayan vekalet ücretlerinin bütçeye kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Dağıtımı Yapılamayan Avukat Vekalet Ücretlerinin Bütçeye Gelir Kaydedilmemesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Orman Genel Müdürlüğünün vekalete ilişkin emanet hesabında toplanan ve limit dolayısıyla dağıtımı yapılamayan avukat vekalet ücretlerinin, tahsilini takip eden üçüncü bütçe yılının sonunda bütçeye gelir kaydedilmesi gerekirken gelir kaydedilmediği görülmüştür.
659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin 14’üncü maddesine göre ödenecek vekalet ücretlerinin dağıtımına ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere 08.07.2012 tarih ve 28347 sayılı Resmi Gazete’de Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil edilen vekalet ücretlerinin emanet hesabında toplanacağı ifade edilmiş olup, 6’ncı maddesinde ise emanet hesabında toplanan vekalet ücretlerinin kimlere, hangi oranlarda dağıtılacağı, vekalet ücretinden yararlanacak kişilere dağıtılacak tutarın yıllık üst sınırı ve dağıtımı yapılmayan kısmın %5’inin Hazineye gelir kaydedileceği düzenlenmiştir. Aynı Yönetmelik’in 8’inci maddesinde de “Emanet hesabında toplanan ve dağıtımı yapılamayan vekalet ücretleri tahsilini takip eden üçüncü bütçe yılının sonunda gelir kaydedilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, tahsil edilen vekalet ücretlerinden %5’lik kısmın hemen, limit fazlası olduğu için dağıtımı yapılamayan ve emanet hesabında biriken tutarların ise tahsilini takip eden üçüncü bütçe yılının sonunda bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Orman Genel Müdürlüğünün vekalete ilişkin emanet hesabında toplanan ve limit fazlası olduğu için dağıtımı yapılamayan vekalet ücretlerinin tahsilini takip eden üçüncü bütçe yılının sonunda bütçeye gelir kaydedilmediği ve dağıtımı yapılmayan vekalet ücretlerinden arta kalan tutarların sonraki yıl vekalet ücreti hesabıyla birleştirildiği görülmüştür. Dava sayısının fazlalığı nedeniyle vekalet ücretinden yararlanan kişilerin vekalet ücretini üst sınırdan almaları sebebiyle bir kamu zararı doğmamaktadır. Bununla birlikte 2020 yılı Kesin Mizanında 333.18 nolu emanet hesabında yer alan, sonraki yıl vekalet ücreti hesabıyla birleştirilmesi nedeniyle kümülatif olarak biriken 36.975.255,84 TL’nin 2023 yılı itibarıyle üç yıllık sürenin sona ermesi sebebiyle gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Kurum tarafından gönderilen cevap yazısında, Muhasebat Genel Müdürlüğüne konunun bildirilmesi üzerine gelen cevapta, yılsonu işlemleri sırasında gelir kaydının otomatik olarak sistem tarafından yapılması nedeniyle herhangi bir işlem yapılmaması gerektiğinin belirtildiği; ancak yapılan kontrollerde sistem tarafından vekalete ilişkin emanet hesabında toplanan 7.162.605,83 TL’nin bütçeye otomatik olarak gelir kaydedildiğinin görüldüğü, sistem tarafından gelir kaydının eksik yapılması nedeniyle geriye kalan 29.812.650,01 TL’nin ise 26.04.2024 tarihli Muhasebe İşlem Fişleri ile manuel olarak bütçeye gelir kaydedildiği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, dağıtımı yapılamayan avukat vekalet ücretlerinin bütçeye gelir kaydedilmesi gerektiği halde, sistem tarafından otomatik gelir kaydedilmeyen 29.812.650,01 TL’nin bütçeye gelir kaydının 2024 yılında yapılması sonucu, söz konusu tutar kadar 2023 yılı Bilançosunda yer alan 333 Emanetler hesabının fazla ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda yer alan 600 Gelirler hesabının ise daha az gözükmesine sebep olmak suretiyle, Kurumun 2023 yılı mali tablolarının tam ve gerçeğe uygun olmasını etkilemiştir.