|
ÖZET: Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura karşılığı ödenmesi gereken tutarların, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılandığı tespit edilmiştir. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun ilgili maddeleri, SGK’ya yapılacak ikramiye ve tazminat ödemelerinin genel bütçe kapsamındaki kurumlar için Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından, diğer kurumlar için ise kendi bütçelerinden karşılanacağını düzenlemektedir. 2021 yılında yapılan düzenlemelerle, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) özel bütçeli bir idare haline getirilmiş ve 2022 yılı bütçesi bu çerçevede hazırlanmıştır.
Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, TÜİK’in bütçe yapısındaki değişikliğin SGK sistemlerine işlenmediği ve kurumun SGK kayıtlarında genel bütçeli bir kurum olarak yer aldığı belirlenmiştir. Bu durum, 2022 ve 2023 yıllarında SGK’ya ödenmesi gereken tutarların Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanmasına yol açmış ve bu giderlerin kurumun mali hesaplarına yansıtılmadığı görülmüştür. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını belirtmiş ve Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından borç bildirimi yapılması durumunda ödenek talep edileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ödenen tutarların belirlenip, kurum mali tablolarında borç olarak kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu kayıtların henüz yapılmamış olması, konuya ilişkin kanaatlerin devam etmesine neden olmaktadır. |
BULGU: Sosyal Güvenlik Kurumuna Fatura Karşılığı Olarak Ödenmesi Gereken Tutarların Hazine ve Maliye Bakanlığı Tarafından Ödenmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Kurum tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura karşılığı olarak ödenmesi gereken tutarların Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılandığı görülmüştür.
5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun 89’uncu ve Ek 68’inci maddelerinde (madde mülga), Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından fatura edilecek tutarlar üzerinden ödenmesi gereken ikramiye, tazminat, vb. ödemelerin genel bütçe kapsamındaki kurumlar adına Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından, diğer kurumlar için kendi bütçelerinden karşılanarak SGK’ya aktarılması hüküm altına alınmıştır.
30.06.2021 tarihli ve 31527 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 76 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin TÜİK’ e ilişkin bölümünde değişiklik yapılarak, Kurum kamu tüzel kişiliğini haiz, özel bütçeli ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilişkili bir kuruma dönüştürülmüştür. 28.07.2021 tarih ve 31551 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7333 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile de TÜİK, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli (I) sayılı cetvelden çıkarılarak, (II) sayılı Özel Bütçeli İdareler bölümüne eklenmiş olup Kurumun 2022 yılı bütçesi bu değişikliler doğrultusunda hazırlanmış özel bütçeye geçiş süreci tamamlanmıştır.
Yukarıda yer verilen hükümler gereğince; özel bütçeli bir kurum haline gelmiş olan Kurumun 2022 yılından itibaren bahsi geçen fatura karşılığı SGK’ya ödenecek olan giderleri kendi bütçesinden karşılaması gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemede;
Kurumun bütçe yapısındaki değişikliğin SGK sistemlerine işlenmemesi ve Kurumun, SGK kayıtlarında genel bütçeli kurum olarak yer alması sebebiyle, 2022 ile 2023 yıllarında Kurum tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna fatura karşılığı olarak ödenmesi gereken tutarların Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılandığı ve bu nedenle söz konusu giderlerin Kurumun faaliyet hesaplarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından, bulguda yer alan tespitlere iştirak edilmiş olup Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından bu yıllara ait borç bildirimi yapılması halinde Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığından ödenek talep edilerek ödemelerin yapılacağı bu giderlerin Kurum mali tablolarında Hazine ve Maliye Bakanlığına borç olarak kayıt altına alınacağı belirtilmiştir. Söz konusu kayıtlar henüz yapılmadığından bulgu konusu hususa ilişkin kanaatimiz devam etmektedir.
Sonuç itibarıyla, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Kurum adına ödenmiş olan tutarların tespit edilerek bu tutarların, Kurum mali tablolarında Hazine ve Maliye Bakanlığına borç olarak kayıt altına alınması gerektiği değerlendirilmektedir.