ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, vakıflara ait taşınmazların kamulaştırılma bedellerine ilişkin belgelerin eksikliğini ortaya koymuştur. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından bazı bölge müdürlüklerinin sorumluluğundaki vakıf gayrimenkulleri üzerinde inşa edilen karayolu ve bulvar yapılarının tapu bilgilerinin güncellenmediği tespit edilmiştir. Kamulaştırma işlemlerinin yapıldığı iddia edilse de, bu süreçle ilgili belgelerin bölge müdürlüklerinde bulunmadığı anlaşılmıştır.

Özellikle Antalya Bölge Müdürlüğü sorumluluğundaki vakıflara ait taşınmazların, yol yapım amacıyla kamulaştırıldığı belirtilmesine rağmen, gerekli belgelerin talep edilmesine rağmen ulaşılamadığı ortaya çıkmıştır. Bu durum, özel mülkiyetin izinsiz kullanımına yol açmakta ve hukuki sorunlar yaratmaktadır. Bölge Müdürlüğü, izinsiz kullanıldığını düşündüğü parseller için sınırlı sayıda dava açmış, ancak kamulaştırma belgeleri için yapılan taleplerin çoğuna yanıt alamamıştır.

Sonuç olarak, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın kamulaştırma işlemlerinin yerine getirildiğini kanıtlaması gerekmekte; aksi takdirde Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından “kamulaştırmasız el atma” davalarının açılması, mağduriyetlerin giderilmesi açısından önem arz etmektedir.

BULGU: Vakıflara Ait Taşınmazların Kamulaştırılma Bedellerinin Ödendiğine Dair Kanıtlayıcı Belgelerin Bulunmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Bazı bölge müdürlüklerinin sorumluluk alanında olan vakıflara ait gayrimenkullerin üzerinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından inşa edilen karayolu/bulvar niteliğindeki yapıların bulunduğu parselasyonların ve tapu bilgilerinin düzeltilmediği görülmüştür. Ayrıca söz konusu parselasyonlarda kamulaştırılma yapıldığı iddia edilmekle birlikte bölge müdürlüklerinde buna ilişkin kanıtlayıcı belgelerin olmadığı tespit edilmiştir.
İnceleme yapılan Antalya Bölge Müdürlüğü sorumluluk alanında bulunan çeşitli vakıflara ait gayrımenkullerin geçtiğimiz yıllarda Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yol yapımı maksadıyla kamulaştırıldığı ve bu amaçla kullanıldığı görülmüştür. Bölge Müdürlüğü tarafından Bakanlıktan kamulaştırma belgeleri yazılı talep edildiği halde bazı taşınmazlara ilişkin gerekli bilgi ve belgeye ulaşılamadığı tespit edilmiştir. Bu durum, özel mülkiyetin izinsiz kullanımına neden olmakta ve hukuki sorun ortaya çıkarmaktadır. Bölge Müdürlüğü, bu husus ile ilgili izinsiz kullanıldığını düşündüğü bir çok parsel tespit etmiş ancak sınırlı sayıda parsel için dava açmıştır.
Bölge Müdürlüğü bunun üzerine kamulaştırıldığı iddia edilen tüm parseller için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına çeşitli zamanlarda yazılı talepte bulunmuş ancak yeterli ve gerekli cevap alamamıştır. İlgili Bakanlığın kamulaştırmanın yerine getirildiğini ispat etmesinin sağlanması; ispat olmadığı takdirde Vakıflar Genel Müdürlüğü (VGM) tarafından parseller için ‘kamulaştırmasız el atma’ davaları açılarak mağduriyetin giderilmesi noktasında gereğinin yapılması uygun olacaktır.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU

Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İz Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İz Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İz eme Tablosu
Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan
İşlem
Açıklama
Bazı Taşınmazların Kira Bedellerinin Tahsil Edilmesine Yönelik Gerekli İşlemlerin Yapılmaması 2022 Kısmen
Yerine
Getirildi
Bulgu konusu tespit 2023 yılında da mevcut olduğundan tekrar Rapora
alınmıştır. Ek-3 Kamu
Kurumuna
Bildirilecek Diğer Hususlar kısmında yer almaktadır.
Bazı Taşınmazların Cins Tashihinin Yapılmaması 2022 Yerine
Getirilmedi
Bulgu konusu tespit 2023 yılında da mevcut olduğundan tekrar Rapora
alınmıştır.
İhalelere Katılmaktan Yasaklama Kararlarında Eksiklik Olması ve Verilen Yasaklama Kararlarından Bazılarının Resmi Gazete’de Yayımlanmaması Bazılarının da Kuruma Ait İlgili Bilişim Sistemine Kaydedilmemesi 2022 Yerine
Getirilmedi
Bulgu konusu tespit 2023 yılında da mevcut olduğundan tekrar Rapora
alınmıştır.
Doğrudan Temin Yöntemiyle Alınan ve Belli Bir Süreyi Gerektiren Hizmet ile Yapım İşlerinden Bazıları İçin Sözleşme Düzenlenmemesi 2022 Yerine
Getirilmedi
Bulgu konusu tespit 2023 yılında da mevcut olduğundan tekrar Rapora
alınmıştır.
İdare Taşınmazlarının Ecrimisil Karşılığı Kullandırılması 2022 Yerine
Getirilmedi
Bulgu konusu tespit 2023 yılında da mevcut olduğundan tekrar Rapora
alınmıştır.
Vakıf Evlatlarına Yapılan Galle Fazlası Ödemelerinde Vakıf Senetleri Gereği 2022 Yerine
Getirilmedi
Yapılan incelemede, bulguda belirtilen
tespitler
Ayrılması Gereken Hayır Şartı Giderlerinin Ayrılmaması doğrultusunda işlem yapılabilmesinin
ancak mevcut yasal düzenlemelerde değişiklik yapılması ile mümkün
olabileceği, bu
nedenle konu ile ilgili mevzuat çalışmalarının başlatıldığı anlaşılmakla birlikte, bulgu konusu hususun halen devam ettiği görülmüş olup,
bulguda ele alınan tespitlerin idarenin temel faaliyet konusuyla ilişkisi
açısından önemi göz önüne alındığında, söz konusu bulgunun tekrar Rapora alınmasının uygun
olacağı
değerlendirilmektedir.
Vakıflara Ait Taşınmazların
Kamulaştırılma Bedellerinin Ödendiğine Dair Kanıtlayıcı Belgelerin
Bulunmaması
2022 Kısmen
Yerine
Getirildi
Söz konusu
taşınmazlara ilişkin bir kaç parselle alakalı hususun düzeltildiği; bununla birlikte büyük bir kısım taşınmazın kamulaştırılmış olduğuna dair
kanıtlayıcı belgelerin henüz ibraz
edilemediği görülmüştür. Bu
nedenle raporda diğer bulgular kısmında yer almasının uygun
olacağı değerlendirilmiştir.
Kamulaştırma veya Satın Alma Suretiyle Edinilen Bazı Taşınmazların İlgili Varlık Hesaplarına Kaydedilmemesi ve Bu 2022 Yerine
Getirilmedi
Bulgu konusu tespit
2023 yılında da mevcut olduğundan
Taşınmazlardan Binalar İçin Amortisman Ayrılmaması tekrar Rapora alınmıştır.
Maddi Olmayan Duran Varlık Alımlarından Bazılarının İlgili Varlık Hesabına Kaydedilmemesi ve Bu Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması 2022 Yerine
Getirilmedi
Bulgu konusu tespit 2023 yılında da mevcut olduğundan tekrar Rapora alınmıştır.