Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşmasının Katma Değer Vergisine İlişkin Bazı Hükümlerine Uyulmaması (Sayıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması çerçevesinde Katma Değer Vergisi (KDV) ile ilgili bazı hükümlere uyulmadığını ortaya koymuştur. Türkiye ile Avrupa Birliği arasında imzalanan bu anlaşma, mali yardımların düzenlenmesine yönelik kuralları içermektedir. Anlaşmanın 28. maddesi, birlik yüklenicilerinin belirli hizmet ve mal alımlarında KDV’den muaf tutulmasını öngörmektedir.

Bu muafiyetin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması Genel Tebliği ile belirlenmiştir. Tebliğde, birlik yüklenicilerinin KDV İstisna Sertifikası almak için gerekli prosedürleri takip etmeleri gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, tedarik sözleşmelerinin düzenlenmesi ve onaylanması ile ilgili ayrıntılı kurallar da yer almaktadır.

Denetim sonuçları, hibe yararlanıcısı olarak hareket eden idarenin, tedarikçilerden alınan faturalarda gerekli şerhlerin yer almadığını göz ardı ettiğini göstermektedir. İdare, gelecekte bu hususa daha fazla dikkat edeceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, hibe yararlanıcısı ve birlik yüklenicisi olarak yapılan alımlarda vergi mevzuatına uyulması gerektiği önemle vurgulanmaktadır.

BULGU: Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşmasının Katma Değer Vergisine İlişkin Bazı Hükümlerine Uyulmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri

Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamında yayımlanan tebliğin Katma Değer Vergisine ilişkin bazı hükümlerine uyulmadığı tespit edilmiştir.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında özetle Avrupa Birliği müktesebatına uyum kapsamında ülkemize sağlanacak mali yardım ile ilgili Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması imzalanmıştır.
Yukarıda sözü edilen anlaşmanın 28’inci maddesi vergiler ve diğer harçlara ilişkin kuralları düzenlemiştir. Bu maddenin ikinci fıkrasının (b) bendine göre birlik yüklenicileri, birlik sözleşmesi kapsamında verilen herhangi bir hizmet ve/veya tedarik edilen mal ve/veya yapılan iş için Katma Değer Vergisinden muaftırlar. Ayrıca, birlik yüklenicisi tarafından temin edilen mallar, verilen hizmetler veya yapılan işler birlik sözleşmesi kapsamındaki hedefler ve faaliyetlere ilişkin oldukları derecede Katma Değer Vergisinden muaftırlar.
Çerçeve Anlaşma’nın getirdiği Katma Değer Vergisi ve diğer vergilerle ilgili muafiyet ve istisnaların uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması Genel Tebliği yayımlanmıştır. Tebliğ’in “Katma Değer Vergisi istisnası ve uygulaması” başlıklı 4.2’inci maddesine göre bu istisnadan yararlanmak için birlik yüklenicilerinin gerekli usulleri takip ederek ilgili makamlardan KDV İstisna Sertifikası almaları gerekmektedir. Aynı Tebliğ’in 4.2.2.6’ncı maddesi ise KDV İstisna Sertifikasının kullanılması hususunu düzenlemiştir. Buna göre;
• Birlik yüklenicisi tarafından 15.000 TL’yi geçen alımlar için birlik yüklenicisi ile tedarikçi arasında Tebliğ’de örneği yer alan ve tarafların örnekte yer alan bilgileri ihtiva etmek kaydıyla şeklini serbestçe tayin edebilecekleri Tedarik Sözleşmesi düzenlenmesi gerektiği,
• Tedarik sözleşmesine konu alımın birlik sözleşmesi kapsamında olduğunun Hibe Yararlanıcısı tarafından “Bu Tedarik Sözleşmesinde yazılı alımlar … tarih ve … sayılı Birlik sözleşmesi kapsamında yapılmıştır.” şeklinde şerh düşülerek onaylanması halinde bu alımlar için KDV hesaplanmayacağı,
• Birlik yüklenicisinin aynı zamanda Hibe Yararlanıcısı olması halinde, söz konusu Tedarik Sözleşmesinin, Birlik yüklenicisinin gerçek kişi olması durumunda kendisi tarafından, tüzel kişi olması durumunda ise tüzel kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili yöneticisi tarafından onaylanması gerektiği,
• Tedarikçinin, Birlik yüklenicisi ile yaptığı ve Hibe Yararlanıcısı tarafından onaylanmış Tedarik Sözleşmesinin ve Birlik yüklenicisinde yer alan KDV İstisna Sertifikasının kendisine ibraz edilmesi halinde, söz konusu Tedarik Sözleşmesinin ve sertifikanın Birlik yüklenicisi tarafından “Aslının Aynıdır” şeklinde onaylanan birer örneğini alması ve Birlik Yüklenicisine düzenlediği fatura veya benzeri evrakta “7424 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan IPA IIIMali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28/2. maddesi gereğince, … tarih ve … sayılı KDV İstisna Sertifikasına istinaden KDV hesaplanmamıştır.” şeklinde şerh düşmek suretiyle KDV hesaplamayacağı,
Hüküm altın alınmıştır.
Mali yıl içinde İdare, Hibe Yararlanıcısı (aynı zamanda birlik yüklenicisi) sıfatı ile katılım öncesi yardım aracı kapsamında alımlar gerçekleştirmiştir. Yapılan incelemelerde tedarikçiler tarafından düzenlenen faturalara gerekli şerhin düşülmemesine rağmen bu hususun İdare tarafından gözetilmediği görülmüştür. İdare tarafından takip eden dönemlerde bu hususa dikkat edileceği belirtilmiştir.
İdare’nin bulguya konu Çerçeve Anlaşma ve Tebliğ kapsamında Hibe Yararlanıcısı ve/veya birlik yüklenicisi sıfatı ile yaptığı alımlarda vergiye ilişkin mevzuatı gözetmesi gerekmektedir.