|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Kalkınma Ajansı tarafından gerçekleştirilen “Sosyal Kalkınma Hizmet Alımı” işinde, birim fiyat teklifleri alınarak götürü bedel sözleşmesi imzalanmış, ancak Genel Sekreterin onayı olmaksızın iş eksilişi yapılmıştır. Muayene ve kabul komisyonu, yüklenicinin sunduğu hizmeti kıstelyevm esasına göre değerlendirerek ödemeyi gerçekleştirmiştir. Sözleşme, 30.07.2022 tarihinde imzalanmış olup, 30.07.2023 tarihinde sona ermiştir. Yüklenici, iki iş kalemi için fatura düzenlemiş ve raporlarını Ajansa iletmiştir.
Kalkınma Ajansları Mal Hizmet ve Yapım İşi Satın Alma İhale Usul ve Esasları’nın 13. maddesine göre, doğrudan temin usulüyle hizmet alımı gerçekleştirilmiştir. Ancak, sözleşmede iş eksilişine dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. İlgili esasların 30. ve 44. maddeleri, iş artışları ve eksiliş durumlarında yükümlülükleri belirlese de, uygulamada Muayene ve Kabul Komisyonu’nun re’sen iş eksilişi yapma yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, 3 ve 4 numaralı iş kalemlerinin tamamlanması ya da Genel Sekreter onayı gerekmektedir. Sonuç olarak, yüklenicinin taahhüt ettiği hizmetleri yerine getirmemesi durumunda, gecikme cezası uygulanması veya sözleşmenin feshi gibi müeyyidelerin devreye girmesi gerekmektedir. Bu durum, sözleşme şartlarının ve yükümlülüklerin titizlikle uygulanmasını zorunlu kılmaktadır. |
BULGU: Birim Fiyat Teklif Alınan Hizmet Alımı İşi İçin Götürü Bedel Sözleşme İmzalanması ve Onay Alınmadan İş Eksilişi Yapılarak Muayene ve Ödemenin Kıstelyevm Esasına Göre Yapılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Kalkınma Ajansı
Ajans tarafından, “Sosyal Kalkınma Hizmet Alımı” işinde isteklilerden birim fiyat teklif alınıp götürü bedel sözleşme imzalandığı, Genel Sekreterin yazılı onayı olmadan iş eksilişi yapıldığı ve muayene ve kabul komisyonunun kıstelyevm esasına göre yüklenicinin ifa ettiği hizmeti kabul ederek ödemenin yapıldığı görülmüştür.
Anılan İş için, Kalkınma Ajansları Mal Hizmet ve Yapım İşi Satın Alma İhale Usul ve Esasları’nın 13’üncü maddesine göre doğrudan temin usulüyle tedarik edilmek üzere isteklilere Birim Fiyat Teklif Mektubu ve ekinde Birim Fiyat Teklif Cetveli verilmek suretiyle yazılı teklif alınmış ve bu tekliflere istinaden hizmet alımına karar verilen Kooperatifle birim fiyat yerine götürü bedel sözleşme, bir yıl süreli, olarak Ajans adına Genel Sekreter tarafından imzalanmıştır.
30.07.2022 tarihinde imzalanan sözleşmenin süresi 30.07.2023 tarihinde sona ermiş, yükleniciyle götürü bedel sözleşme imzalanmış olmasına karşılık birim fiyat teklif mektubu verdiği dört iş kaleminden iki iş kalemi için 31.07.2023 tarihli faturayı düzenlemiş, ardından 01.08.2023 tarihli yazısıyla iki iş paketini kapsayan raporlarını 24.07.2023 tarihinde Ajansa teslim ettiğini bildirmiş, bunun üzerine toplanan Muayene ve Kabul Komisyonu 02.08.2023 tarihli raporunda 1 ve 2 numaralı iş paketlerinin (iş kalemlerinin) tamamlandığını, fiyat cetvelinde belirtilen iş paketlerinin (iş kalemlerinin) kıstelyevm esasına göre eksiltilmesi sonucunda hesaplanan tutarın ödenmesini uygun bulmuştur. Böylece 3 ve 4 numaralı iş kalemlerinin yapılmasından vazgeçilmiştir.
Anılan Esaslar ve ihale dokümanında “kıstelyevm” şeklinde bir düzenleme yapılmadığı gibi satın alma dokümanında iş eksilişine yönelik herhangi bir düzenlemeye de yer verilmemiştir. Yukarıda adı geçen Esaslar’ın;
30’uncu maddesinin (l) numaralı bendinde “Mücbir sebepler ve süre uzatımı verilebilme şartları, sözleşme kapsamında yaptırılacak iş artışları ile iş eksilişi durumunda karşılıklı yükümlülükler”
44’üncü maddenin (3) numaralı fıkrasında, “Sözleşme bedelinin %80’inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin %80’i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5’i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” düzenlemeleri yapılmıştır.
İş eksilişine yönelik hususların sözleşmede yer alacağı düzenlenmiş ancak sözleşmede iş eksilişine yönelik bir düzenleme yapılmamıştır.
Söz konusu hizmet alımı işinde toplam 4 adet iş kalemi/iş paketi bulunmakta olup bu kalemler/paketler birbirleriyle ilgili olduğundan, tamamı yapılmadan işin tamamlanma imkânı bulunmamaktadır. Haliyle 3 ve 4 numaralı iş kalemleri de tamamlanmalı veya Genel Sekreter tarafından iş eksilişine onay verilmelidir. Aksi halde Muayene ve Kabul Komisyonunun re’sen iş eksilişi yapma yetkisi bulunmadığından “kıstelyevm esası” adı altında iş eksilişi yapılamaz.
Yüklenici Kooperatifin, sözleşmeyle taahhüt altına girdiği hizmeti, satın alma dokümanına göre ifa etmeyeceğinin anlaşılması durumunda gecikme cezası uygulayarak işin tamamlattırılması, veya ihtar çekerek sözleşmenin feshi ve yüklenicinin yasaklanması müeyyedelerini uygulaması gerekir.