|
ÖZET: Girişim sermayesi yatırım fon işlemleri için saklama hesaplarına yatırılan tutarların muhasebeleştirilmesi konusunda mevcut mevzuatta bir düzenleme bulunmamaktadır. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kalkınma Ajansı’nın girişim sermayesi fonlarına ilişkin işlemler nedeniyle saklama hesaplarına yatırılan tutarların kayıt ve takibine dair eksiklikler olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle, 14.11.2021 tarihinde imzalanan protokol çerçevesinde, 2022 ve 2023 yıllarında ajans adına açılan saklama hesaplarına yatırılan toplam 2.850.124,28 TL’nin izlenmesine yönelik yeterli hesapların bulunmadığı tespit edilmiştir.
Kalkınma Ajansları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin menkul kıymetler ile ilgili düzenlemeleri, girişim sermayesi yatırım fon işlemlerine ilişkin saklama hesaplarına yatırılan tutarların takibi için yetersiz kalmaktadır. Bu durum, saklama hesaplarına yatırılan fonların şirket tarafından yönetilmesi nedeniyle muhasebe birimi tarafından kaydedilebilecek menkul kıymetlerin olmamasından kaynaklanmaktadır. 31.12.2023 tarihinde yapılan bir işlemle, 2.850.124,28 TL’nin özel kesim tahvil senet ve bonoları hesabına kaydedilmesi sağlanmış, ancak bu durum yalnızca geçici bir çözüm sunmaktadır. Ajansların girişimcilik faaliyetlerini desteklemek amacıyla saklama hesaplarına yatırılan tutarların ve fon bulucular tarafından gerçekleştirilen işlemlerin sonuçlarının izlenebilmesi için, ilgili bakanlık tarafından gerekli düzenlemelerin bir an önce yapılması önem arz etmektedir. Bu düzenlemeler, mali yıl sonu kapanış kayıtlarının güncel değerlerle sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Girişim Sermayesi Yatırım Fon İşlemleri İçin Saklama Hesaplarına Yatırılan Tutarların Muhasebeleştirilmesi Hususunda Mevzuatta Düzenleme Bulunmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Kalkınma Ajansı
Ajansın, girişim sermayesi yatırım fonlarına ilişkin işlemler sebebiyle saklama hesaplarına yatırdığı tutarlar ile bu tutarların girişim fonlarında kullanılması işlemleri sonucunda ortaya çıkacak muhtemel kâr ve zarar tutarlarını; kayıt ve takip edeceği hesapların olmadığı görülmüştür.
“Ajans Tech Ankara Dijital Proje Pazarı Ticarileştirme Programı Kitle Fonlama Desteği” kapsamında Ajans ile bir Şirket arasında 14.11.2021 tarihinde imzalanan porotokol çerçevesinde eş finansmanı yapılarak 06.12.2021-31.12.2022 tarihleri arasında katılım sağlanan girişimler için Ajans tarafından taahhüt edilip 2022 ve 2023 yıllarında ajans adına açılan saklama hesaplarına yatırılan toplam 2.850.124,28 TL’nin kayıt ve takip edileceği hesaplar Kalkınma Ajansları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde düzenlenmediğinden bu alımlar doğrudan gider ve 2023 yılında elde edilen 1.000.000,00 TL tutarındaki kâr da gelir kaydedilmiştir.
Anılan Yönetmelik’in menkul kıymetleri düzenleyen 39’uncu maddesinde;
“ (1) Menkul kıymetler hesap grubu, Ajans tarafından geçici olarak elde tutulan kamu ve özel kesim tahvil, senet ve bonoları, yatırım fonları ile diğer çeşitli menkul kıymetlerin izlenmesi için kullanılır.
(2) Menkul kıymetler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
110 Hisse Senetleri
111 Özel Kesim Tahvil Senet ve Bonoları
112 Kamu Kesimi Tahvil, Senet ve Bonolar Hesabı
ç) 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabı
(3) Yukarıda belirtilen hesaplar aşağıdaki şekilde kullanılır;
110 Hisse Senetleri: Bu hesap, geçici olarak elde tutulan hisse senetlerinin izlenmesi için kullanılır.
111 Özel Kesim Tahvil Senet ve Bonoları: Bu hesap, özel sektör tarafından çıkarılan Ajans intikal eden tahvil, senet ve bonoların izlenmesi için kullanılır.
112 Kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları hesabı: Bu hesap, kamu idarelerince çıkarılan Ajans intikal eden tahvil, senet ve bonoların izlenmesi için kullanılır.
ç) 118 Diğer menkul kıymetler hesabı: Bu hesap, Ajans ait olan ve yukarıdaki hesaplarda tanımlanmayan, kamu ve özel sektör tarafından çıkarılmış bulunan tahvil, senet ve bonolar ile diğer menkul kıymetlerin izlenmesi için kullanılır.” düzenlemeleri yer almaktadır.
Bu düzenlemeler Ajans tarafından girişim sermayesi yatırım fon işlemleri için saklama hesaplarına yatırılan tutarların takip edilmesi için yeterli değildir. Saklama hesaplarına yatırılan fonlar protokol gereği Şirket tarafından yönetilmekte olduğundan muhasebe birimi tarafından kaydedilebilir herhangi bir menkul kıymet bulunmamaktadır.
Fon bulucu hesabına aktarılan 2.850.124,28 TL’nin kayıt ve takip edilmesini sağlamak amacıyla 31.12.2023 tarih ve 2693 yevmiye numaralı işlemle 111 numaralı özel kesim tahvil senet ve bonolar hesabına borç kaydı yapılarak mali tablolarda görülmesi sağlanmıştır.
Ajansların girişimcilik faaliyetlerinin desteklenmesi kapsamında saklama hesaplarına yatırılan tutarların ve fon bulucular tarafından yapılan işlemlerin sonucunda elde edilen kâr veya zarar ile mali yıl sonunda kapanış kayıtlarına esas olacak güncel değerlerin; dönem sonuna kadar izlenmesini sağlayacak düzenlemelerin ilgili bakanlık tarafından yapılması gerekir.