|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kalkınma Ajansı BEBKA’nın muhasebe kayıtlarında ve mali tablolarında enflasyon düzeltme işlemlerinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. 28 Eylül 2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Kalkınma Ajansları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde enflasyon düzeltmesi ile ilgili bir düzenleme bulunmamaktadır. Yönetmeliğin 95. maddesi, bu tür işlemler için Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerinin kıyasen uygulanacağını belirtmektedir. Ancak, 27 Haziran 2016’da yürürlüğe giren yeni yönetmelik, önceki düzenlemeleri yürürlükten kaldırmış ve yeni hükümler getirmiştir.
2023 yılında, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri için enflasyon düzeltmesi muhasebesi kayıtları ilk kez yapılmıştır. Kamu idaresi, 16 Aralık 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğde kalkınma ajanslarının genel yönetim kapsamına girmediğini savunmuştur. Ancak, bu tebliğ yalnızca genel yönetim kapsamındaki idareler için geçerlidir. Dolayısıyla, Kalkınma Ajansları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ndeki 95. madde gereği, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ndeki enflasyon düzeltmesi ile ilgili düzenlemelerin dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır. |
BULGU: Enflasyon Düzeltmesi Muhasebe İşlemlerinin Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Kalkınma Ajansı
BEBKA muhasebe kayıtlarında ve mali tablolarında enflasyon düzeltme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
28.09.2006 tarihli ve 26303 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kalkınma Ajansları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde 698 no.lu Enflasyon Düzeltmesi Hesabı ile ilgili düzenleme bulunmamaktadır. Yönetmelik’in 95’inci maddesinin 1’inci fıkrasında hesaplara ilişkin işlemlerin, değerlerin alınıp verilmesi ve kaydedilmesinde kullanılacak alındı, defter ve belge örnekleri, dönem sonu işlemleri gibi hususlarda bu Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 10.03.2006 tarihli ve 26104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerinin kıyasen uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
27.06.2016 tarihli ve 29724 sayılı (mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 510’uncu maddesi ile 10.03.2006 tarihli ve 26104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmış ve diğer mevzuatta mülga Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne yapılan atıfların bu Yönetmelik’e yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
2016 yılında yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin muhtelif maddelerinde (madde 4, 45, 114, 116, 118, 119 vd) 698 no.lu Enflasyon Düzeltmesi Hesabı ve enflasyon düzeltmesi kayıtları ile açıklamalar yer almaktadır. Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden olan mahalli idarelerde dönem sonu işlemi olarak enflasyon düzeltmesi muhasebesi ile ilgili kayıtlar ilk defa 2023 yılında yapılmıştır.
Kamu idaresi bulgu ile ilgili cevabında 16.12.2023 tarihli ve 32401 sayılı Resmî Gazete’de Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan “Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması” konulu 85 Sıra Numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 2’nci maddesinde Tebliğ’in genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde uygulanacağının belirtildiği ve kalkınma ajanslarının genel yönetim kapsamında olmadığını ifade etmiştir. Ancak 85 Sıra Numaralı Tebliğ, yalnızca genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri için çıkarılmıştır ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile ilgilidir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ndeki Enflasyon Düzeltmesi Hesabı ile ilgili düzenlemelerin kıyasen uygulanması, Kalkınma Ajansları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükmü gereğidir.
Kamu idaresi ayrıca 31.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı (2’nci mükerrer) Resmî Gazete’de yayımlanan 555 sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin 8’inci maddesine göre enflasyon muhasebesine tabi tutulacak mükellefler arasında bulunmadığını ifade etmiştir. Ancak Tebliğ, prensip olarak özel sektörle ilgili olup kamu idarelerinin enflasyon muhasebesi yönünden Tebliğ’le doğrudan bir ilgisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak Kalkınma Ajansları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin yukarıda sözü edilen 95’inci maddesi uyarınca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ndeki 698 no.lu Enflasyon Düzeltmesi Hesabı ile ilgili düzenlemeler dikkate alınarak 2023 yılında enflasyon düzeltme işlemlerinin yapılması gerektiği değerlendirilmiştir.