ÖZET: 2023 yılı Sayıştay denetim raporları, sosyal güvenlik kurumları tarafından geçici kabulü yapılan yapım işlerinde, taşınmazlarla birlikte teslim edilen jeneratörler, ses ve görüntü sistemleri, mutfak araçları, telefon santralleri ve kartlı geçiş sistemleri gibi tesis niteliğindeki dayanıklı taşınırların ilgili duran varlık hesaplarında izlenmediğini ortaya koymuştur. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 13. maddesi, kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alınan taşınırların giriş kaydının yapılması gerektiğini belirtmektedir.

Taşınır Mal Kapsamındaki Tesisler ve Detay Kodlarına ilişkin 39 sıra numaralı genel tebliğde, kamu idarelerinin kullanımında bulunan ve taşınabilir özellikteki sistemlerin taşınır mal olarak kabul edileceği vurgulanmaktadır. Ayrıca, taşınırların kaydedileceği muhasebe kodları ve kayıt usulleri de detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. Bu kapsamda, taşınırların maliyet bedelleri üzerinden kayıtlara alınması gerektiği, geçici kabul belgeleri ile birlikte taşınır işlem fişlerinin düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Yapılan incelemelerde, kurum kullanımına verilen dayanıklı taşınırların 252 Binalar Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Ancak, tesis, makine ve cihaz niteliğindeki bu taşınırların 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı’na kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, taşınır mal yönetmeliği hükümlerine uygun bir kayıt sürecinin izlenmediğini göstermektedir.

BULGU: Tesis Niteliğindeki Dayanıklı Taşınırların İlgili Duran Varlık Hesaplarında İzlenmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları

Geçici kabulü yapılan yapım işlerinde taşınmaz ile birlikte kuruma teslim edilen jeneratör, ses ve görüntü sistemleri, mutfak araç ve gereçleri, telefon santralleri ile kartlı geçiş sistemleri gibi tesis niteliğindeki dayanıklı taşınırların ilgili duran varlık hesaplarında yer almadığı görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Kayıt Zamanı, Kayıt Değeri ve Değer Tespit Komisyonu” başlıklı 13’üncü maddesinde; taşınırların, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş kaydının yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
Taşınır Mal Kapsamındaki Tesisler ve Detay Kodlarına ilişkin olarak 39 sıra Numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Taşınır Mal Kapsamındaki Tesisler” başlıklı 4’üncü maddesinde; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin kullanımında bulunan veya edinilecek olan; bir makine veya cihazın ürettiği enerjiyi, sesi, görüntüyü vb. ileten, dağıtan veya uzaktaki verileri toplayıp kaydeden makine veya cihazlar arasındaki düzeni sağlayan, birbiriyle entegre makine ve cihazlardan oluşan, gerektiğinde başka yere taşınabilen sistemlerin taşınır mal kapsamında tesis olarak kabul edileceği belirtilmiştir.
Aynı Tebliğ’in “Taşınır Mal Kapsamındaki Tesislerin Kaydedileceği Taşınır Detay Kodları” başlıklı 5’inci maddesinde hangi taşınırın hangi muhasebe kodunda izleneceği detaylı bir şekilde düzenlenmiştir. “Taşınır Mal Kapsamındaki Tesislerin Kaydına İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri gereğince taşınırların maliyet, bedelleriyle kayıtlara alınmasının esas olduğu, Kamu idarelerinde yapımı sürdürülen taşınır mal kapsamındaki tesisler için; yapılan her türlü madde ve malzeme alımları ile işçilik ve genel giderlerin öncelikle 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın ilgili alt yardımcı hesabına borç kaydedilmek suretiyle ödemelerinin yapılması gerektiği, söz konusu tesisin yapımı veya kurulum işinin geçici ve kesin kabul usulüne tabi olması halinde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı, diğer hallerde ise işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin idarece düzenlendiği tarihi takiben, toplam maliyet bedeli üzerinden düzenlenecek taşınır işlem fişi ile taşınır kayıtlarına alınması gerektiği, düzenlenen taşınır işlem fişi muhasebe birimine intikal ettirildiğinde muhasebe birimince, ilgili tesisin kaydı için belirlenen varlık hesabına borç, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın ilgili yardımcı hesabına alacak kaydedilmek suretiyle idare taşınır kayıtları ile muhasebe kayıtlarında uygunluk sağlanması gerektiği, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nı ilgilendirmeksizin tesis olarak kaydedilmesi gereken taşınırlar ise maliyet bedeli üzerinden düzenlenecek taşınır işlem fişi ile doğrudan ilgili taşınır koduna kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede yapımı tamamlanıp kuruma teslim edilen taşınmazlarla beraber jeneratörler, ses ve görüntü sistemleri, mutfak araç ve gereçleri, telefon santralleri ile kartlı geçiş sistemlerinin kurum kullanımına verildiği, geçici kabulü yapılan bu taşınmazların dayanıklı taşınırları ile beraber 252 Binalar Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir.
Tesis, Makine ve cihaz niteliğindeki dayanıklı taşınırların 252 Binalar Hesabı yerine 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı’na kaydedilmesi gerekmektedir.