|
ÖZET: Sosyal Güvenlik Kurumu’nun kiraya verdiği taşınmazlarda, müstecirlerin kira sözleşmelerine uyumunun denetlenmediği tespit edilmiştir. 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Kurumun Taşınmazlar Yönetmeliği’nde belirtilen denetim yükümlülüklerinin yerine getirilmediğini ortaya koymaktadır. Yönetmelik gereğince, kiraya verilen taşınmazların her ay kontrol edilmesi ve olumsuzlukların tespit edilmesi durumunda gerekli işlemlerin başlatılması gerektiği ifade edilmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde müstecirlerin sözleşme hükümlerine riayet etmediği gözlemlenmiştir.
Kurum, kiralama süreçlerinde yetkili personelin kontrol ve teftiş yetkisine sahip olduğunu belirtse de, bu denetimlerin zamanında gerçekleştirilmediği anlaşılmaktadır. İdare, taşınmazların amacına uygun kullanımını sağlamak ve sözleşmeye aykırılık durumlarında gerekli yaptırımları uygulamakla yükümlüdür. Kamu İdaresi, kira takip çizelgeleri ve tutanakların incelendiğini, eksik veya hatalı işlemler hakkında İl Müdürlüklerinin bilgilendirildiğini belirtse de, denetimlerin etkin bir şekilde yapılmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, taşınmaz kiralamalarında sözleşme hükümlerine uyumun sağlanması için Kurumun denetim yükümlülüklerini etkin bir şekilde yerine getirmesi gerekmektedir. Kiracıların sözleşmeye uygun davranmalarını sağlamak amacıyla, düzenli ve sistematik kontrollerin yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Taşınmaz Kiralamalarında Sözleşme Hükümlerine Uyulup Uyulmadığının Kontrolünün Yapılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları
Kurumun kiraya verdiği taşınmazlarında, müstecirler tarafından kira sözleşmelerinde yer alan hükümlere uyulup uyulmadığının denetim ve kontrolünün yapılmadığı görülmüştür.
Sosyal Güvenlik Kurumu Taşınmazlar Yönetmeliği’nin “Taşınmazların Korunması” başlıklı 17’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, Kurum malı olup kiraya verilen taşınmazların, ayda bir kez merkezde Daire Başkanının, taşrada il müdürünün görevlendireceği personel tarafından kontrol ettirileceği, taşınmazlarda olumsuzlukların tespiti halinde, öncelikle il müdürleri tarafından kendi yetkileri çerçevesinde gerekli işlemlerin başlatılacağı ve bu durumun olayın tespitini takip eden üç iş günü içinde Daire Başkanlığına iletileceği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca Kurum tarafından kullanılan Tip Kira Sözleşmelerinin “Hususi Şartlar” bölümünde, kiraya verenin yetkili personelinin değişik zamanlarda kontrol ve teftiş için söz konusu kiralık yere diledikleri zaman kontrol yetkilerinin olduğu ifade edilmiştir.
Taşınmazın amacına uygun ve sözleşmede belirtilen şekilde kullanılıp kullanılmadığını İdare her zaman denetleyebilecektir. İdarece yapılacak denetimler sonucunda tespit edilen eksiklikler yine İdarece belirlenecek süre içinde giderilmediği takdirde İdare sözleşmede belirtilen gerekli yaptırımları uygulamalıdır.
Kamu İdaresi cevabında; kira takip çizelgeleri ile taşınmaz takip tutanaklarının titizlikle incelendiği, tespit edilen eksik ve/veya hatalı işlemler konusunda Sosyal Güvenlik İl Müdürlüklerinin bilgilendirildiği, ayrıca İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığınca sözleşme hükümlerinin uygulanmasına ilişkin tereddüt edilen hususlarda görüş ve talimat verildiği belirtilmiştir. Buna karşılık, Kurumun gerek yap-işlet-devret yöntemiyle gerekse Sosyal Güvenlik Kurumu Taşınmazlar Yönetmeliği kapsamında kiraya verdiği taşınmazlarda, müstecirlerin kira sözleşmelerinde belirtilen yükümlülüklere uymadıkları, Kurumun yetkili personelinin mevzuatında belirtilen sürelerde kontrol, denetim ve teftiş işlemlerini yerine getirmediği tespit edilmiştir.
Kurumun yetkili personelinin, taşınmaz kiralamalarında mevzuat ve sözleşmelerden doğan genel gözetim, kontrol ve denetim yükümlülüklerini yerine getirerek, kiracıların sözleşmede belirtilen yükümlülüklere uyup uymadığını denetlemesi, bir olumsuzlukla karşılaşılması durumunda aykırılıkların giderilmesinin sağlanması gerekmektedir.