İadeli Tıbbi Cihaz Takibinin Sağlıklı Bir Şekilde Yapılmaması (Sayıştay)

BULGU: İadeli Tıbbi Cihaz Takibinin Sağlıklı Bir Şekilde Yapılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları

Kurum sağlık yardımlarından yararlandırılan kişilere iade alınmak kaydıyla temin edilen tıbbi cihazların iade süreçlerinin etkili bir şekilde yürütülemediği ve bu tıbbi cihazların geri alınsa dahi bakım ve onarım ile hurdaya ayırma süreçlerini belirleyen düzenlemelerin, prosedürlerin bulunmadığı görülmüştür.
Sağlık Uygulama Tebliği’nin (SUT) “Kurumca İade Alınan Tıbbi Malzemeler” başlıklı 3.3.6 maddesinde, Kurum sağlık yardımlarından yararlandırılan kişilere iade alınmak kaydıyla taahhütname karşılığı temin edilen tıbbi malzemeler; Non-İnvaziv mekanik ventilasyon cihazları, evde uzun süreli veya taşınabilir komponenti olan oksijen tedavisi cihazları, ev tipi ventilatör, akülü tekerlekli sandalye ve ev tipi ventilatör için kesintisiz güç kaynağı cihazları olarak sayılmıştır. Aynı maddenin devamında ise hastaların cihazların temini için sağlık kurulu raporu ile il müdürlüklerine başvurabileceği, söz konusu tıbbi cihazların öncelikle Kurum stoklarından temin edileceği ve cihazın stoklarda olmaması halindeyse hasta tarafından temin edilen cihaz bedellerinin SUT’un 3.2.2 maddesi uyarınca Kurumca karşılanacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede Kurum tarafından hastalara verilen iadeli tıbbi cihazların takibi hem MOSİP hem de MEDULA uygulaması üzerinden yapılmakta olup bu iki uygulamada yer alan veriler birbirleriyle uyumsuzdur. MOSİP verilerinde, sigortalı kişinin ölmesine rağmen zimmetli görünen 68.381 adet iadeli tıbbi cihazın geri alınmadığı görülmüştür. Ancak, tıbbi malzemeleri kullanan kişiler ile sigortalı kişilerin her zaman aynı kişi olmaması nedeniyle etkili bir takip sürecinin yürütülemediği değerlendirilmektedir. Ayrıca, MEDULA uygulamasında da takip edilen ve üzerinde zimmetli iadeli tıbbi cihaz bulunan hasta verileri incelendiğinde vefat eden kişiler üzerinde halen zimmetli görünen ve bu kapsamda geri alınamamış 28.539 adet tıbbi cihazın bulunduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca Kurumun taşra teşkilatında yapılan incelemede çoğu ilde muhasebe kayıtlarında iadeli tıbbi cihazlar bulunmasına rağmen çalışır ve hastaya verilebilecek nitelikte olan tıbbi cihaz bulunmadığından söz konusu cihazlar hastalar tarafından temin edilerek SUT’da belirlenen tutarlara göre Kurumca karşılanmaktadır. Fiili denetim gerçekleştirilen illerin depolarında çok sayıda kullanılamayacak nitelikte olan, ekonomik ömrünü tamamlamış iadeli tıbbi malzeme bulunmakla birlikte hurdaya ayrılmadığı ve depolarda atıl şekilde beklediği tespit edilmiştir.
Vefat eden veya bu cihazlara ihtiyacı kalmayan hastaların tespit edilerek bu cihazların iade alınmasını, iade alınan cihazların bakım-onarımlarının hangilerinin Kurum imkanlarıyla hangilerinin hizmet alımı suretiyle yapılacağını ve bu cihazların hurdaya ayırma süreçlerini belirleyen genel mevzuat hükümleri dışında detaylı düzenlemeler, iş akış süreçleri bulunmamaktadır. Kurumun 81 il müdürlüğünde yürütülen iadeli tıbbi cihazların temin ve takibi sürecinde uygulama birliğinin sağlanması önemlidir.
İki farklı uygulama üzerinden takip edilen iadeli tıbbi cihazlara ilişkin verilerin birbirleriyle uyumlaştırılması, vefat ettiği tespit edilen kişiler üzerinde zimmetli olan iade kapsamındaki tıbbi cihazların ilgili il müdürlüklerince takibinin yapılarak geri alınması ve iade kapsamında bulunan tıbbi cihazların temin, takip ve bakım-onarım-hurdaya ayırma süreçlerini belirleyen düzenlemeler ve iş akış süreçlerinin oluşturulması gerekmektedir.
EKLER
EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU