|
ÖZET: İdarenin mülkiyetinde ve yönetiminde bulunan taşınmazların envanter ve kayıt işlemlerinin tamamlanmadığı, 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya konmuştur. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin eksik olduğu tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri, taşınmazların yönetimi ve kaydına dair usul ve esasları belirlemekte olup, bu çerçevede Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik, 13 Eylül 2006 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Yönetmeliğin 5. maddesi, kamu idarelerine ait taşınmazların kayıt altına alınmasını ve kontrol işlemlerinin yetkili birimler tarafından gerçekleştirilmesini öngörmektedir. Ancak, mevcut durum itibarıyla, taşınmazların fiili envanter çalışmaları tamamlanmamış, değer tespitleri yapılmamış ve muhasebe kayıtlarına işlenmemiştir. 17 Mart 2017 tarihinde yayımlanan yönetmelik değişikliği ile kurumların, taşınmazların envanterini maliyet bedeli veya rayiç değer üzerinden kaydetmeleri gerektiği belirtilmiştir. İdare, taşınmazların değer tespiti ve kayıt işlemlerine ilişkin çalışmalar başlattığını bildirmiştir. Ancak, mevzuat gereği, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin bir an önce tamamlanması ve belirlenen değerleri ile kaydedilmesi zorunludur. |
BULGU: İdarenin Mülkiyetinde, Yönetiminde ve Kullanımında Bulunan Taşınmazların Envanter ve Kayıt İşlemlerinin Tamamlanmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İdare tasarrufunda bulunan taşınmazlara, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak işlem tesis edilmediği, kayıt ve kontrol işlemlerinin tamamlanmadığı tespit edilmiştir.
Taşınmaz malların yönetimi, 5018 sayılı Kanun’un 44, 45, 47 ve 60’ıncı maddelerinde düzenlenmiştir. 5018 sayılı Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmallerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere bu Kanun’un 44, 45 ve 60’ıncı maddelerine dayanılarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca hazırlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik 13.09.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulmuştur.
Yönetmelik’in 5’inci maddesinin birinci fıkrasında taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri; kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olarak tanımlanmış; aynı maddenin altıncı fıkrasında da, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemlerinin bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Kamu idarelerince yapılacak envanter çalışmaları, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te düzenlenen kayıt işlemleri çerçevesinde yürütülmektedir. Kayıt işlemleri; taşınmazların fiili envanter ve değerleme çalışmalarının tamamlanması ile bu bilgilerin taşınmaz kayıtlarına işlenerek muhasebeleştirilmesini kapsamaktadır.
17.03.2017 tarih ve 30010 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile söz konusu Yönetmelik’te değişiklik yapılmıştır. Buna göre kurumların, 31.12.2017 tarihine kadar taşınmazların fiili envanterini kural olarak maliyet bedeli üzerinden, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara almaları gerekmektedir.
Kurumun yönetiminde ve kullanımında olan taşınmazlara ilişkin olarak fiili envanter çalışmalarının tamamlanmadığı, taşınmazların değerlerinin belirlenmediği, cins tashihinin yapılmadığı, muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı ve ilgili hesaplarda takip edilmediği tespit edilmiştir.
İdare, tasarrufu altında bulunan taşınmazların değer tespiti ve kayıt işlemlerine ilişkin çalışmaları başlattığını bildirmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, İdarenin taşınmazlarının kayıt ve kontrol işlemlerinin tamamlanması ve taşınmazların belirlenen değerleri ile kaydedilmesi gerekmektedir.