|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, 104 Proje Özel Hesabında izlenen Avrupa Birliği hibeleri için her ay sonu döviz değerleme işlemlerinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 23. maddesi, dış finansman kaynaklarıyla açılan özel hesapların döviz değerlemesi için kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 25. madde, dövizlerin ay sonlarında TCMB döviz satış kuru üzerinden değerlenmesi gerektiğini ve bu işlemin sonuçlarının ilgili hesaplara kaydedilmesini belirtmektedir.
Yönetmelik hükümlerine göre, hibe kapsamında elde edilen dövizlerin ay sonu değerlemesi yapılmadığı takdirde, mali tablolar üzerinde olumsuz etkiler meydana gelebilir. Bu durum, kur farkı gelir veya giderlerinin yanlış kaydedilmesine yol açarak 104 Proje Özel Hesabı, 600 Gelirler Hesabı ve 630 Giderler Hesabı üzerinde hatalara neden olmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, idarenin bu hatalı uygulamayı düzeltmek için gerekli bilgilendirmeleri ilgili birimlere ilettiği bildirilmiştir. Sonuç olarak, proje özel hesabında izlenen dövizlerin ay sonlarında TCMB döviz satış kuru üzerinden değerleme işleminin yapılması, mali raporların doğruluğu açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Proje Özel Hesabında İzlenen Dövizler İçin Ay Sonunda Değerleme Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İdarenin 104 Proje Özel Hesabında izlenen Avrupa Birliği hibeleri için her ayın sonunda döviz değerleme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 104 Proje Özel Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 23’üncü maddesinde; dış finansman kaynağından dış proje kredisi olarak, kurum adına bankalar nezdinde açılan özel hesaplara aktarılan tutarlar ile buna ilişkin hesap bakiyesinin değerlemesi sonucu ortaya çıkan kur farklarının izlenmesi için 104 Proje Özel Hesabının kullanılması gerektiği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in Hesabın işleyişini açıklayan 25’inci maddesinde ise; özel hesaplardaki dövizlerin ay sonlarında TCMB döviz satış kuru üzerinden yapılacak değerlemesi sonucunda oluşan kur artışı farklarının; 600 Gelirler Hesabına alacak, 104 Proje Özel Hesabına borç, kur azalışı farklarının ise; 630 Giderler Hesabına borç, 104 Proje Özel Hesabına alacak kaydedilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Yönetmelik’de de proje özel hesabında izlenen dövizlerin ay sonlarında TCMB döviz satış kuru üzerinden değerlemeye tabi tutulacağına yönelik düzenleme yapılmıştır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre hibe kapsamında elde edilmiş olan dövizler için ay sonu değerleme işlemi yapılması gerekmekte olup, ortaya çıkan kar/zarar durumuna göre gelir ya da gider hesaplarının kullanılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; İdare hesaplarında Avrupa Birliği hibeleri ile yürütülen projeler kapsamında bulunan dövizler için ay sonunda değerleme işlemi yapılmadığı görülmüştür. Ay sonu değerleme işlemi yapılmaması nedeniyle mali tabloda, ortaya çıkacak olumlu/olumsuz farka göre kur farkı geliri veya kur farkı gideri olarak 104 Proje Özel Hesabı, 600 Gelirler Hesabı ya da 630 Giderler Hesabında hataya neden olmaktadır.
İdare, bulgu konusu hatalı uygulamanın düzeltilmesi için ilgili birimlere yazı yazılarak gerekli bilgilendirmenin yapıldığını bildirmiştir.
Proje Özel Hesabında izlenen hibe kapsamında elde edilen dövizlerin ay sonlarında TCMB döviz satış kuru üzerinden değerleme işleminin yapılması gerekmektedir.