|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, genel bütçeli idarelerin uluslararası kuruluşlara üyelikleri nedeniyle verdikleri taahhüt belgelerinin, muhasebe sisteminde uygun şekilde izlenmediğini ortaya koymuştur. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin gelecekteki hak ve yükümlülüklerini izlemek amacıyla nazım hesapların kullanılmasını öngörmektedir. Ancak, uluslararası kuruluşlara yapılan katkı ve aidat ödemeleri, taahhüt hesaplarında yeterince yer bulamamaktadır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, uluslararası kuruluşlara yapılan taahhütlerin 932 Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabı ve 933 Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesabı altında izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, bu taahhütler yalnızca yapılan ödemelerle sınırlı kalmakta ve bilançoda kalan taahhüt miktarları göz ardı edilmektedir. İdare, 2022 yılı itibarıyla bu taahhütlerin belirtilen hesaplarda takip edilmeye başlandığını bildirmiştir. Sonuç olarak, uluslararası kuruluşlara yönelik taahhütlerin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi, kamu idarelerinin mali raporlamalarının doğruluğu açısından kritik öneme sahiptir. Bu durum, muhasebe sisteminin bilgi verme ve izleme işlevlerinin etkin bir şekilde yerine getirilmesi için gereklidir. |
BULGU: Uluslararası Kuruluşlara Katılım Payı Karşılığı Olarak Verilen Taahhütler ile Yerine Getirilenlerin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İdare tarafından uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle bu kuruluşların giderlerine katılım payı karşılığı olarak verilen taahhüt belgeleri ile yerine getirilen taahhütlerin taahhüt hesaplarında izlenilmediği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Nazım hesaplara ilişkin ilkeler” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; “Kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesaplar kullanılır.” denilmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 932 Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabının niteliğini açıklayan 487’nci maddesinde; uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle bu kuruluşların giderlerine katılım payı karşılığı olarak verilen taahhüt belgeleri ile yerine getirilen taahhütlerin 932 Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabında izleneceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 933 Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesabının düzenlendiği 490’ncı maddesinde; Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesabına, Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabına yazılan tutarların kaydedileceği belirtilmektedir.
İdare tarafından; uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle katkı ve aidat gibi ödeme taahhütleri altına girilmektedir. Ancak, uluslararası kuruluşlara ödenen bu tutarlar taahhüt olarak hesaplarda izlenmediğinden; yalnızca yapılan giderler ölçüsünde mali tablolara yansımakta, kalan taahhüt miktarları ise bilançoda gösterilmemektedir.
İdare, uluslararası kuruluşlara yapılan taahhütlerin, 2022 yılı itibariyle 932 Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabı ve 933 Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesabında takip edilmeye başlandığını bildirmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca muhasebenin bilgi verme ve izleme görevlerini tam olarak yerine getirebilmesi için uluslararası kuruluşlara yapılan taahhütlerin 932 Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabı ve 933 Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesabında izlenmesi gerekmektedir.