|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlığa tahsisli taşınmazlarla ilgili bazı hatalı uygulamaları ortaya koymuştur. İncelemeler, taşınmazların cins tashihlerinin yapılmadığını ve Taşınmaz İcmal Cetveli ile 2021 yılı bilançosunda yer alan 252 nolu hesap tutarlarının birbirinden farklı olduğunu göstermektedir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik gereğince, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kayıtlarının uyumlu hale getirilmesi zorunludur. Ancak, bu işlemlerin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Özellikle, Bakanlık Hizmet Binası ve Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü Binası gibi taşınmazların cins tashihlerinin yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, Taşınmaz İcmal Cetveli ile 2021 yılı bilançosundaki kamu konutları arasında önemli bir tutar farkı bulunmaktadır. Bu durum, Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından açıklanan ancak belgelerle desteklenmeyen bir satış sürecinden kaynaklandığı ifade edilmektedir. Son olarak, Bakanlığa tahsisli taşınmazların Net Değer Hesabının ilgili alt kodunda izlenmediği de belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu hataların düzeltilmesi için gerekli adımları atma sürecindedir. Taşınmazların cins tashih işlemlerinin tamamlanması ve muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde güncellenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Bakanlığa Tahsisli Taşınmazlara İlişkin Hatalı Uygulamaların Bulunması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığa tahsisli taşınmazların, cins tashihlerinin yapılmadığı; Taşınmaz İcmal Cetveli ile 2021 yılı bilançosunda yer alan 252 nolu hesap tutarlarının farklı olduğu ve 500 Net Değer Hesabının ilgili alt kodunda izlenmedikleri tespit edilmiştir.
02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde, cins tashihi, binalar, arazi ve arsalar ile yer altı ve yer üstü düzenlerinin mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtlarının farklılık göstermesi durumunda tapu kayıtlarının mevcut kullanım şekli dikkate alınarak düzeltilmesi işlemi olarak tanımlanmıştır.
Yönetmelik’in “Diğer İşlemler” başlıklı üçüncü bölümünde ise cins tashihlerinin yapılması hususu düzenlenmiştir. Madde gereğince, kamu idarelerinin; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazların mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınması gerekmektedir. Tahsis edilen ve üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlar açısından bu yükümlülük kullanan idarenin veya gerçek veya tüzel kişilerin durumu tespit eden yazısı üzerine taşınmaz maliki idareye aittir. Ancak cins tashihine ilişkin gerekli belgeler ile buna ilişkin malî yükümlülükler kullanıcılar tarafından karşılanır. Cins tashihi durumunda kayıtlarda meydana gelen değişikliklerin en geç yedi gün içinde muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine ve mali hizmetler birimine; işlemin yapıldığı ayı takip eden ay sonuna kadar, Aralık ayı içinde işlem yapılanlar ise aynı ayın sonuna kadar maliki kamu idaresine gönderilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
Taşınmazların cins tashih işlemlerinin yapılmaması
Bakanlık Hizmet Binası: 13648 ada 11 parsel nolu olup, niteliği tarla olarak gözükmektedir. Kullanım amacı, hizmet binası olup, ÇSGB’ye tahsis edilmiştir. İskanı alınmıştır. Cins tashihi yapılması gerekmektedir.
Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü Binası: 13648 ada 5 parsel nolu olup, niteliği kargir okul binası ve tarla olarak gözükmektedir. 24.5.2017 tarih 34460 sayılı kararla, hizmet süresince ÇSGB’ye tahsis edilmiştir. 21.6.2017 tarih ve 53585 sayılı yazı ile Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü (UİGM) kullanımına verilmiştir. Kullanım amacı, hizmet binası olup, cins tashihi yapılması gerekmektedir.
ILO Binası: 25027 ada 6 parsel nolu olup, niteliği arsa olarak gözükmektedir. Diplomatik saha olarak Dışişleri Bakanlığınca kamulaştırılmıştır. 05.11.1999 tarihli kararla, Çalışma Genel Müdürlüğü’ne tahsis edilmiştir. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Ankara Ofisi olarak kullanılmaktadır. Dışişleri Bakanlığı ile iletişime geçilip tapu çıkarılması ve cins tashihi yapılması gerekmektedir.
Kamu idaresi bulgu doğrultusunda gerekli çalışmaları başlatmıştır.
Taşınmazların cins tashih işlemlerinin tamamlanması gerekmektedir.
Taşınmaz İcmal Cetveli ile 2021 Yılı Bilançosunda yer alan Binalar Hesabının tutarının farklı olması
Strateji Geliştirme Başkanlığından alınan Taşınmaz İcmal Cetvelinde, 483.425,00 TL tutarlı 1 adet kamu konutu yer almasına rağmen, 2021 yılı bilançosunda yer alan 252 nolu Binalar hesabının kamu konutları alt kodunda toplam tutarı 11.062.543,50 TL olan 36 adet kamu konutu bulunmaktadır. Söz konusu farklılığın nedeni, Strateji Geliştirme Başkanlığı tarafından, söz konusu kamu konutlarının iki Kurum ayrılmadan önce satılması olarak açıklanmış ancak satışa ilişkin herhangi bir bilgi/ belge tarafımıza sunulamamıştır. Kamu konutlarına ilişkin söz konusu farklılık tutarı, 10.579.118,5 TL’dir.
Kamu idaresi, söz konusu farkın, 33 adet kamu konutunun satılması, 2 adet kamu konutunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığına devredilmesinden kaynaklandığını ifade ederek, bulgu doğrultusunda gerekli düzeltme kayıtlarını yapmıştır. Ancak düzeltme işleminin 2021 yılı kapanış kayıtlarından sonra yapılması nedeniyle 2021 yılı bilançosunda binalar hesabı hatalı raporlanmaktadır.
Bilançoda yer alan taşınmaz tutarlarının, Taşınmaz İcmal Cetvelleri ile tutarlılığının sağlanması gerekmektedir.
Bakanlığa tahsisli taşınmazların, Net Değer Hesabının ilgili alt kodunda izlenmemesi
2021 yılı mali tablolarının incelenmesi neticesinde, Bakanlığa tahsisli taşınmazların, Genel Bütçe Ortak Detaylı Hesap Planına göre ilgili maddi duran varlık hesabına 03 detay koduyla kaydedildiği ancak aynı tutarın 500 Net Değer Hesabının 500.12. Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar alt koduna kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından, her ne kadar Saymanlık Müdürlüğünün tahsisli taşınmazların ilk muhasebeleştirilmesi sırasında 500.12 alt kodunu kullandığı ancak ASHB tarafından söz konusu devrin 500.14 alt koduyla yapıldığı ifade edilmişse de Merkez Saymanlık Müdürlüğü tarafından daha sonra bir düzeltme işleminin yapılmaması nedeniyle, tahsisli kullanılan taşınmazlar Net Değer Hesabının ilgili alt kodunda izlenmemektedir.
Bakanlığa tahsisli taşınmazların Genel Bütçe Ortak Detaylı Hesap Planına göre ilgili hesaplara ve alt kodlara kaydedilmesi gerekmektedir.