|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, diğer idareler adına gerçekleştirilen inşaat işlerinin finansmanında, bu idarelerden alınan ödeneklerin hatalı muhasebeleştirildiğini ortaya koymaktadır. Bakanlık muhasebe kayıtlarında, 600-Gelirler Hesabı altında “Kurumlardan Alınan Şartlı Bağış ve Yardımlar” adıyla izlenen ödeneklerin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddelerine aykırı olduğu tespit edilmiştir. Bu kanuna göre, kamu idarelerine yapılan bağış ve yardımların gelir olarak kaydedilmesi ve şartlı bağışların belirli bir amaca harcanmak üzere bütçeye ödenek olarak kaydedilmesi gerekmektedir.
2021 yılı içerisinde Bakanlık hesabına gönderilen 266.106.917,05 TL tutarındaki ödeneğin, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri olan “özün önceliği” ilkesine aykırı bir şekilde muhasebeleştirildiği değerlendirilmektedir. Ayrıca, bu ödeneğin gelirler kısmında şartlı bağış olarak görünmesi, mali tabloların açıklık ve anlaşılabilirlik ilkelerine de ters düşmektedir. Sonuç olarak, bu ödeneklerin “Kurumlardan Alınan Şartlı Bağış ve Yardımlar” hesabında izlenmesi yerine, hesap planında uygun alt hesapların açılması veya mevzuatta gerekli düzenlemelerin yapılması önerilmektedir. |
BULGU: Diğer İdareler Adına Yaptırılan İnşaat İşlerinin Finansmanı İçin Söz Konusu İdarelerden Gönderilen Ödeneklerin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Yapı İşleri Genel Müdürlüğü tarafından diğer idareler adına yaptırılan inşaat işlerinin finansmanı için söz konusu idarelerden gönderilen ödeneklerin, Bakanlık muhasebe kayıtlarında 600-Gelirler Hesabının 04.04. Ekonomik Kodunda Kurumlardan Alınan Şartlı Bağış ve Yardımlar adı altında takip edildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bağış ve yardımlar” başlıklı 40’ıncı maddesinde, kamu idarelerine yapılan her türlü bağış ve yardımların gelir kaydedileceği, nakdi olmayan bağış ve yardımların ise ilgili mevzuatına göre değerlemeye tâbi tutularak kayıtlara alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Yine aynı maddede, kamu yararına kullanılmak üzere kamu idarelerine yapılan şartlı bağış ve yardımların hizmeti yapacak idarenin üst yöneticisi tarafından uygun görülmesi halinde, bütçede açılacak bir tertibe gelir ve şart kılındığı amaca harcanmak üzere açılacak bir tertibe ödenek kaydedileceği belirtilmiştir. Bu ödenekten amaç dışında başka bir tertibe aktarma yapılamaz ve malî yılsonuna kadar harcanmamış olan tutarlar, bağış ve yardımın amacı gerçekleşinceye kadar ertesi yıl bütçesine devir olunarak ödenek kaydedilir.
Madde hükmü gereği, Kamu İdaresine yapılan şartlı bağış ve yardımlar bütçede açılacak bir tertibe gelir ve şart kılındığı amaca harcanmak üzere açılacak bir tertibe ödenek kaydedilmektedir. Bu ödeneklerden yılsonunda harcanmayan tutarlar ise, bir sonraki yıl bütçesine devredilmektedir.
Diğer idareler adına yaptırılan ve bittiği zaman bu idarelere devredilecek olan inşaat işleri için, 2021 yılı içinde Bakanlık hesabına gönderilen 266.106.917,05 TL ödeneğin muhasebe kayıtlarında 600-Gelirler Hesabında 04.04. Ekonomik Kodu ile Kurumlardan Alınan Şartlı Bağış ve Yardımlar adı altında takip edilmesinin genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinden “özün önceliği” ilkesine aykırı olduğu düşünülmektedir.
Bakanlık mali tablolarının gelirler kısmında söz konusu ödenek rakamının şartlı bağış ve yardım tutarı olarak görünmesinin, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde belirtilen, muhasebenin temel kavramlarından tam açıklama kavramı çerçevesinde mali tabloların bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenmesi ilkesine de aykırı olduğu düşünülmektedir.
Sonuç olarak, söz konusu ödeneklerin “Kurumlardan Alınan Şartlı Bağış ve Yardımlar” hesabında takip edilmemesi, bunun yerine hesap planında alt hesap açılması ya da konuya ilişkin mevzuatta düzenleme yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.