|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, taşınır mal yönetimi konusunda önemli eksiklikler tespit etmiştir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Taşınır Mal Yönetmeliği’ne uygun bir kontrol mekanizmasının kurulmadığı belirlenmiştir. Taşınırların etkin, ekonomik ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesi gerektiği vurgulanırken, harcama yetkililerinin bu süreçteki sorumlulukları da net bir şekilde tanımlanmıştır. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda taşınır kayıt ve yönetim sisteminde yer alan bilgilerin, ambardaki gerçek durumu yansıtmadığı görülmüştür.
Ayrıca, dayanıklı taşınırların kaydı ve kullanıma verilmesi süreçlerinde de ciddi eksiklikler tespit edilmiştir. Ortak kullanım alanlarına tahsis edilen taşınırların listelerinin düzenlenmediği, bazı genel müdürlüklerde taşınır teslim belgelerinin eksik olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra, dayanıklı taşınırlara sicil numarası verilmediği ve bu durumun takibi zorlaştırdığı anlaşılmıştır. Taşınırların etkin yönetimi için, her bir dayanıklı taşınıra mevzuatta öngörüldüğü şekilde sicil numarası verilmesi ve bu numaraların kalıcı olarak taşınırların üzerinde yer alması gerekmektedir. |
BULGU: Taşınır Mal Yönetimine İlişkin Tespitler
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Taşınırların, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak kontrol mekanizmasının kurulmadığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kanun’un 48’inci maddesinde yer alan düzenlemeler uyarınca taşınırların hukuka uygunluk ve etkililik, ekonomiklik, verimlilik ilkeleri çerçevesinde yönetilmesi ve muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Taşınır işlemlerinin tabi olduğu hükümler ise anılan Kanun’un 44’üncü maddesine istinaden yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği’nde ayrıntılı olarak yer almaktadır.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesine göre harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur. Harcama yetkilileri bu sorumluluklarını taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirmektedir.
Kamu idarelerine ait taşınırların muhafazası ile görevli olan veya kendilerine kullanılmak üzere taşınır teslim edilen kamu görevlileri bu taşınırları en iyi şekilde muhafaza etmek, gerekli bakım ve onarımlarını yapmak veya yaptırmak, veriliş amacına uygun bir şekilde kullanmak ve görevin sona ermesi veya görevden ayrılma halinde iade etmek zorundadırlar.
Yapılan incelemede, taşınır malların yönetimine ilişkin aşağıda yer alan hususlar tespit edilmiştir:
A) Taşınır Kayıt ve Yönetim Sisteminde (TKYS) Yer Alan Bilgilerin Ambarın Fiili Durumunu Yansıtmaması
Ambarda yapılan fiziki inceleme neticesinde, TKYS üzerinden alınan verilerin gerçek durumu yansıtmadığı görülmüştür.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesine göre, doğrudan tüketilmeyen ve kullanıma verilmeyen taşınırları sorumluluğundaki ambarlarda muhafaza etmek, taşınırların giriş ve çıkışına ilişkin kayıtları tutmak, tüketime veya kullanıma verilmesi uygun görülen taşınırları ilgililere teslim etmek, kullanımda bulunan dayanıklı taşınırları bulundukları yerde kontrol etmek, sayımlarını yapmak ve yaptırmak taşınır kayıt yetkililerinin görevleri arasında sayılmıştır.
Aynı Yönetmeliğin 23’üncü maddesinde ise dayanıklı taşınırların kullanıma verilmesi düzenlenmiş olup tesis, taşıt ve iş makineleri haricindeki dayanıklı taşınırların Taşınır İstek Belgesi düzenlenmek suretiyle talep edileceği ve talep edilen dayanıklı taşınırların Taşınır Teslim Belgesi düzenlenerek kullanıma verileceği hüküm altına alınmıştır.
Ayrıca, taşınırlar oda, büro gibi ortak kullanım alanlarına Dayanıklı Taşınırlar Listesi düzenlenmek ve istek yapan birim yetkilisinin ve/veya varsa ortak kullanım alanı sorumlusunun imzası alınmak suretiyle verilecektir.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, taşınırların usulüne göre kaydı, ambarda muhafaza edilmesi, tüketime verilmesi ve dayanıklı taşınırların taşınır teslim belgesi ile kullanıma verilmesi taşınır kayıt yetkilisinin sorumluluğundadır.
Yapılan incelemede,
• Tüm harcama birimlerinde oda, koridor gibi ortak kullanım alanlarına tahsis edilen taşınırlar için dayanıklı taşınırlar listesi düzenlenmediği,
Milli Emlak Genel Müdürlüğü, Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığında, dayanıklı taşınırlar için Taşınır Teslim Belgelerinin düzenlenmesinde önemli eksiklikler olduğu,
TKYS’de yer alan kayıtlara göre ambarda gözüken taşınırların fiilen anılan Genel Müdürlüklerin ambarlarında bulunmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, taşınırların muhafazası ile zarar görmesi ya da yok olması halinde sorumluluğun tespiti için dayanıklı taşınırların kullanan kişilere zimmetlenmesi ve ortak kullanımda olan taşınırların takibi için dayanıklı taşınırlar listesinin düzenlenmesinin sağlanması gerekmektedir.
B) Dayanıklı Taşınırlara Sicil Numarası Verilmemesi
Dayanıklı taşınırlara mevzuatta öngörülen ve takibini sağlayan sicil numarasının verilmediği tespit edilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Dayanıklı taşınırların numaralanması” başlıklı 36’ncı maddesinde giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verileceği ve bu numaranın yazma, kazıma, damga vurma veya etiket yapıştırma suretiyle taşınırın üzerinde kalıcı olacak şekilde belirtileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, harcama birimlerinin tamamında dayanıklı taşınırlara sicil numarası verilmediği dolayısıyla üzerlerinde yer almadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, dayanıklı taşınırların takibi amacıyla her birine mevzuatta öngörüldüğü şekilde sicil numarası verilmesi ve bunların taşınırların üzerinde kalıcı bir şekilde yer almasının sağlanması gerekmektedir.