|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, tahsisli kullanılan taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların, varlık hesaplarında uygun şekilde aktifleştirilmediğini ortaya koymuştur. Genel Bütçeli İdareler ve bağlı birimler tarafından gerçekleştirilen bu harcamaların, 252.3-Tahsisli kullanılan taşınmazlar hesabına eklenmesi gerekirken, 630.30-Proje kapsamında yapılan cari giderler hesabına doğrudan gider olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Kamu İdareleri için belirlenen yönetmelik hükümleri, bu tür harcamaların taşınmazın değerine eklenmesini zorunlu kılmaktadır.
Yönetmelik uyarınca, 34.000,00 TL’yi aşan harcamaların değer artırıcı olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, 10.705.706,80 TL tutarındaki değer artırıcı harcamanın yanlış bir şekilde giderleştirildiği anlaşılmıştır. Bu durum, 2019 ve 2020 yıllarındaki denetim raporlarında da vurgulanan bir sorun olup, 2021 yılı bilançosunda ilgili hesaplar arasında toplam 10.705.706,80 TL’lik bir hata yaratmıştır. Kamu İdaresi, bu bulguya ilişkin gerekli önlemlerin alınması için Vergi Dairesi Başkanlıkları ve Valiliklere talimatlar göndermiştir. Bu tür hataların önlenmesi amacıyla, taşınmazlar için yapılan değer artırıcı harcamaların doğru bir şekilde kaydedilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Varlık Hesaplarında Aktifleştirilmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
GİB’e bağlı çeşitli birimler tarafından tahsisli kullanılan binalar için bütçeye gider kaydıyla yapılan değer artırıcı harcama tutarlarının 252.3-Tahsisli kullanılan taşınmazlar hesabı ile taşınmazın kayıtlı değerine eklenmesi gerekirken 630.30-Proje kapsamında yapılan cari giderler hesabı ile doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
MYMY’nin 175’inci maddesinde, 252-Binalar hesabının eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 176’ncı maddesinde ise hesabın işleyişi ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. Bu maddenin birinci fıkrasının (a-3) bendine göre; Binalar hesabında kayıtlı binaların iyileştirilmesi, ömrünün uzatılması veya veriminin arttırılmasına ilişkin olarak bütçeye gider kaydıyla yapılan harcama tutarlarının, bir taraftan bu hesaba borç, 103-Verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı, 325-Nakit talep ve tahsisleri hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe giderleri hesabına borç, 835-Gider yansıtma hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 47 Sıra Numaralı Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’te yer alan taşınmazlar için 34.000,00 TL’yi aşan harcamaların değer artırıcı harcama olarak kabul edilmesi öngörülmüştür. Yönetmelik’in “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasında ise, taşınmaza yapılan değer arttırıcı harcamaların taşınmazın değerine ekleneceği belirtilmiştir.
Buna göre, Başkanlık tarafından tahsisli kullanılan taşınmazlar için yapılan ve 34.000,00 TL’yi aşan harcamaların değer artırıcı harcama olarak değerlendirilerek 252.3- Tahsisli kullanılan taşınmazlar hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede, 10.705.706,80 TL tutarında değer artırıcı harcamanın 252.3-Tahsisli kullanılan taşınmazlar hesabı yerine 630.30-Proje kapsamında yapılan cari giderler hesabına borç kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak gereğinin yapılması amacıyla Vergi Dairesi Başkanlıklarına ve Valiliklere (Defterdarlık Gelir Müdürlüğü) 2022 yılı için gerekli talimatların verildiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, 2019 ve 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında da yer verildiği üzere, binalar için yapılan ve 34.000,00 TL’yi aşan değer artırıcı harcamaların ilgili duran varlığın kayıtlı değerine eklenmemesi nedeniyle 2021 yılı Bilançosunda 252.3 ve 630.30 no.lu hesaplar itibarıyla toplam 10.705.706,80 TL’lik hataya neden olunmuştur.