|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlık ile Federasyon arasında imzalanan 08.05.2020 tarihli protokolün uygulanmasında yaşanan sorunları ortaya koymaktadır. Protokol, taşınmaz tahsisinin iptal edilmesi ve Federasyon tarafından yapılan tesislerin bedeli karşılığında Bakanlığa devredilmesini öngörmektedir. Ancak, Bakanlık yükümlülüklerini yerine getirirken, Federasyon tesisleri devretmemiştir. Spor Genel Müdürlüğü ile Federasyon arasında 27.08.2013 tarihinde imzalanan protokol gereği, taşınmazlar 28.05.2039 tarihine kadar Federasyona tahsis edilmiştir. İptal edilen tahsis sonrasında, tesislerin bedeli karşılığında devri için gerekli adımlar atılmıştır.
Protokolün 5. maddesi uyarınca, Bakanlık tarafından Federasyona yapılan ödemeler tamamlanmış, ancak Federasyon tesisin devrini gerçekleştirmemiştir. Federasyon, 27.01.2021 tarihinde yapı kullanma izin belgesinin alındığını bildirmiş, fakat devir işlemleri tamamlanamamıştır. Protokolde belirtilen süreler dolmasına rağmen, Federasyonun yükümlülüklerini yerine getirmemesi, Bakanlık için hak kaybına yol açmıştır. Bu durum, Bakanlığın ödemelerini yaptığı tesislerden yararlanamamasına neden olmaktadır. Sonuç olarak, Bakanlık tarafından ödenmiş olan tesislerin devri için hukuki süreçlerin başlatılması ve Federasyonun yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle oluşan hak kaybının telafisi için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. Protokol şartlarının yerine getirilmemesi, Bakanlık açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir. |
BULGU: Taşınmaz Devrine İlişkin Düzenlenen Protokol Hükümlerine Uyulmaması Sonucunda Protokolün Uygulamada Bakanlık Aleyhine Tek Taraflı Sonuç Doğurması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık ile … Federasyonu arasında düzenlenen, taşınmaz tahsisinin iptaline ve taşınmaz üzerinde Federasyon tarafından yaptırılan tesislerin bedeli ödenmek suretiyle Bakanlığa devredilmesine ilişkin 08.05.2020 tarihli protokol ile belirlenen yükümlülüklerin Bakanlık tarafından yerine getirildiği ancak tesislerin Federasyon tarafından devredilmediği görülmüştür.
Spor Genel Müdürlüğü ile Federasyon arasında imzalanan 27.08.2013 tarihli protokol ile İstanbul ili, Beykoz ilçesi, Riva (Çayağzı) Mahallesi, 2 pafta, 3209, 3210, 3211 (eski 238) parsel sayılı taşınmazlar idari hizmet binası yapım amacı ile 28.05.2039 tarihine kadar Federasyona tahsis edilmiştir. Bu tahsis 08.05.2020 tarihli ve 204 sayılı Bakan oluru ile iptal edilmiş, bu olura istinaden düzenlenen aynı tarihli protokolde taşınmazlar üzerinde Federasyon tarafından yapılan tesislerin bedeli karşılığında Bakanlığa devri kararlaştırılmıştır.
Bakanlığın yükümlülükleri Protokol’ün 5’inci maddesinde belirtilmiş olup bu çerçevede Bakanlık tarafından Federasyona yapılması kararlaştırılan ödemelerin mahiyeti ve tutarları aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.
Tablo 5:Protokol Kapsamında Yapılması Kararlaştırılan Ödemeler
| Yapılacak Ödemenin Mahiyeti | Tutarı (TL) |
| Tesislerin inşasına yönelik Federasyon tarafından yapımı tamamlanıp ödemesi yapılan tutar (I) | 165.003.719,00 |
| Federasyon tarafından yapımı tamamlanıp hakedişe bağlanmamış olan tutar (II) | 6.464.206,00 |
| Siparişleri verilen peyzaj ve çeşitli iş kalemleri için yapılacak harcamalar (III) | 1.168.522,00 |
| Tesisin iskânın alınabilmesi için Belediyeye ödenecek harçlar (IV) | 1.800.000,00 |
| Federasyonun sponsorları tarafından tesis için tedarik edilen ürünlerin bedeli (V) | 2.500.000,00 |
| Toplam | 176.936.447,00 |
| Bu tabloda yer alan bilgilere esas teşkil eden veriler, Strateji Geliştirme Başkanlığından temin edilmiş olup denetim ekibi tarafından müstakil bir analize tabi tutularak yeniden derlenmiştir. | Bu tabloda yer alan bilgilere esas teşkil eden veriler, Strateji Geliştirme Başkanlığından temin edilmiş olup denetim ekibi tarafından müstakil bir analize tabi tutularak yeniden derlenmiştir. |
Protokolde; tesislerin tüm eksik imalatların ve iskân işlemlerinin tamamlanmasını müteakip teslim alınacağı, toplam ödeme tutarının 120.000.000,00 TL’lik kısmının protokolün imzalanmasını müteakip üç gün içinde, geriye kalan tutarın ise tesisin teslim alınmasına kadarki süreçte Federasyona ödeneceği belirtilmiştir. Bu çerçevede Bakanlık tarafından Federasyona yapılan ödemeler tarihleri ile birlikte aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.
Tablo 6:Protokol Uyarınca Gerçekleştirilen Ödemeler
| Yapılan Ödeme | Ödemenin Tarihi ve Tutarı | Ödemenin Tarihi ve Tutarı | Ödemenin Tarihi ve Tutarı | Ödemenin Tarihi ve Tutarı | Ödemenin Tarihi ve Tutarı | Ödemenin Tarihi ve Tutarı |
| Yapılan Ödeme | 8.05.2020 | 5.06.2020 | 5.06.2020 | 11.12.2020 | 5.03.2021 | Toplam |
| I | 120.000.000,00 | 30.000.000,00 | 15.003.719,00 | 165.003.719,00 | ||
| II | 631.113,00 | 6.228.764,85 | 6.859.877,85 | |||
| III | 725.961,70 | 725.961,70 | ||||
| IV | 32.065,77 | 1.675.423,12 | 1.707.488,89 | |||
| V | 1.479.335,00 | 1.020.453,66 | 2.499.788,66 | |||
| Toplam | 120.000.000,00 | 30.000.000,00 | 17.114.167,00 | 8.007.245,98 | 1.675.423,12 | 176.796.836,10 |
Bu tabloda yer alan bilgilere esas teşkil eden veriler, Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilgi Sisteminden ve Strateji Geliştirme Başkanlığından temin edilmiş olup denetim ekibi tarafından müstakil bir analize tabi tutularak yeniden derlenmiştir.
Buna göre 5.03.2021 tarihi itibarıyla Protokolün 5’inci maddesi ile hüküm altına alınan tüm ödemeler Bakanlık tarafından Federasyona ödenmiş durumdadır.
Federasyonunu yükümlülükleri de Protokol’ün 5’inci maddesinde belirtilmiş olup buna göre tesisteki tüm eksik imalatların tamamlanarak ve Belediye’den yapı kullanma izin belgesi alınarak tesisin borçsuz olarak protokolün imza tarihinden itibaren üç ay içerisinde Bakanlığa teslim edilmesi kararlaştırılmıştır.
Federasyon 27.01.2021 tarihli ve 1804 sayılı yazısı ile tesise ait yapı kullanma izin belgesinin alındığını belirterek tesisin devrinin alınmasını talep etmiştir. Buna göre Protokol’de
tesisin devrinin imza tarihinden itibaren üç ay içerisinde (8.08.2020 tarihine kadar) teslimi öngörülmüşse de iskân işlemlerinin gecikmesi sonucunda tesisin ancak 27.01.2021 tarihi itibarıyla devre hazır olduğu anlaşılmaktadır.
Federasyonun yazısı üzerine Bakanlık tarafından 05.02.2021 tarihinde devir teslim tutanakları hazırlanmış ancak Federasyon Yönetim Kurulu tarafından görevlendirme yapılmaması nedeniyle devir tamamlanamamıştır. Devir işlemleri için Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü tarafından Federasyona gönderilen 22.03.2021, 05.07.2021 ve 10.09.2021 tarihli yazılara cevap verilmemiş olup sonuç olarak Bakanlık protokol kapsamındaki tüm yükümlülüklerini 05.03.2021 tarihi itibarıyla yerine getirdiği halde aradan geçen sürede tesisleri devralamamıştır.
Protokolün 10’uncu maddesinde; sözleşme koşullarının yerine getirilmemesi halinde, sözleşme hükmünü yerine getirmeyen tarafa otuz günlük süre verilerek yazılı ihtarda bulunulacağı, bu sürenin sonunda da aykırılığın devamı halinde süre veren tarafın sözleşmeyi feshetme yetkisine sahip olacağı düzenlenmiştir.
Kamu idaresi cevabında, tesislerin Bakanlığa teslimi için zilyetliğin teslimi davası açıldığı ayrıca konunun sulh yolu ile çözümü için çalışmalar yürütüldüğü ifade edilmiş ise de tesislerin bedelinin büyük kısmı (167.114.167,00 TL) Haziran 2020, tamamı (176.796.836,10 TL) ise Mart 2021 tarihi itibarıyla Bakanlık tarafından Federasyona ödenmiş olup buna rağmen Federasyonun protokol ile kendisine verilen en temel yükümlülük olan tesislerin devrinden ısrarla kaçındığı anlaşılmaktadır. Diğer taraftan tesislerin dava veya sulh yoluyla devri sağlansa dahi bu durum Bakanlığın bedelini ödemiş olduğu tesislerden Mart 2021 tarihinden bu yana yararlanamamasının yarattığı hak kaybını telafi etmeyecektir.
Buna göre; Bakanlık tarafından bedeli ödenmiş tesislerin devri için başlatılmış hukuki süreçlerin takip edilerek Federasyonun tesislerden tahliyesinin sağlanması ayrıca protokol ile getirilen yükümlülüklerin haklı neden bulunmaksızın yerine getirilmemesi nedeniyle oluşan hak kaybının telafisi yönünde hukuki işlemlerin başlatılması gerekmektedir.