|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporlarında, bir spor kompleksinin adının Bakan onayı olmadan değiştirildiği ve bu kompleksin kullanım hakkı olmayan bir şirkete sponsorluk gelirlerinden pay verildiği tespit edilmiştir. 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun ek 11. maddesi, spor tesislerinin kullanım hakkının yalnızca belirli spor kulüplerine ve kamu kurumlarına bedelsiz devredilebileceğini belirtmektedir. Ayrıca, tesislerin adlarının değiştirilmesi için Genel Müdürün teklifi ve Bakanın onayı gerekmektedir.
İncelemeler sonucunda, spor kompleksinin adının, 12 Ekim 2021 tarihinde imzalanan bir sponsorluk sözleşmesi çerçevesinde değiştirildiği ve bu sözleşmenin, kullanım hakkı bulunmayan bir şirketin de dahil olduğu bir yapı ile gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Bu durum, ilgili mevzuat ve sözleşme hükümleriyle çelişmektedir. Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, bu konudaki görüşünü 22 Aralık 2021 tarihinde ilgili birimlere iletmiş olmasına rağmen, gerekli işlemler yapılmamıştır. Sonuç olarak, spor tesislerinin adlarının değiştirilmesi ve kullanım haklarının devri konularında mevzuata uygun hareket edilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, hukuki süreçlerin başlatılması kaçınılmaz olacaktır. Bu tür uygulamaların önlenmesi için gerekli önlemlerin alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Spor Kompleksi Üzerinde Kullanım Hakkı Bulunmayan Şirkete Sponsorluk Gelirlerinden Pay Verilmesi ve Kompleksin Adının Bakan Oluru Alınmadan Değiştirilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Kullanım hakkı … Spor Kulübü Derneği’ne devredilen spor kompleksinin adının Bakan oluru bulunmaksızın sponsorluk sözleşmesi kapsamında değiştirildiği ve bu sözleşme ile spor kompleksine ilişkin kullanım hakkı bulunmayan üçüncü kişi lehine sınırlı ayni hak tesis edildiği görülmüştür.
3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun ek 11’ini maddesinde; “…İl müdürlüğünün mülkiyetinde veya kullanımında bulunan spor tesisleri veya taşınmazların kullanım veya intifa hakkı; spor federasyonlarına, en az üçü olimpik olmak üzere toplam altı spor dalında faaliyet gösteren gençlik ve spor kulüplerine, yerel yönetimlere, kamu kurum ve kuruluşlarına protokol ile bedelsiz devredilebilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, 13.12.2009 tarihli ve 27431 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğüne Ait Taşınmazların İdaresi Hakkında Yönetmelik’te düzenlenmiş olup Yönetmelik’in “Bedelsiz tahsis ve kullanma hakkı devri” başlıklı 71’inci maddesinin yedinci fıkrasında kullanım hakkı devredilen taşınmazların, üçüncü şahıslara hiçbir surette devredilemeyeceği belirtilmiştir.
27.03.2001 tarihli ve 24355 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mülga Gençlik ve Spor Tesislerine Ad Verme Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde Genel Müdürlük mülkiyetinde veya kullanımında bulunan gençlik ve spor tesislerine verilecek adların Genel Müdürün teklifi ve Bakanın onayı ile belirleneceği ifade edilmiştir. Tesislere ad verme veya değiştirme usulü, 30.06.2011 tarihli ve 27980 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Spor Genel Müdürlüğü Tesislere Ad Verme Yönetmeliği’nde de aynı çerçevede düzenlenmiştir.
3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun ek 3’üncü maddesi uyarınca çıkarılan 16.06.2004 tarihli ve 25494 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Sponsorluk Yönetmeliği’nin ile 9’uncu maddesi ile sponsorlara tesisle ilgili her türlü isim, reklam, tanıtım ve yayın haklarının verilebileceği belirtilmiştir.
Mülkiyeti İstanbul Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne ait olan İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, Ayazağa Köyü, 4 pafta, 3 ada, 33 parsel üzerinde bulunan … Spor Kompleksinin kullanım hakkı, 3289 sayılı Kanunu’nun ek 11’inci maddesi uyarınca düzenlenen 20.04.2007 tarihli protokol ile 49 yıllığına … Spor Kulübü Derneği’ne devredilmiştir. Dernek ile bu kapsamda 03.05.2011 tarihinde imzalanan ek sözleşmenin “Sözleşme yapma serbestisi” başlıklı 6’ncı maddesinde kullanım hakkının hiçbir surette üçüncü kişilere devredemeyeceği, 8/k maddesinde ise spor kompleksinin ismi konusunda Genel Müdürlük Spor Tesislerine Ad Verme Yönetmeliği’nin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Yukarıda ifade edilen mevzuat ve sözleşme hükümlerine göre; kullanım hakkı … Spor Kulübü Derneği’ne devredilen spor kompleksinin üçüncü kişilere hiçbir surette devredilemeyeceği, tesisin adının ancak Genel Müdürün teklifi ve Bakan oluru ile değiştirilebileceği açıktır.
Yapılan incelemede; spor kompleksi içerisinde yer alan stadyumun isminin; … Spor Kulübü Derneği, … Sportif Sınai ve Ticari Yat. A.Ş. ve … Şehircilik Planlama A.Ş. arasında 12.10.2021 tarihinde imzalanan beş yıllık sponsorluk ve reklam tanıtım sözleşmesi uyarınca … Stadyumu olarak değiştirildiği görülmüştür. Bu sözleşme uyarınca 2021-2022 futbol sezonu için sponsor tarafından yapılacak ödemenin %10’unun … Spor Kulübü Derneği’ne, %90’ının ise … Sportif Sınai ve Ticari Yat. A.Ş.’ye yapılacağı kararlaştırılmış olup bu oranlar sonraki sezonlar için yapılacak ödemeler açısından da geçerli bulunmaktadır.
Spor kompleksinin kullanım hakkının devredildiği … Spor Kulübü Derneği ile … Şehircilik Planlama A.Ş. arasında sponsorluk sözleşmesi imzalanması ve bu sözleşme kapsamında stadyumun isminin değiştirilmesi mümkün olmakla birlikte; spor kompleksi üzerinde kullanım hakkı bulunmayan … Sportif Sınai ve Ticari Yat. A.Ş.’nin sponsorluk sözleşmesine taraf olması ve elde edilecek gelirden pay alması yukarıda ifade edilen mevzuat ve ek sözleşme hükümleri çerçevesinde mümkün değildir. Bu durum, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 22.12.2021 tarihinde Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğüne gönderilen görüş yazısında da (E-37381016-045.02-136218 sayılı) belirtilmiş olmasına rağmen ilgili Genel Müdürlük tarafından bu kapsamda bir işlem tesis edilmemiştir.
Diğer taraftan, spor tesislerine verilecek adın Genel Müdürün teklifi ve Bakan oluru ile belirlenmesi gerektiği halde stadyum adının Bakan oluru alınmaksızın değiştirildiği görülmüştür. İsim değişikliği için İl Müdürlüğüne başvurunun sözleşmenin imzalandığı tarih olan 12.10.2021’de yapılması, sözleşmede sponsorluk ödemelerinin Ekim 2021 itibarıyla başlanmasının öngörülmesi, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün konuya ilişkin görüş yazısının 22.12.2021 tarihli olması göz önüne alındığında ad değişikliğinin mevzuata aykırı olarak Bakan olurundan önce fiilen gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.
Kamu idaresi cevabında; 17.05.2022 tarihinde isim değişikliğine ilişkin talebin … Spor Kulübü Derneği tarafından yapılması gerektiğinin ve buna göre … Sportif Sınai ve Ticari Yatırımlar A.Ş.’nin dilekçesine istinaden isim değişikliği talebinin değerlendirilemediğinin Dernek ve Şirkete bildirildiği ifade edilmiştir. Kamu idaresinin bulguda yer alan tespite katıldığı ve konu hakkında karşı tarafı bilgilendirdiği görülmekle birlikte fiili durumda spor tesisinin isminin mevzuata aykırı olarak değiştirilmesi ve Kompleksin kullanım hakkının sponsorluk sözleşmesi ile üçüncü kişiye devredilmesi hususlarının geçerliliğini sürdürdüğü anlaşılmaktadır.
Buna göre; spor tesislerinin adlarının değiştirilmesinde ve kullanım hakkı devredilen spor tesislerinin devralanlarca kullanımında mevzuat hükümlerine aykırı uygulamalara mahal verilmemesi, aksi durumların tespiti halinde ise gerekli hukuki işlemlerin başlatılması gerekmektedir.