|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlığa bağlı bazı birimlerin yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların değer tespitlerinin yapılmadığını ve muhasebe kayıtlarına alınmadığını ortaya koymuştur. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47. maddesi, kamu idarelerinin taşınmazlarını bedelsiz olarak tahsis edebileceğini belirtirken, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin nasıl yürütüleceğini düzenlemektedir. Ancak, ilgili yönetmelik hükümlerine göre, taşınmazların kaydının ve değer tespitinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Bakanlığa bağlı birimlerden, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne tahsisli 7239, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’ne tahsisli 321 ve Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü’ne tahsisli 1696 taşınmazın icmal cetvellerine kayıtları yapılmış olsa da, değer tespitleri ve muhasebe kayıtları eksiktir. Bakanlık, taşınmazların değer tespitleri ve muhasebe kayıtları için çalışmaların başlatıldığını, ancak sürecin devam ettiğini bildirmiştir. Bu durum, 2021 yılı mali tablolarında hatalara yol açmakta ve güvenilir bilgi sunumunu engellemektedir. Dolayısıyla, taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak tamamlanması ve muhasebe kayıtlarının ivedilikle yapılması gerekmektedir. |
BULGU: İdarenin Yönetiminde veya Kullanımında Bulunan Taşınmazların Değer Tespitlerinin Yapılmaması ve Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığa bağlı bazı birimlerin yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların değer tespitlerinin yapılmadığı ve muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınmazların tahsisi” başlıklı 47’nci maddesine göre, “Kamu idareleri, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebilirler.”
5018 sayılı Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasında, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri; kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olarak tanımlanmış ve aynı maddenin 2’nci fıkrasında da tapuda kayıtlı olan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı hükme bağlanmıştır. Ayrıca 6’ncı fıkraya göre de, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemleri bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılacaktır. Kamu idarelerinin anılan madde hükümlerine göre yapması gereken işlemleri 31.12.2017 tarihine kadar tamamlaması gerekmektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 170’inci maddesi uyarınca da, kamu idareleri tarafından hem diğer idarelere tahsis edilen taşınmazların, hem de kendilerine tahsis edilen taşınmazların envanter ve değerlemesi yapılarak yardımcı hesaplar itibarıyla ilgili varlık hesaplarında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Bakanlığa bağlı birimlerden Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne tahsisli 7239, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’ne tahsisli 321, Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü’ne tahsisli 1696 adet taşınmazın icmal cetvellerine ve mezkûr Yönetmelik’te belirtilen formlara adet bazında kaydının yapıldığı, fakat değer tespitlerinin ve muhasebe kayıtlarının olmadığı tespit edilmiştir.
Bakanlık tarafından yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların değer tespitlerinin yapılması ve muhasebe kayıtlarına alınmasına yönelik çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiş olup, sürecin halen devam ettiği belirtilmiştir.
Tahsis işlemlerinin muhasebeleştirilmesine yönelik çalışmalar henüz tamamlanmadığından bu durum 2021 yılı mali tablolarında hataya sebebiyet vermekte, doğru ve güvenilir bilgi sunmasını engellemektedir. Dolayısıyla Bakanlığın yönetiminde veya kullanımında bulunan bu taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin mevzuat hükümleri doğrultusunda tamamlanması ve taşınmazların belirlenen değerleri ile ilgili hesap kodları aracılığıyla muhasebe kaydının yapılması çalışmalarının ivedilikle tamamlanması gerekmektedir.