|
ÖZET: Bakanlığın taşra harcama birimleri arasında taşınır devir işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Milli Eğitim Müdürlükleri tarafından satın alınan demirbaşların okullara devri sırasında muhasebe kayıtlarının yanlış yapıldığını ortaya koymaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, farklı muhasebe birimlerinden hizmet alan harcama birimleri arasında maddi duran varlıkların devrinin nasıl gerçekleştirilmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Yönetmelik hükümlerine göre, taşınırların devri sırasında Defterdarlık Muhasebe Müdürlükleri ve Mal Müdürlükleri tarafından gerekli kayıtların yapılması gerekmektedir. Ancak incelemeler, 2021 mali yılı içerisinde satın alınan ve henüz amortisman ayırma işlemi yapılmamış taşınırların 257 No.lu Hesapta kayıtlı olmaksızın devredildiğini göstermektedir. Bu durum, muhasebe birimlerinin yalnızca taşınır devir kayıtlarını yapmasının yeterli olacağı gerçeğini göz ardı etmektedir. Sonuç olarak, Bakanlık mali tablolarının güvenilir ve doğru bilgi sunabilmesi için harcama birimleri arasındaki taşınır devir işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreçte, taşınırların gerçek değerleriyle mali tablolarda yer alması sağlanmalıdır. |
BULGU: Bakanlığın Taşradaki Harcama Birimleri Arasındaki Taşınır Devir İşlemlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
İl Milli Eğitim Müdürlükleri tarafından temel eğitim ve ortaöğretim kurumları adına satın alınan demirbaşların okullara devrine yönelik olarak yapılan muhasebe kayıtlarının hatalı olduğu görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubuna ilişkin işlemleri düzenleyen 170’inci maddesinde; farklı muhasebe birimlerinden hizmet alan aynı kamu idaresine bağlı harcama birimleri arasındaki maddi duran varlık aktarmalarının muhasebe birimleri arası işlemler hesabına kayıt yapılmak suretiyle gerçekleştirileceği düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 255-Demirbaşlar Hesabının işleyişinin düzenlendiği 182’nci maddesinde; demirbaşlar hesabında kayıtlı demirbaşlardan farklı muhasebe birimlerinden hizmet alan genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin harcama birimleri arasında bedelsiz olarak devredilenlerin; devreden muhasebe birimince kayıtlı değerleri üzerinden 255 No.lu Hesaba alacak, 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına borç, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarlarının 511 No.lu Hesaba alacak, 257-Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabına borç kaydedileceği, devralan muhasebe birimince ise, kayıtlı değerleri üzerinden 255 No.lu Hesaba borç, 511 No.lu Hesaba alacak, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarlarının 511 No.lu Hesaba borç, 257 No.lu Hesaba alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine göre, İl Milli Eğitim Müdürlükleri tarafından okullar adına satın alınan donatım malzemelerinin okullara devri esnasında, 511 No.lu hesap vasıtasıyla, Defterdarlık Muhasebe Müdürlüklerince taşınır çıkış kayıtları, Mal Müdürlüklerince de ilgili taşınırların giriş kayıtları yapılacaktır.
Yine mevzuat hükümleri kapsamında, devre konu edilen taşınırlar amortismana tabi tutulmuş ve dolayısıyla ilgili amortisman hesabı yani 257 No.lu Hesaba kayıt yapılmış ise, bu hesapta yer alan kayıtların da muhasebe birimleri arasında devrinin sağlanması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde; Defterdarlık Muhasebe Müdürlükleri ve Mal Müdürlüklerince taşınırların kayıttan düşme ve kayda alma işlemlerinin Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü görülmüş olmakla birlikte, 2021 mali yılı içerisinde satın alınan ve haliyle dönem sonu işlemleri kapsamında henüz amortisman ayırma işlemi gerçekleşmemiş olan bu taşınırlar için 257 No.lu Hesapta kayıt olmamasına rağmen söz konusu hesabın da devre konu edildiği tespit edilmiştir.
Oysaki muhasebe birimlerince sadece taşınıra ilişkin devir ve devir alma kayıtlarının yapılması yeterli olacak, taşınırı devralan muhasebe birimi ise geçici mizanın çıkarılmasının ardından dönem sonu işlemleri kapsamında ilgili taşınırı amortismana tabi tutup buna ilişkin muhasebe kayıtlarını yapacak ve böylece taşınırlar mali tablolarda gerçek değerleriyle ifade edilmiş olacaktır.
Bu itibarla; Bakanlık mali tablolarının taşınırlara ilişkin doğru ve güvenilir bilgi sunmasını teminen harcama birimleri arasındaki taşınır devirlerine ilişkin muhasebe işlemlerinin mevzuata uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir.