|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğrudan temin alımlarında yasaklılık kontrolünün yapılmadığını ortaya koymaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesi gereğince, doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilen alımlarda, alım yapılacak kişi veya firmanın yasaklı olup olmadığının kontrol edilmesi zorunludur. Ancak, bu kontrollerin idareler tarafından yeterince uygulanmadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Kurumu, bu süreçte gerekli düzenlemeleri yapma yetkisine sahip olup, yasaklılık kontrolü için Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden sorgulama yapılması gerektiğini belirtmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 30’uncu maddesi, doğrudan temin alımlarında yasaklılık durumunun kontrol edilmesini öngörmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, idarelerin bu kontrolleri gerçekleştirmediği anlaşılmaktadır. Bu durum, ihale süreçlerinde yasaklı firmalardan alım yapılma riskini artırmaktadır. Dolayısıyla, doğrudan temin alımlarında yasaklılık kontrolü yapılması, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük bir önem taşımaktadır. Sonuç olarak, kamu idareleri, doğrudan temin alımlarında yasaklılık sorgulamasını EKAP üzerinden gerçekleştirmeli ve bu kontrollerin alım dosyalarında belgelenmesine özen göstermelidir. Bu uygulama, yasaklı firmalardan alım yapılmasını önleyerek, kamu kaynaklarının daha güvenli bir şekilde yönetilmesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Doğrudan Temin Alımlarında Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendine göre yaptığı doğrudan temin alımlarında yasaklılık kontrolü gerçekleştirilmemektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesi Kamu İhale Kurumu ile ilgili hükümleri düzenlemiştir. İlgili maddeye göre Kamu İhale Kurumu, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili kılınmıştır. Anılan maddede 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na ilişkin bütün mevzuatı, standart ihale dokümanlarını ve tip sözleşmeleri hazırlamak, geliştirmek ve uygulamayı yönlendirmek, yönetmelik ve tebliğler çıkarmak Kurumun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
Kanunla verilmiş olan yetkilere dayanarak Kamu İhale Kurumu, Kamu İhale Genel Tebliği’ni yürürlüğe koymuş ve Tebliğin 30’uncu maddesinin beşinci fıkrasında teyit işlemlerini düzenlemiştir. Anılan fıkranın (4) numaralı alt bendine göre 4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyeceği, ancak anılan Kanunun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dâhilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kamu İhale Kurumu’nun internet
sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerektiği ifade edilmiştir. Buna göre idarelerin, parasal limit dâhilinde yaptıkları doğrudan temin alımlarında alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığını Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden kontrol etmesi gerekmektedir.
İdarenin uygulamasında ise parasal limitler kapsamında yapılan doğrudan temin alımlarında alım yapılan gerçek veya tüzel kişinin yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının EKAP aracılığıyla kontrol edilmediği anlaşılmıştır. İhalelere katılması yasaklanmış firmalardan alım yapılması riskinin ortadan kaldırılmasını temin etmek açısından parasal limit dâhilinde yapılan doğrudan temin alımlarında alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi tarafından söz konusu alımlarda gerçek veya tüzel kişilere ilişkin olarak EKAP üzerinden yapılan yasaklılık sorgulaması formunun alım dosyasında muhafaza edilmesine başlanmış, il müdürlükleri de konuyla ilgili olarak bilgilendirilmiştir.