ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporları, Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri İşletme Müdürlüğü’nde çalışan işçi kadrosundaki personelin kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığını ve Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabının kullanılmadığını ortaya koymuştur. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, işletmelerin faaliyetlerinin belirli dönemlerde raporlanması gerektiğini ve muhtemel risklere karşı karşılık ayrılmasını öngörmektedir. Bu çerçevede, kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için ilgili hesapların kullanılması gereklidir.

Yapılan incelemeler, İşletme Müdürlüğü’nde çalışan işçilerin kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığını göstermektedir. Bu durum, muhasebe uygulamalarında ihtiyatlılık ve dönemsellik ilkelerine aykırılık teşkil etmekte ve bilançoda söz konusu hesabın eksik görünmesine yol açmaktadır. Kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaması, hem yasal yükümlülüklerin ihlali anlamına gelmekte hem de çalışanların haklarının güvence altına alınmasını tehlikeye atmaktadır.

Sonuç olarak, İşletme Müdürlüğü’nde görev yapan personelin kıdem tazminatı karşılıklarının zamanında ayrılması ve Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabının etkin bir şekilde kullanılması büyük önem taşımaktadır. Bu uygulama, hem muhasebe standartlarına uyum sağlamakta hem de çalışanların haklarının korunmasına katkıda bulunmaktadır.

BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması ve Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabının Kullanılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

İşletme Müdürlüğünde işçi kadrosunda çalışan personelin çalıştığı süre boyunca kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı ve Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel muhasebe kavramları” başlıklı 29’uncu maddesinde;
11
Dönemsellik: İşletmelerin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır. …
İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır.” denilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 331’inci maddesinde, Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı, 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 354’üncü maddesinde de Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının belirlenecek esaslar dâhilinde ayrılan bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, İşletme Müdürlüğünde çalışan işçilerin çalıştığı süreler için kıdem tazminatı karşılığının ayrılmadığı ve Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabının kullanılmadığı anlaşılmıştır.
İşçiler için kıdem tazminatı karşılığının ayrılmaması, muhasebenin ihtiyatlılık ve dönemsellik ilkelerine aykırılık teşkil etmekte, bilançoda söz konusu hesabın eksik görünmesine neden olmaktadır.
İşletme Müdürlüğünde işçi kadrosunda bulunan personelin çalıştığı süreler boyunca kıdem tazminatı karşılığı ayrılması ve Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabının kullanılması gerekmektedir.