|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın geçici kabul işlemleri yapılan yatırımlara ait tutarların, ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmadığını ortaya koymuştur. Yatırım tutarları, Bakanlık 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenmekte, ancak bu hesapta yer alan tutarların maddi duran varlık hesaplarına geçirilmesi gerekmektedir. Geçici kabul işlemleri tamamlanan yatırımların, ilgili hesap gruplarına aktarılmadan önce izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bakanlığın 2021 bilançosunda, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda 579.174.241,14 TL bakiye bulunmaktadır. Ancak, bu tutarların ayrıntılı kayıtlarına ulaşmak mümkün olmamıştır. 2020 yılına ait denetim raporunda, 404.126.680,79 TL tutarında tamamlanan işlerin hâlâ 258 No.lu hesapta kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. 2021 yılı içinde de geçici kabul işlemleri tamamlanan beş yapım işine ait tutarların 258 No.lu hesaba kaydedilmediği görülmüştür. Maddi duran varlıkların doğru hesaplarda raporlanabilmesi için, geçmiş kayıtların kontrol edilmesi, harcama birimlerinin tamamlanan işlerin muhasebe birimlerine zamanında bildirilmesi ve taahhüt kartlarının eksiksiz doldurulması gerekmektedir. Bu önlemler, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nın hatalı raporlanmasının önüne geçecektir. |
BULGU: Geçici Kabul İşlemleri Yapılan Yatırımlara İlişkin Tutarların İlgili Maddi Duran Varlıklar Hesabına Aktarılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Geçici kabulü yapılan yapım işlerine ait yatırım tutarlarının, ilgili maddi duran varlık hesaplarına aktarılmayıp, Bakanlık 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlendiği görülmüştür.
MYMY’ye göre, Tarım ve Orman Bakanlığı bilançosundaki 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında, Bakanlığa ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılması gerekmektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yatırımlardan tamamlananlar, ilgisine göre, Maddi Duran Varlık Hesap Grubunda yer alan 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı veya 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabına alınmalıdır.
Tarım ve Orman Bakanlığı 2021 Bilançosunda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 579.174.241,14 TL bakiye vermiştir. Hesabın detayını incelemek maksadıyla bu hesapta kayıtlı tutarların ayrıntısına ilişkin bilgi kaynakaları, defter, kayıt vb. araştırılmış, herhangi bir kayıt sistemine rastlanılmamıştır. 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda kesin tutar olmamakla birlikte 404.126.680,79 TL turatında işin tamamlanarak maddi duran varlığa dönüştürüldüğü halde, bu tutar hatalı olarak halen 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında kayıtlı bulunduğu tespiti yapılmıştır. Yılı işlemlerinde de tamamı tespit edilememekle birlikte beş adet yapım işine ait geçici kabul işlemlerinin tamamlandığı halde, 2021 yılı içinde 258 No.lu hesaba herhangi bir alacak kaydı yapılmadığı, 258 No.lu hesaptaki kayıtların, geçen yıllardan gelen yatırımlar olduğu, geçici kabulü yapıldığı halde varlık hesaplarına aktarımların yıllar içinde neredeyse hiç yapılmadığı görülmüştür.
Geçici kabulü yapılan veya fiilen tamamlanan işlere ait maddi duran varlıkların ait oldukları hesaplarına alınmaması; 2021 yılı mali tablolarında, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının fazla raporlanması ile ilgisine göre 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı ile 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının da 579.174.241,14 TL hatalı raporlanmasına neden olmaktadır.
Maddi duran varlıkların niteliklerine uygun hesaplarda uygun değerle raporlanabilmesi, amacıyla;
-Geçmişten gelen kayıtların kontrol edilerek doğru hesaplara aktarılması,
-Harcama birimlerinin geçici kabulü yapılan yatırımlarını veya tamamlanan işlerini muhasebe birimlerine zamanında bildirmesi,
-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında kayıtlı tutarın teyidi maksadıyla, MYMY’nin 472’nci maddesi uyarınca, sözleşmelere dayanılarak girişilen gider taahhütlerine ilişkin taahhütler ve diğer bilgilerin yer alması gereken “Taahhüt Kartı” (Örnek:44)’nın harcama birimleri tarafından doldurulması ve takip edilmesi, sağlanmalıdır.