|
ÖZET: Bakanlık tarafından sermayesine iştirak edilen bir şirketin mali tablolarda yer almadığı tespit edilmiştir. 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’nın devraldığı şirketin varlık kaydının muhasebe kayıtlarında bulunmadığı ortaya çıkmıştır. 2011 yılında yapılan devir işlemleri sonrasında, şirketin tüm varlıkları Bakanlığa geçmiştir. Ancak, bu varlıkların muhasebe kayıtlarına işlenmemesi, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda eksik bilgi sunulmasına yol açmıştır.
Şirket, 2021 yılında sermaye artırımı kararı almış ve Bakanlık, bu artırıma düşen payını Döner Sermaye İşletme Başkanlığı bütçesinden ödemiştir. Ancak, şirketin muhasebe kayıtlarında yer almaması nedeniyle bu sermaye artırımı da kayıtlara alınmamıştır. Ödenen tutar, gider olarak kaydedilmiştir. Bu durum, Bakanlığın mali tablolarında ilgili varlığa dair bilgi eksikliği yaratmaktadır. Kamu idaresi, bu durumu kabul etmiş ve hisse oranına göre ödenen tutarın muhasebeleştirilmesi için gerekli belgeleri Merkez Saymanlık Müdürlüğü’ne iletmiştir. Ayrıca, Merkez Saymanlık Müdürlüğü, Muhasebat Genel Müdürlüğü’ne 241 nolu hesabın çalıştırılması için talepte bulunmuştur. Sonuç olarak, mali tabloların doğruluğu ve varlıkların muhasebeleştirilmesi açısından, sermayesine iştirak edilen şirkete ilişkin kayıtların düzenlenmesi gerekmektedir. |
BULGU: Bakanlık Tarafından Sermayesine İştirak Edilen Şirketin Mali Tablolarda Raporlanmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığın Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığından devraldığı şirkete ilişkin varlık kaydının mali tablolarda raporlanmadığı görülmüştür.
01.11.2011 tarih ve 28102 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 655 sayılı KHK ile Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığına yapılan atıfların Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına yapılmış sayılacağı belirtilmiş olup, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı kurulmuş ve teşkilatlandırılmıştır. Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığına ait bütün varlıklar Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına devir olmuştur.
17/07/1997 tarih ve 97/9657 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile “Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında Denizde Arama Kurtarma Konusunda Anlaşma”nın uygulanması çerçevesinde Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğünün Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde gerekli şube ve istasyon kurmak üzere ve gerektiğinde şirketler kurmasına veya kurulmuş şirketlere ortak olmasına yetki tanıyan 12/07/2000 tarih ve 2000/1052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 24/08/2000 tarih ve 24150 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Bakanlar Kurulu Kararı ile verilen bu yetkiye istinaden Kıbrıs Türk Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma Şti. Ltd. kurulmuş ve faaliyete geçmiştir.
Faaaliyete başlayan Kıbrıs Türk Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma Şti. Ltd.’nin (A) grubu ortağı Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığıdır. Anılan Müsteşarlığın bütün varlıkları 01.11.2011 tarihinde Bakanlığa devir olmuştur.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 159’uncu maddesinde 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayeler ile bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden, bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı, 160’ıncı maddesinde ise mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nakdi sermaye ve gerekse ayni sermaye şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, Bakanlık 2011 yılında devraldığı adı geçen şirketin devralınan dönemden itibaren muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, şirket 2021 yılında sermaye artırma kararı almış ve Bakanlık hissesine düşen sermaye artırımı tutarı Döner Sermaye İşletme Başkanlığı bütçesinden ödenmiştir. Ancak, şirket muhasebe kayıtlarında yer almadığı için yatırılan sermaye artırımı tutarı da kayıtlara alınmamıştır. Ödenen sermaye artırımı tutarı Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı tarafından gider olarak kaydedilmiştir.
Devralınan şirketin ve ödenen sermaye artırımlarının kayıtlara alınmaması, Bakanlık Bilançosunda 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında bu varlığa ilişkin bilgi sunulmamasına neden olmaktadır.
Kamu idaresince bulgu konusu husus kabul edilmiş olup, hisse oranı miktarınca ödenen meblağın muhasebeleştirilmesi için bahse konu hisselere ait belgelerin Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğüne iletildiği ve Merkez Saymanlık Müdürlüğünce de Muhasebat Genel Müdürlüğüne yazı yazılarak 241 nolu hesabın çalıştırılması için talepte bulnulduğu ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, mali tabloların tam ve doğru bilgi sunmasını ve tüm varlıkları nmuhasebeleştirilmesi ilkesini teminen, sermayesine iştirak edilen şirkete ilişkin kayıtların muhasebeleştirilerek raporlanması gerektiği değerlendirilmektedir.