|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, çeşitli havalimanı projelerinde geçici kabul noksanlıkları kesintisinin eksik yapıldığını ortaya koymuştur. Hakkari (Yüksekova) Selahaddin Eyyubi Havalimanı, Rize Artvin Havalimanı ve diğer projelerde, geçici kabul noksanları için hesaplanan meblağların belirlenmesinde fiyat farkı ödemelerinin dikkate alınmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, geçici kabul noksanlıkları kesintisinin yetersiz yapılmasına neden olmuştur.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde, geçici kabul noksanlıkları kesintisinin nasıl uygulanacağına dair detaylar bulunmaktadır. Anahtar teslimi götürü bedel ve birim fiyat sözleşmelerinde, kesintilerin hesaplanması için belirli oranlar öngörülmüştür. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde %3, birim fiyat esaslı işlerde ise %5 oranında kesinti yapılması gerekmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde bu oranların hesaplamalarda dikkate alınmadığı görülmüştür. Kamu idaresi, bu durumu kabul etmiş ve yüklenici firmalara konuyla ilgili bilgilendirme yapılmıştır. İlgili teminat mektuplarının bir kısmı alınmış, kalanların da en kısa sürede temin edileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak, geçici kabul noksanlıkları kesintilerinin hesaplanmasında, tahakkuk tutarının esas alınması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Yapım İşlerinde Geçici Kabul Noksanları Kesintisinin Eksik Yapılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlık tarafından ihale edilen Hakkari (Yüksekova) Selahaddin Eyyubi Havalimanı Emniyet Güvenlik Binası ve Çevre Güvenlik Sistemleri, Rize Artvin Havalimanı Üstyapı Tesisleri ve Müteferrik İşler İnşaatı, Rize Artvin Havalimanı Altyapı İnşaatı, Yozgat Havalimanı Altyapı ve Müteferrik İşler İnşaatı, Bayburt Gümüşhane Havalimanı Altyapı ve Müteferrik İşler İnşaatı, Elazığ Havalimanına Yedek Pist ile İlave Apron Yapımı ve Müteferrik İşler İnşaatı işlerinde geçici kabul noksanları için nakden veya teminat mektubu olarak emanete alınacak meblağın hesaplanmasına esas olan toplam hakediş bedeline fiyat farkı olarak ödenen tutarın eklenmediği ve bunun sonucunda da geçici kabul noksanlıkları kesintisinin eksik yapıldığı görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşmesi’nde, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ve birim fiyat üzerinden akdedilecek sözleşmelerde geçici kabul noksanlıkları kesintisi uygulamasına yönelik olarak sözleşme metninin nasıl düzenleneceğine yer verilmiştir.
Tip Sözleşmede, hakedişten yapılacak kesinti suretiyle veya hakedişte yapılan iş tutarına karşılık gelen oranda teminat alınması usullerinden seçilecek yönteme göre farklılaştırılmış metne yer verilmiştir. İdareler, seçecekleri yönteme göre sözleşme metnini düzenleyerek geçici kabul noksanlıklarını hakedişten kesinti yapmak veya yapılan iş tutarına karşılık gelen oranda teminat almak suretiyle söz konusu hükmün gereğini yerine getireceklerdir.
Anahtar teslimi götürü bedel sözleşmeli işlerde, geçici kabul noksanları için düzenlenen her hakedişte yapılan iş tutarının % 3’üne karşılık gelen kısmı tutulur veya % 3’ü karşılığında teminat mektubu alınır.
Birim fiyat sözleşmeli işlerde ise, belirlenmiş usul ve esaslar takip edilerek düzenlenen hakedişlerde tamamlanmış ancak kesin hesabı idareye verilmemiş imalatlara ait tutarların %5’i tutulur veya %5’i karşılığında teminat mektubu alınır.
Ancak, yapılan incelemede yukarıda sayılan yapım işlerinde geçici kabul noksanlıkları kesintileri hesabına fiyat farkı ödemesi dahil edilmemiş sadece sözleşme fiyatlarıyla yapılan iş üzerinden hesaplama yapılmıştır. Bu durumda geçici kabul noksanlıkları için yapılan kesinti eksik olmaktadır.
Geçici kabul noksanlıkları olarak alınan emanet kesintisinin hesabında sadece sözleşme fiyatlarıyla yapılan işin baz alınmasının anılan mevzuat hükümleriyle örtüşmediği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresince bulgu konusu husus kabul edilmiş olup, yüklenici firmalara konuyla alakalı yazı yazıldığı, ilave teminat mektuplarının bir kısmının alındığı, kalan teminat mektupların en kısa sürede alınacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak geçici kabul noksanlıkları kesintilerine ilişkin olarak anahtar teslim götürü bedel işlerde %3, birim fiyat esaslı işler için %5 olarak nakdi veya teminat mektubu olarak alınan emanet değerin hesabı tahakkuk tutarı üzerinden yapılmalıdır.