ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, genel bütçeli idareler ve döner sermaye işletmeleri kapsamında yapılan incelemelerde, üretim maliyetine dahil edilmeyen bazı giderlerin yanlış bir şekilde muhasebeleştirildiğini ortaya koymuştur. Özellikle, Deniz Tarama Başmühendislikleri’nde tarama hizmetleri için yapılan giderlerin yanı sıra, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyetleri Hesabında kaydedilmesi gerektiği halde, bu giderlerin yanlışlıkla 740 hesabında yer aldığı tespit edilmiştir.

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, hizmet üretimi ile doğrudan ilişkisi bulunmayan giderlerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu durum, dönem sonlarında yansıtma hesapları aracılığıyla gelir tablosuna aktarılacak olan 630, 622 ve 632 nolu hesaplarda hatalara yol açmakta ve kurumun mali durumunu yanıltmaktadır. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli önlemlerin alınacağına dair taahhütte bulunmuştur.

Sonuç olarak, muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde yapılması, mali raporların güvenilirliğini artırmakta ve kamu kaynaklarının etkin yönetimini sağlamaktadır. Bu nedenle, ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Üretim Maliyetine Girmeyen Giderlerin Üretim Maliyeti Hesabında Muhasebeleştirilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Döner Sermaye İşletmesi’den ödemesi yapılan ve üretim konusuna girmeyen bazı gider kalemlerinin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine, 740 Hizmet Üretim Maliyetleri Hesabında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 496’ncı ve 498’inci maddelerinde, hizmet işletmelerinde üretilen hizmetler için yapılan giderlerin 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında izleneceği düzenlenmiş, hesaba ait bakiyenin de dönem sonunda yansıtma hesapları kullanılarak gelir tablosu hesabı olan 622 Satılan Hizmet Maliyeti Hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 517’nci ve 520’nci maddelerinde ise, işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve personel, idare hizmetleri, büro hizmetleri gibi üretilen veya satılan malın maliyeti ile doğrudan ilişkisi kurulamayan genel mahiyetteki giderlerin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izleneceği düzenlenmiş, hesaba ait bakiyenin de dönem sonunda yansıtma hesapları kullanılarak gelir tablosu hesabı olan 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına aktarılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Deniz Tarama Başmühendislikleri’nde tarama hizmetleri için yapılan giderlerin yanı sıra anılan birimin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında muhasebeleştirilmesi gereken giderlerinin de 740 Hizmet Üretim Maliyetleri Hesabında muhasebeleştirildiği anlaşılmıştır.
Kamu idaresi tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup, bulguda belirtildiği üzere işlem yapılması hususunda gerekli dikkat ve özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği, söz konusu kayıtların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine, 740 nolu hesaba kaydedilmesi nedeniyle bu hesapların dönem sonlarında kapanış kayıtlarıyla aktarıldığı 630, 622, 632 nolu hesapların kayıtlarında da hataya neden olmakta ve kurumun gelir tablosu gerçek durumu yansıtmamaktadır.