|
ÖZET: Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan inceleme raporunda, Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş. İstanbul İşletmesi Müdürlüğü’nün 2006-2010 yılları arasında kılavuzluk ve römorkörcülük hizmetleri için ödemesi gereken 4.810.674,28 TL tutarındaki kamu payını eksik ödediği belirlenmiştir. Ancak, Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı’nın bu alacak için herhangi bir takip yapmadığı tespit edilmiştir. İlgili yasal düzenlemelere göre, kılavuzluk ve römorkörcülük hizmetlerinden elde edilen gelirlerin %6,5’inin kamu payı olarak tahsil edilmesi ve bu payın zamanında Bakanlık hesaplarına yatırılması gerekmektedir.
Kılavuzluk ve Römorkörcülük Hizmetleri Yönetmeliği, kamu paylarının takibinin Bakanlık Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığı tarafından yapılacağını belirtmektedir. Türkiye Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketi’ne, eksik ödenen kamu payının yasal faizi ile birlikte ödenmesi talep edilmiştir. Ancak, bu süreçte başka bir işlem yapılmadığı görülmektedir. Kamu idaresi, konuya ilişkin hukuki sürecin devam ettiğini ve takip edileceğini bildirmiştir. Sonuç olarak, kılavuzluk ve römorkörcülük gelirlerine dair kamu paylarının tahsilatının sağlanması için gerekli hukuki süreçlerin işletilmesi önem arz etmektedir. Hem Hazine payının hem de Döner Sermaye İşletmesi payının zamanında tahsil edilmesi, kamu maliyesinin sağlıklı bir şekilde yönetilmesi açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü İnceleme Raporunda Tespiti Yapılan Kılavuzluk ve Römorkörcülük Hizmetine Ait Kamu Payının Takibinin Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce düzenlenen 30.06.2016 tarihli ve 99/İR.1/3 sayılı İnceleme Raporu’na göre; Türkiye Denizcilik İşletmeleri A.Ş. İstanbul İşletmesi Müdürlüğü’nün 2006-2010 yılları arasında ödenmesi gereken kılavuzluk ve römorkörcülük hizmeti gelirlerinden 4.810.674,28 TL tutarındaki kamu payını eksik ödediği tespit edilmiş olmasına rağmen, Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığınca söz konusu alacağın takibinin yapılmadığı görülmüştür.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Döner Sermaye İşletmesi Dairesi Başkanlığı” başlıklı 490 ıncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde, kılavuzluk ve römorkörcülük hizmeti vermekte olan kamu kurumu ve özel kuruluşlarca elde edilen aylık gayrisafi hasılattan alınacak %6,5 oranında payın %50’si Döner Sermaye İşletmesi gelirleri arasında sayılmıştır. Aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca, kılavuzluk ve römorkörcülük hizmeti vermekte olan kamu kurumu ve özel kuruluşlarınca elde edilen gayrisafi hasılattan yatırılacak payın, en geç tahsil edildiği ayı takip eden ayın sonuna kadar Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi muhasebe birimi hesaplarına yatırılması gerekmektedir. Yatırılan miktarın %50’si takip eden ayın yirmisine kadar genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Bakanlık merkez muhasebe birimine aktarılmalıdır.
Kılavuzluk ve Römorkörcülük Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Denetim” başlıklı 18’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, Bakanlığın gerekli gördüğü durumlarda hizmet ücretlerinden tahsil edilmesi gereken kamu payının takibine yardımcı olmak amacıyla; teşkilatların Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilileri tarafından da denetlenmesini talep edebileceği düzenlenmiştir. Aynı maddenin yedinci fıkrasında ise, kamu paylarının tahsilâtının takibinin Bakanlık Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığınca yapılacağı ifade edilmiştir.
Başbakanlık İletişim Merkezine yapılan bir başvuru üzerime, Türkiye Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketi bünyesinde bulunan İstanbul Liman İşletme Müdürlüğünün 20032011 yılları arasında kılavuzluk ve römorkaj gelirlerinden ödenmesi gereken %6,5 kamu payının eksik ödendiği iddialarının Muhasebat Genel Müdürlüğünce incelenmesi neticesinde hazırlanan söz konusu İncelemeye Raporu’yla, 2006-2010 yılları arasında kılavuzluk ve römorkörcülük gelirlerinin eksik ödendiği tespit edilerek Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığına bildirilmiştir. Mevcut yasal düzenlemeler uyarınca, Döner Sermaye İşletmesinin hem kendisine hem de Hazineye ait payların takibini yapma sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu kapsamda, Döner Sermaye İşletme Dairesi Başkanlığınca 21.11.2016 tarih ve 87245 sayılı yazı ile 2006-2010 yılları arasında eksik ödenen % 6,5’luk 4.810.674,28 TL tutarındaki kamu payının yasal faizi ile ödenmesi Türkiye Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketi’nden istenmiş, ancak söz konusu kamu payı tahsilatının takibine ilişkin başkaca bir işlem yapılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresince bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup, ilgili Genel Müdürlüğe yazı yazılmak suretiyle hukuki sürecin devam ettiği bilgisi alınmıştır. Kamu idaresi tarafından sürecin hassasiyetle takip edileceği ifade edilmiştir.
Bu itibarla, kılavuzluk ve römorkörcülük gelirlerine ilişkin kamu paylarının takip ve tahsiline ilişkin hukuki süreçlerin işletilerek gerek Hazine payının gerekse de Döner Sermaye İşletmesi payının tahsilinin sağlanması gerektiği düşünülmektedir.