ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye işlemlerinde taşınır kayıtları ile muhasebe kayıtları arasında tespit edilen tutarsızlıkların, sebebi araştırılmadan gider yazılarak kayıtlardan çıkarıldığını ortaya koymaktadır. İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından yapılan yılsonu işlemleri sırasında, muhasebe tutarının taşınır tutarından fazla olduğu belirlenmiş ve bu durum, ilgili hesaplara manuel ön muhasebe kaydı ile gider yazılarak düzeltilmiştir. Yapılan işlemler sonucunda, yılsonu işlemlerinde tutarlılık sağlanmaya çalışılmıştır.

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 129. maddesi, sayımlar sonucunda tespit edilen noksanlıkların nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu çerçevede, taşınırların gider yazılmadan önce noksanlık sebeplerinin araştırılması ve tespit edilmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi, bu durumun sistemsel bir hatadan kaynaklandığını ve gerekli önlemlerin alınacağını ifade etmiştir. Taşınır kayıtları ile muhasebe kayıtları arasındaki 177.187,22 TL’lik tutarsızlığın, gerçekçi ve kabul edilebilir sebepler belirlenene kadar 197 Sayım Noksanları Hesabı’nda izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Taşınırların Sebebi Tespit Edilmeden Gider Yazılarak Kayıtlardan Çıkarılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Dönem sonu işlemlerinin yapılması sırasında taşınır kayıtları ile muhasebe kayıtları arasında tespit edilen tutarsızlığın sebebi araştırılmadan gider yazılarak kayıtlardan çıkarıldığı görülmüştür.
4923 numaralı yevmiye kaydı açıklamasında “İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı’nın yılsonu işlemlerini tamamlamak için çıkarılan TKYS – Muhasebe Karşılaştırma Raporu incelenmiş muhasebe tutarı taşınır tutarından fazla olduğu tespit edilmiş gerekli düzenleme için de ilgili kodlardaki hesaplara (253.02.05- 253.03.04- 253.03.06- 255.03.01) karşılık Giderler Hesabı (630.99.99) kullanılarak manuel ön muhasebe kaydı oluşturulmuştur. Böylelikle yılsonu işlemlerinde tutarlılık sağlanmıştır.” denilerek aşağıdaki muhasebe işlemi yapılmıştır.
Tablo 10: 4923 Yevmiye Numaralı Hesap Kaydı

Hesap
Kodu
Borç
Tutarı(TL)
Alacak Tutarı (TL) Hesap Ad Yevmiye No
253 0,00 22.985,08 Araştırma ve Üretim Amaçlı Cihazlar ve Aletleri 4923
253 0,00 145.563,61 Güç Elektroniği ve Basınçlı Makineler ile Aletleri 4923
253 0,00 7.314,47 Ölçüm, Tartı, Çizim Cihazları ve Aetleri 4923
255 0,00 1.324,06 Büro Mobilyaları 4923
630 177.187,22 0,00 Yukarıda Tanımlanamayan Diğer Giderler 4923
177.187,22 177.187,22

Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 129’uncu maddesinde; yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen kasa, döviz, alınan çek, menkul kıymet, stok ve benzeri noksanlıkların, nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için 197 Sayım Noksanları Hesabının kullanılması gerektiği ifade edilmiştir.
Bu düzenlemeye göre, taşınırların gider yazılmadan önce noksanlık sebebinin araştırılıp tespit edilmesi ve bu tespit gerekçesine uygun olmak üzere, ilgili hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi tarafından verilen cevapta bulguda bahsedilen hususun sistemsel bir hatadan kaynaklandığı ve bu konuyla ilgili gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Taşınır kayıtları ile muhasebe kayıtları arasında oluşan 177.187,22 TL’lik tutarsızlığın gerçekçi ve kabul edilebilir sebepleri belirleninceye kadar 197 Sayım Noksanları Hesabında izlenmesi gerekir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr