ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Ankara Üniversitesi Kök Hücre, Onkoloji Araştırma ve Uygulamaları Mükemmeliyet Merkezi 1 Etap Kök Hücre Araştırma Laboratuvarı Binası’nın yapım işlerinin, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na kaydedilmeden doğrudan giderleştirildiğini ortaya koymuştur. Bu durum, söz konusu binanın varlık hesaplarında yer almadığını göstermektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların izlenmesi ve muhasebeleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Yapılan incelemeler sonucunda, 2018-2021 yılları arasında toplamda 87.848.593,46 TL harcama yapılmasına rağmen bu tutarın 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’na kaydedilmediği, bunun yerine 630 Giderler Hesabı’na aktarılmış olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, üniversitenin varlık hesaplarında önemli bir eksikliğe yol açmıştır.

Sonuç olarak, yapım işine ilişkin harcamaların doğrudan giderleştirilmesi, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda 87.848.593,46 TL’lik bir eksiklik oluşturmuştur. İlgili idare, bu harcamaların muhasebeleştirilmesi gerektiğini belirtmiş olsa da, 2022 yılında yapılan düzeltmelerin 2021 yılı mali tablolarındaki hataları gidermediği anlaşılmaktadır.

BULGU: Bilimsel Araştırma Projesi Kapsamındaki Yapım İşinin Varlık Hesaplarında İzlenmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

“Ankara Üniversitesi Kök Hücre, Onkoloji Araştırma ve Uygulamaları Mükemmeliyet Merkezi 1 Etap Kök Hücre Araştırma Laboratuvarı Binası Yapım İşi” kapsamında imalatları gerçekleştirilen yapım işlerinin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmeden doğrudan giderleştirildiği böylece söz konusu binanın varlık hesaplarında yer almadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının niteliğine ilişkin 187’nci maddesinde bu hesabın kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin, geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hâllerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hâllerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 188’inci maddesinde ise tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; “Ankara Üniversitesi Kök Hücre, Onkoloji Araştırma ve Uygulamaları Mükemmeliyet Merkezi 1 Etap Kök Hücre Araştırma Laboratuvarı Binası Yapım İşi” kapsamında imalatları gerçekleştirilen yapım işlerinin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına kaydedilmediği, 630 Giderler Hesabına kaydedilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Dolayısıyla söz konusu yapım işinde yıllar itibariyle yapılan toplam 87.848.593,46 TL harcama (2018 yılından 6.992.270,06 TL, 2019 yılından 22.769.482,09 TL, 2020 yılından 23.149.899,71 TL, 2021 yılından 34.936.941,60 TL) Üniversitenin varlık hesaplarında yer almamaktadır.
Sonuç olarak yapım işine ilişkin harcamaların doğrudan giderleştirilmesi 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında 87.848.593,46 TL eksikliğe sebep olmuştur.
İdarece yapım işleri kapsamında olduğu halde doğrudan giderleştirilerek yapılan harcamaların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına alınarak muhasebeleştirildiği ifade edilmiş olmakla birlikte 2022 yılında yapılan bu işlemin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.