|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ile bir banka arasında imzalanan sponsorluk sözleşmesi kapsamında elde edilen gelirin muhasebe kayıtlarına alınmadığını ortaya koymuştur. Bu durum, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmaksızın kamu kaynağının kullanıldığını göstermektedir. 2020 yılında imzalanan sözleşme gereği, banka, Ankara Üniversitesi’nin etkinliklerinde reklam yapması karşılığında 3.000.000 TL, 2021 yılında ise 500.000 TL destek sağlamayı taahhüt etmiştir.
Sponsorluk, bir etkinlik veya kuruluşun mali desteklenmesi olarak tanımlanmakta olup, bu tür gelirler kamu geliri olarak değerlendirilmektedir. Ancak, söz konusu sponsorluk gelirinin muhasebe kayıtlarının yapılmaması, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 600 Gelirler Hesabı arasında tutarsal farklılıklara yol açmıştır. 2020 yılında elde edilen sponsorluk gelirinin bir kısmı harcanmış, kalan tutar ise 2021 yılına devredilmiştir. 2021 yılı itibarıyla toplam sponsorluk geliri 1.586.968,57 TL olarak hesaplanmış, bunun 489.491,54 TL’si harcanmış ve geri kalan miktar 2022 yılına aktarılmıştır. Sponsorluk sözleşmesi kapsamında elde edilen kamu kaynağının doğru bir şekilde takip edilebilmesi ve mali tabloların güvenilir bilgi sunabilmesi için gerekli muhasebe kayıtlarının yapılması kritik öneme sahiptir. Bu işlemlerin gerçekleştirilmemesi, mali tabloların doğruluğunu olumsuz etkilemektedir. |
BULGU: Sponsorluk Sözleşmesi ile Elde Edilen Gelirin Muhasebe Kaydının Yapılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversitenin kurumsal işlemlerinin de yapıldığı bankayla imzalanan sponsorluk sözleşmesi kapsamında elde edilen kamu kaynağının muhasebe kayıtlarına alınmadığı böylece 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmadan bu kaynağın kullanıldığı görülmüştür.
Üniversite ile ilgili banka arasında 2020 yılında imzalanan sponsorluk sözleşmesine göre; Ankara Üniversitesi tarafından yapılması planlanan etkinliklerde bankanın amblem ve logosuna yer verilerek bankanın reklam ve tanıtımının yapılması karşılığında Banka; fatura/makbuz sunulması halinde KDV hariç toplam 3.000.000,00 TL, 2021 yılında imzalanan sponsorluk sözleşmesine göre de KDV hariç toplam 500.000,00 TL kaynak sağlayacak; KDV tutarları da banka tarafından ilgilisine ayrıca ödenecektir.
Sponsorluk genel olarak; “Bir olayı, etkinliği, kişiyi veya kuruluşu mali olarak veya ürün veya hizmetlerin sağlanması yoluyla destekleme eylemidir.” şeklinde tanımlanmaktadır. Bu anlamda sponsorluk bağış ve reklamdan farklılaşmakla birlikte 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler de kamu geliri olarak tanımlandığından mahiyeti ne olursa olsun kamu kurumuna sağlanan parasal imkanlar kamu geliri içerisinde yer almaktadır.
Diğer taraftan aynı Kanun’un 72’nci maddesinde; “Kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişi, kamu adına tahsilat veya ödeme yapamaz.
Yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılması, kamu hizmeti karşılığında veya kamu hizmetleriyle ilişkilendirilerek bağış veya yardım toplanması veya başka adlarla tahsilat veya ödeme yapılması hallerinde; söz konusu tutarlar, yetkisiz tahsilat veya ödeme yapılanlardan alınarak, ilgisine göre bütçeye gelir kaydedilir veya ilgililerine iade edilmek üzere emanet hesaplarına kaydedilir. Ayrıca, bunlar hakkında ilgili kanunları uyarınca adli ve idari yönden gerekli işlemler yapılır.”
Düzenlemesi yapılmıştır.
Yapılan uygulamada; Banka tarafından karşılanacağı taahhüt edilen tutar, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde Üniversitenin Gelirler Hesabına alınmamış ve yetkisiz kişilerce 4734 sayılı Kanun’da belirtilen ihale usulleri kullanılmadan harcama yapılarak Banka adına faturalandırılmıştır.
Bu kapsamda KDV hariç sponsorluk bedeli olarak 2020 yılındaki 3.000.000,00 TL gelirin 1.913.031,43 TL’si aynı yıl harcanmış olup 1.086.968,57 TL’si 2021 yılına devredilmiştir. Bu tutara 2021 yılı sözleşmesine göre elde edilen 500.000,00 TL ilave edildiğinde 2021 yılında sponsorluk geliri toplamı 1.586.968,57 TL’ye ulaşmıştır. Bu tutarın 489.491,54 TL’si harcanmış olup kalan 1.097.477,03 TL’si 2022 yılına devredilmiştir.
Sponsorluk Sözleşmesi’nin konusu gelirin, muhasebe kaydı yapılmadığından bilançoda 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında 1.097.477,03 TL, faaliyet sonuçları tablosundaki 600 Gelirler Hesabında ise 1.586.968,57 TL fark oluşmuştur.
İdare tarafından ilgili banka ile yapılan sponsorluk sözleşmesine göre öğrenci etkinliklerinin banka tarafından ayni olarak desteklendiği, buna göre sözleşme kapsamındaki etkinliklerin bankaya bildirildiği ve bunlara ilişkin harcamaların banka tarafından yapıldığı ifade edilmiştir. Ayrıca sözleşmeden kalan 156.602,79 TL’nin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına alınarak muhasebeleştirildiği belirtilmiştir. Bu işlemin 2021 yılı mali tablolarına düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Kamu kaynağı olan Sponsorluk Sözleşmesi’nin konusu gelirin takibinin yapılabilmesi ve mali tabloların tam ve doğru bilgi vermesi için 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile 600- Gelirler Hesabına muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir.