|
ÖZET: İhale hazırlık sürecinde yeterli özenin gösterilmemesi, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda iptal edilen ihalelerle sonuçlanmıştır. Gerçekçi bir yaklaşık maliyet belirlenmemesi ve ihale dokümanlarındaki hataların düzeltilmeden ihalelere çıkılması, iptallere yol açmıştır. İptal edilen ihaleler, çeşitli nedenlerle geri çekilmiş olup, bu durum kamu kaynaklarının israfına neden olmuştur. İhaleye çıkılan mal ve hizmet alımları için yapılan harcamalar, kamuya herhangi bir fayda sağlamamıştır.
İptal gerekçeleri, genel olarak idare kaynaklı sorunlardan kaynaklanmaktadır. İhalelerdeki tüm tekliflerin, belirlenen bütçenin üzerinde olması, teknik şartnamelerin yetersizliği gibi sebeplerle iptaller yaşanmıştır. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. İdare, yaşanan iptallerin büyük ölçüde döviz kuru dalgalanmaları ve ekonomik sıkıntılardan kaynaklandığını belirtmiştir. Sonuç olarak, ihale süreçlerinde dikkatli bir yaklaşım benimsenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Yaklaşık maliyetlerin doğru bir şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanlarındaki eksikliklerin giderilmesi, gelecekteki iptalleri önlemek için kritik öneme sahiptir. |
BULGU: İhale Hazırlık Sürecinde Gerekli Özenin Gösterilmemesi Sonucunda İhalelerin İptal Edilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İhale hazırlık sürecinde yaklaşık maliyetin gerçekçi tespit edilmemesi, ihale dokümanlarındaki hata ve eksiklikler giderilmeden ihale ilanları verilerek ihaleye çıkılması sonucunda ihalelerin iptal edildiği görülmüştür.
Üniversite tarafından; 2021 yılında ilanı yapılarak ihaleye çıkılan mal ve hizmet alımı ihalelerinden iptal edilenler aşağıdaki tabloda iptal gerekçeleriyle birlikte gösterilmiştir.
İptal gerekçeleri esas itibariyle İdareden kaynaklanmakta olup her ilan için yapılan nakdi harcamalar (ilan bedelleri, kırtasiye malzemeleri vs.) ile ihale hazırlıkları için harcanan mesai (yaklaşık maliyet hesaplanması, teknik şartnamelerin hazırlanması vb.) ile ayrılan zaman karşılığında kamu herhangi bir fayda elde edememiştir.
Tablo 7: İptal Edilen İhaleler ve İptal Edilme Nedenleri
| İhale Kayıt Numarası |
İptal Nedeni |
| 2021/916684 | Sehven yanlışlık yapılması |
| 2021/701001 | Bütün tekliflerin alıma ayrılan ödeneğin/yaklaşık maliyetin çok üzerinde olması |
| 2021/685843 | Bütün tekliflerin alıma ayrılan ödeneğin/yaklaşık maliyetin çok üzerinde olması |
| 2021/555539 | Bütün tekliflerin alıma ayrılan ödeneğin/yaklaşık maliyetin çok üzerinde olması |
| 2021/460624 | Şikayet üzerine idare tarafından iptal |
| 2021/464118 | İki kaleme teklif gelmemesi, teklif gelen tek kalemin de teknik şartnameden ötürü değerlendirme dışı kalması |
| 2021/321462 | Teklif bedelinin yaklaşık maliyetten yüksek olması |
| 2021/231243 | İhalede yaklaşık maliyetin altında ve geçerli teklif sahibi istekli bulunmaması |
| 2021/151133 | Bütün tekliflerin alıma ayrılan ödeneğin/yaklaşık maliyetin çok üzerinde olması |
| 2021/156538 | Bütün tekliflerin alıma ayrılan ödeneğin/yaklaşık maliyetin çok üzerinde olması |
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap Verme Sorumluluğu” başlığını taşıyan 8’inci maddesinde her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu oldukları hükme bağlanmıştır.
İdare tarafından; yaklaşık maliyetten kaynaklı iptallerin genel olarak küresel ekonomide son dönemlerde yaşanan konjonktürel dalgalanmalar ve bu dalgalanmaların ülkemiz ekonomisindeki olumsuz etkileri neticesinde özellikle döviz kuru kaynaklı fiyat ve maliyet artışı sonucu yaşanan tedarik sıkıntısından kaynaklandığı, ihale süreçleriyle ilgili gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
İhale hazırlık sürecinde; yaklaşık maliyetin gerçekçi tespit edilmesi, ihale dokümanlarındaki hata ve eksiklikler giderilmeden ihaleye çıkılmaması gerekmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| Ticari Alacaklara İlişkin İşlemlerin Muhasebe Sisteminden Takip Edilmemesi |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Söz konusu husus yerine getirilmediğinden yeniden bulgu konusu yapılmıştır. |