ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporunda, Boğaziçi Üniversitesi’nin döner sermaye işletmesi tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarında, Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesinin (ı) bendinde belirtilen %10 sınırının aşıldığı ve bu aşım için Kamu İhale Kurulu’ndan izin alınmadığı belirlenmiştir. İlgili kanun, idarelerin bütçelerinde yer alan ödeneklerin %10’unu aşmadan harcama yapmalarını zorunlu kılmakta ve bu sınırın aşılması durumunda Kurul’dan onay alınmasını şart koşmaktadır.

Denetimlerde, üniversitenin döner sermaye işletmesinin, harcamalarını takip etmediği ve öngörülen bütçenin mal alımlarında %26,53, hizmet alımlarında ise %14,78 oranında aşıldığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi, döner sermaye birimlerinin sayısının fazla olması ve taleplerin farklı dönemlerde gelmesi nedeniyle doğrudan temin yöntemiyle alım yaptıklarını belirtmiştir. Gelecek dönemde, 4734 sayılı Kanun’un 22/d hükmü çerçevesinde doğrudan temin usulüyle gerçekleştirilecek alımlarda %10 sınırına uyulması ve aşılması durumunda Kamu İhale Kurulu’na başvurulması gerektiği vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, Kamu İhale Kanunu’na uygun hareket edilmesi ve alım süreçlerinin denetimi için gerekli önlemlerin alınması gerektiği ifade edilmektedir. Bu bağlamda, sınırın aşılması durumunda uygun görüş alınmadan alım yapılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.

BULGU: Mal ve Hizmet Alımlarında Kamu İhale Kurulunun İzni Olmadan Yüzde 10 Sınırının Aşılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

İdarenin mal ve hizmet alımlarında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (ı) bendindeki %10 sınırının aşıldığı ancak buna ilişkin Kamu İhale Kurulundan izin alınmadığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde;
“Bu Kanunun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” denilmektedir.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci Maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in 4’üncü maddesinin altıncı fıkrasında; idarelerin bütçelerinde yapım işleri için öngörülen ödenek tutarının % 10’unun, 22’nci maddenin (d) bendinde yer alan parasal limiti geçmesi halinde Kamu İhale Kurulu’ndan görüş alınmasının zorunlu olduğu belirtilmektedir.
Öte yandan 4734 sayılı Kanun’un “Görevlilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 60’ıncı maddesinde cezai sorumluluklar düzenlenmiş, maddenin son paragrafında da Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen ilkelere ve 62’nci maddesinde belirtilen kurallara aykırı olarak ihaleye çıkılmasına izin verenler ve ihale yapanlar hakkında da bu maddede belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemelerde, üniversitenin döner sermaye işletmesinin mal ve hizmet alımlarında ihale ve harcamaya yetkili birimlerin Tebliğin emrettiği şekilde 22/d maddesi kapsamında yapacakları harcamaları mali yıl içinde takip etmediği, öngörülen ödeneklerin mal alımlarında %26,53 hizmet alımlarında ise %14,78 ine ulaşılmak suretiyle %10 sınırının aşıldığı ve uygun görüş için Kamu İhale Kuruluna başvuruda bulunulmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında Döner Sermaye Birimlerinin sayısının fazla oluşu ve taleplerinin farklı dönemlerde olması nedeniyle ihaleye çıkılmasının zorlaştığını bu nedenle doğrudan temin yöntemiyle alımların yapıldığını, bundan sonra 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d hükmünde belirtilen parasal limitler dahilinde doğrudan temin usulü ile yapılacak alımlar için %10 sınırına uyulması, sınırın aşılması durumunda ise öncesi Kamu İhale Kurulundan görüş alınması konusunda gereken hassasiyet gösterileceğini belirtmiştir.
Bu itibarla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d hükmünde belirtilen parasal limitler dahilinde doğrudan temin usulü ile yapılacak alımlar için aynı Kanun’da belirlenen sınırlara uyulması, sınırın aşılıp aşılmadığının takibi, olağanüstü durumlar nedeniyle sınırın aşılması gerekiyorsa da uygun görüş için Kamu İhale Kuruluna müracaat edilmesi ve bu görüş alınmadan alım yapılmamasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU

Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu
Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare
Tarafından
Yapılan
İşlem
Açıklama
Döner Sermaye İşletmesi Bünyesinde Faaliyeti
Olmayan Birimlerin Bulunması
2020 Yerine
Getirilmedi
Konu Bu Raporun Diğer Bulgular Bölümünde 3 Numaralı Bulguda Yer Almaktadır.

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL
TESİS
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
T.C. Sayıştay Başkanlığı
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 38
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 39
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 40
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 40
İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 41
DENETİM GÖRÜŞÜ 41
DENETİM BULGULARI 41
T.C. Sayıştay Başkanlığı
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
1. Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2. Dayanıklı Taşınırların Doğrudan Giderleştirilmesi ve Maddi Duran Varlıklar Defteri Tutulmaması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
1.1. Mevzuat ve Görevler
Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesis İşletmesi 29.03.2007 tarihinde kurulmuş olup, 2018 yılında bağlı olduğu Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanlığından Üniversite Yönetim Kurulunun kararı ile tamamen ayrılarak Genel Sekreterliğe bağlanmıştır.
İşletme muhasebe kayıt ve işlemlerinde; saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması; işlemlerinin kayıt altına alınması, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi, mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş ilkeleri çerçevesinde, yönetimin ve diğer ilgili kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması ve raporlanmasına ilişkin esas ve usullerin belirlenmesi amacıyla 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usulleri uygulamaktadır.
Sosyal Tesisler İşletme Müdürlüğü; hizmet bedeli olarak alınan yemek, konaklama ve diğer hizmet bedellerinin tespitinde ve elde edilen gelirlerin kullanımında T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ hükümlerine uygun hareket etmektedir.
Üniversite Yönetim Kurulu’nun 08.09.2020 gün, 2020/03 sayılı toplantısında Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesis İşletmesi Yönergesi yürürlüğe konulmuştur.
Sosyal Tesis İşletmesi misafirhane, spor ve eğitim birimleri, yemekhane ve yurt birimlerinden oluşmaktadır.
1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Boğaziçi Üniversitesi Üst Yöneticisinin yönetim ve tasarrufu çerçevesinde faaliyet gösteren ve Genel Sekreter ve İşletme Müdürüne bağlı olan Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğünde, işçi statüsü ile istihdam edilen ve giderleri sosyal tesis bütçesinden karşılanan toplam 45 kişi çalışmaktadır.
Mali Yapı
Gelirleri ile giderlerini karşılayan Sosyal Tesis İşletme Müdürlüğünün, 2021 yılı konsolide edilmiş gerçekleşmesi, 4.551.630,51 TL gelire karşılık 3.537.575,25 TL gider olup dönem 1.014.055,26 TL karla kapatılmıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yayımlanan Tebliğlere göre işlemlerini kayıt altına alan, muhasebeleştiren ve mali tablolarını hazırlayıp raporlayan sosyal tesislerden kurumlar vergisi mükellefi olanlar, Esas ve Usuller’in muhasebe işlemlerinin raporlanmasına ve hesapların konsolidasyonuna ilişkin hükümlerine tabidir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup; denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
Yevmiye defteri,
Geçici ve kesin mizan,
Bilanço,
Gelir tablosu.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
DENETİM GÖRÜŞÜ
Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Tesis İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.