|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi Gelirlerinden Takipli Alacaklar Hesabı’nın gerçek durumu yansıtmadığını ortaya koymuştur. Yapılan incelemeler sonucunda, tahsilatı sağlanamayan alacakların tamamının 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen hükümlere göre, bu hesap, tahakkuk ettirilen vergi gelirleri ve diğer gelirlerden doğan alacakların takibi için kullanılmalıdır. Ancak, şüpheli alacakların 121 No.lu hesaba aktarılması ve bu alacaklar için yürütülen yasal işlemler sırasında güncel bilgilerin temin edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonucunda, 2021 yılı itibarıyla takipli alacaklar hesabında izlenmesi gereken toplam tutarın 3.020.116,51 TL olması gerektiği, ancak üniversite bilançosunda yalnızca 1.277.827,39 TL’nin kaydedildiği belirlenmiştir. Bu durumda, 1.742.289,12 TL’lik bir fark söz konusudur. Hukuk Müşavirliği tarafından takibi yapılan alacaklar arasında vergi ve teminat alacakları varsa, bu alacakların muhasebe birimi tarafından ayrıştırılması ve kalan tutarın 121 No.lu hesapta izlenmesi gerekmektedir. Kurum, gelecekte bu ayrıştırmanın yapılacağını belirtse de, 2021 yılı mali tablolarına etkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, takipli alacakların doğru bir şekilde izlenmesi ve güncel tutarların yansıtılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Gelirlerden Takipli Alacaklar hesabına ilişkin yapılan incelemede tahsili sağlanamadığı için hukuk birimince takibi yapılan alacakların tamamının, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına dair “Hesabın niteliği” başlıklı 54’üncü maddesine göre; Gelirlerden takipli alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 56’ıncı maddesinde ise: Takibe alınan alacakların bu hesaba borç, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı, 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı, 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı veya 222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabına alacak kaydedileceği ve gelirlerden takipli alacaklar hesabında kayıtlı alacaklardan, nakden veya mahsuben yapılan tahsilat tutarları bir taraftan bu hesaba alacak, 100 Kasa Hesabı veya 102 Banka Hesabı ya da ilgili diğer hesaplara borç; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Bu hükümler doğrultusunda, şüpheli hale gelen alacaklar 121 No.lu hesaba aktarılmalı, daha sonrasında ise bu alacaklar için yürütülen yasal işlemler sürecinde alacakların güncel tutarına ilişkin bilgiler hukuk biriminden temin edilerek 121 No.lu hesabın en geç yıl sonu tutarına yansıması sağlanmalıdır.
Yapılan incelemede, Üniversitenin Hukuk Müşavirliğince hazırlanan tahsili sağlanamadığı için takibe alınan kişi borçlarının dahil olmadığı alacaklar listesine göre 2021 yılı sonu itibariyle takipli alacaklar hesabında izlenilmesi gereken toplam rakamın 3.020.116,51 TL olması gerekirken, Üniversite bilançosunda 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında 1.277.827,39 TL kayıtlı takipli alacak bulunduğu, aradaki farkın 1.742.289,12 TL olduğu görülmüştür.
Hukuk Müşavirliğince takibi yapılan söz konusu alacaklar içerisinde vergi, vekalet ücreti veya teminat alacakları bulunması halinde bu alacakların muhasebe birimince ayrıştırılarak kalan tutarın 121 No.lu Hesapta izlenmesi gerekir. Kurumca, bu ayrıştırmanın geleceğe yönelik yapılacağı ve kayıtların düzeltileceği belirtilse de bu işlemin 2021 yılı mali tablolarına bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, takipli alacakların tamamının 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmesi ve Üniversitenin takipli alacaklarının güncel tutarlarının hukuk biriminden temin edilmesi ve fark tutarların da söz konusu hesabın yıl sonu tutarına yansıtılması gerektiği değerlendirilmektedir.