|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Dardanos İktisadi İşletmesi’nin, üniversite bütçesinden mevzuata aykırı bir şekilde desteklendiğini ortaya koymuştur. Rapor, üniversiteye ait iki resmi aracın yakıt giderlerinin, üniversite bütçesinden karşılandığını ve bu durumun 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ hükümlerine aykırı olduğunu belirtmektedir. Bu düzenlemelere göre, kamu kurumlarının sosyal tesislerinin işletme giderleri, yalnızca bu tesislerden elde edilen gelirlerle karşılanmalıdır.
Ayrıca, 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun hesap verme sorumluluğu ilkesi, kamu kaynaklarının etkili ve hukuka uygun bir şekilde kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Dardanos İktisadi İşletmesi, kendi gelir ve giderleri olan bir yapı olarak, üniversite bütçesinden herhangi bir destek alması mümkün değildir. Rapor, üniversite rektörlüğü tarafından onaylanan taşıt tahsislerinin, iktisadi işletmenin ticari faaliyetleri için kullanıldığını ve bu durumun da mevzuata aykırı olduğunu vurgulamaktadır. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının yönetiminde görevli olanların, kaynakların etkin ve hukuka uygun bir şekilde kullanılmasından sorumlu olduğu göz önünde bulundurulduğunda, üniversite bütçesinden Dardanos İktisadi İşletmesi’ne herhangi bir katkı sağlanmaması gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: İktisadi İşletmeye Üniversite Bütçesinden Katkıda Bulunulması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Üniversiteye ait Dardanos İktisadi İşletmesine mevzuata aykırı olarak giderleri Üniversite bütçesinden karşılanmak üzere yakıt bedeli dâhil taşıt desteğinde bulunulduğu görülmüştür.
2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu’nun “Mali kontrole ilişkin hükümler” başlıklı 8’inci maddesinin yedinci fıkrasında; merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerince işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, çocuk bakımevi, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin giderlerinin, münhasıran bu tesislerin işletilmesinden elde edilen gelirlerden karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.
1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü” başlıklı 220/A maddesinin (j) bendinde; kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, çocuk bakımevi, kreş, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerden yararlanacak olanlardan alınacak bedelleri belirlemek, bu yerlerden elde edilen gelirlerin kullanımına ilişkin usul ve esaslar ile bunlara
ilişkin düzenlemeleri yapmak yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğüne verilmiştir.
Her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliği’nin 7’nci maddesinde aynen “Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderleri için ilgili kurum ve kuruluşların bütçelerinden herhangi bir katkıda bulunulmaması esastır.” denilmiştir.
Belirtilen bu hükümlerden kamu kurumlarının idaresinde bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerin işletme giderlerinin ilgili kurumlarının bütçelerinden karşılanmasının mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemelerde Üniversite tarafından yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine aykırı olarak Üniversiteye ait 2 adet resmi aracın yakıt giderleri de Üniversite bütçesinden karşılanmak üzere İktisadi İşletmeye tahsis edildiği tespit edilmiştir.
Bunlara ilaveten 5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun; “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü getirilerek her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Bu hükümlere göre faaliyet alanı, Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’de (Sayı: 20211) belirtilen ve bunlara benzer sosyal tesisleri işletmek olarak belirlenen, kendisine ait gelirleri ve giderleri olan, vergi, harç vb. mali yükümlülükleri olan Dardanos İktisadi İşletmesine, 2 adet resmi aracın yakıt giderleri de Üniversite bütçesinden karşılanmak üzere tahsis edilmesi şeklinde, Üniversite bütçesinden herhangi bir katkı sağlanması mümkün değildir.
Kamu idaresi tarafından üniversite rektörlüğünce alınan onaylar ile taşıtların tahsis edildiği ve taşıtların genel olarak resmi işler için kullanıldığı ifade edilse de söz konusu tahsisli taşıtlardan başka taşıtı olmayan Dardanos İktisadi İşletmesi bütün ticari faaliyetleri için de bu taşıtları kullanmakta olup bu durum mevzuata aykırı olarak iktisadi işletmenin taşıt ve akaryakıt gibi bir kısım işletme giderlerinin Üniversite bütçesinden karşılanmasına yol açmaktadır.
Açıklanan nedenlerle her türlü kamu kaynağının kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu oldukları göz önünde bulundurularak Üniversite bütçesinden iktisadi işletmeye herhangi bir katkıda bulunulmaması gerektiği değerlendirilmektedir.