ÖZET: 2021 yılı Sayıştay denetim raporunda, Teknohap Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. ve Kırıkkale Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş.’ye yatırılan nakdi sermayenin, ilgili muhasebe hesaplarına kaydedilmediği belirlenmiştir. İncelemeler sonucunda, 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ve 500-Net Değer Hesabı’na bu sermaye tutarlarının kaydedilmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere aykırı olarak, bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarında yer almadığı görülmüştür.

Kırıkkale Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş., 20.10.2020 tarihinde 1.000.000 TL sermaye ile kurulmuş ve daha sonra 300.000 TL sermaye artışı gerçekleştirmiştir. Teknohap Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. ise 25.06.2018 tarihinde 10.000.000 TL sermaye ile kurulmuş olup, sermaye artırımları ile 46.000.000 TL’ye ulaşmıştır. Her iki kurum için toplamda 4.065.000 TL tutarındaki nakdi sermaye ödemesinin kaydedilmemesi, mali tablolar üzerinde hata oluşturmuştur.

Kamu idaresinin, düzeltici muhasebe kayıtları yapıldığına dair beyanına rağmen, bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarına yansımadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, belirtilen tutarın kaydedilmemesi, mali raporların güvenilirliğini etkilemiştir.

BULGU: Teknohap Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş ve Kırıkkale Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş’ ye Yatırılan Sermayenin İlgili Hesaplara Kaydedilmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite mali tablolarının incelenmesinde, Teknohap Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. ve Kırıkkale Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş.’ye Yatırılan nakdi nitelikteki sermayenin 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ve 500-Net Değer Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
27.12.2014 tarih ve 29218 sayılı sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı” başlıklı 159’uncu maddesinde;
“Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabı; mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayeler ile bu kurumlara ikrazen verilen özel tertip iç borçlanma senetleri bedelinden, bu kurumların ödenmemiş sermayelerine mahsup edilenlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Mezkûr yönetmeliğin “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 160’ıncı maddesinde;
“Mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nakdi sermaye ve gerekse ayni sermaye şeklindeki iştirakler gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedilir. Sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların, kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekir… ”
“Hesabın İşleyişi” başlıklı 161’inci maddesinde;
” a) Borç . 3) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden önce mevcut olup, hesaplarda yer almayan mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayelerden envanteri yapılanlar, tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 500-Net Değer Hesabına alacak kaydedilir. 4) Duran varlıklar içinde yer alan taşınır ve taşınmaz mallardan sermayeye eklenmek amacıyla mal ve hizmet üreten kuruluşlara verilenlerin, bir taraftan net değeri bu hesaba, ayrılan amortisman tutarı ilgili amortisman hesabına borç, varlığın kayıtlı değeri ilgili duran varlık hesabına alacak; diğer taraftan duran varlığın net değeri 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.” hükümleri yer almaktadır.
Kırıkkale Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. 20.10.2020 tarihinde 1.000.000 TL sermaye ile kurulmuş olup, daha sonra 300.000 TL sermaye artırımına gidilerek 1300 hisseye bölünmüştür. Üniversitenin sermaye payı % 5 olup yatırılan tutar 65.000 TL dir.
Teknohap Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. 25.06.2018 tarihinde 10.000.000 TL sermaye ile kurulmuş olup daha sonra sermaye artırımlarına giderek 46.000.000 TL ye ulaşmıştır. Üniversitenin yatırmış olduğu sermaye tutarı 4.000.000 TL olup sermaye payı %8,6956 dır.
Kurum mizanının incelenmesinde Kırıkkale Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. ile Teknohap Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. ye yatırılan sermaye tutarlarının 241 no.lu hesaba kaydedilmediği görülmüştür.
Kamu idaresi, cevabında düzeltici muhasebe kayıtlarının yapıldığını belirtmiş olsa da bulgu konusu hatayı giderici muhasebe işlemlerinin 2021 yılı mali tablolarına yansıyan bir işlem olmadığı görülmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde Kırıkkale Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. ile Teknohap Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici A.Ş. ye toplam 4.065.000 TL tutarındaki nakdi sermaye ödemesinin 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ve 500-Net Değer Hesabına kaydedilmemesi sonucu kurum 2021 yılı mali tablolarında bu tutarda hata oluşmuştur.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr

GAZİ ÜNİVERSİTESİ DÖNER
SERMAYE İŞLETMESİ
2021 YILI DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 25
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU 28
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU 28
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI 28
DENETİM GÖRÜŞÜ 29
DENETİM BULGULARI 29
EKLER 36
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1: 2021 Yılı Bütçe Gider ve Gelir Gerçekleşmeleri Tablosu
T.C. Sayıştay Başkanlığı
KISALTMALAR
MEDULA: Reçete Provizyon Sistemi
SGK: Sosyal Güvenlik Kurumu
SUT: Sağlık Uygulama Tebliği
DMİS: Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi
T.C. Sayıştay Başkanlığı
BULGU LİSTESİ
A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
B. Diğer Bulgular
Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi
Vadesi Bir Yıldan Uzun Süreli Olan İşletmeler Arası Mali Borçlardan Alacaklar Hesabı ve
İşletmeler Arası Mali Borçlar Hesaplarının Kullanılmaması
Döner Sermaye İşletmesi Bünyesinde Faaliyeti Olmayan Birimlerin Bulunması
KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ
Mevzuat ve Görevler
Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesi uyarınca 23.05.2000 tarih ve 24057 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik kapsamında kurulmuştur.
Söz konusu Yönetmelik’in “Faaliyet alanları” başlıklı 2’nci maddesiyle, İşletme faaliyet alanına giren iş ve hizmetler;
Yükseköğretim kurumları dışındaki kuruluşlar ile gerçek ve tüzel kişilerce talep edilecek bilimsel görüş, proje, araştırma ve benzeri hizmetler yapmak, seminer, konferans, sempozyumlar düzenlemek, kurslar açmak,
Her türlü çalışmaları ve danışmanlık hizmetlerini yapmak,
Klinikler, poliklinikler, ameliyathaneler ve laboratuvarda yapılacak her türlü muayene, tetkik, tahlil, ameliyat, bakım ve hizmet üretimi ile ilgili iş ve benzeri hizmetleri yapmak,
Açılmış olan her türlü sağlık hizmetleri ile ilgili yataklı ve yataksız sabit ve geçici kuruluşları işletmek,
Her türlü yayım ve basım işlerini yapmak,
Belirli bilimsel sonuçların uygulanmasını sağlamak,
Mevcut fiziki kapasiteyi değerlendirerek birimlerin faaliyet alanları ile sınırlı olarak iş ve hizmet üretmek, elde edilen ürünlerin önceden Rektörün izni alınmak şartıyla pazarlanması ve satılması için satış ve teşhir yerleri açmak, olarak belirlenmiştir.
Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları
Rektörlüğe bağlı bir birim olarak yapılanan Döner Sermaye İşletmesi, İşletme Müdürlüğü ve Saymanlık Müdürlüğü olarak teşkilatlandırılmıştır. İşletme Müdürlüğü bünyesinde 1 İşletme Müdürü vekili, 7 idari memur ve 4 sürekli işçi hizmet vermekte olup; 8 idari personelin kadroları özel bütçede, diğerlerinin ise İşletmededir. İşletmenin Saymanlık Müdürlüğünde, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı personeli 1 saymanlık müdürü, 1 saymanlık müdür yardımcısı, 14 memur ve Gazi Üniversitesi personeli 5 memur hizmet vermektedir.
Mali Yapı
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine bağlı olarak kurulmuş olan döner sermayeli işletmelerin iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Dolayısıyla, 5018 sayılı Kanun’un bütçe ile ilgili hükümlerine tabi olmayan işletme bütçesi, adı geçen Yönetmelik’in 4’üncü maddesine göre hazırlanmakta olup; kamu idaresinin üst yöneticisi olan Rektör tarafından onaylanarak yürürlüğe girmektedir.
Başlangıç bütçesi 1.347.887.804,00 TL olarak tahmin edilen İşletmenin 2021 bütçe gideri 820.756.882,54 TL, bütçe geliri ise 1.082.865.953,87 TL olarak gerçekleşmiştir.
2021 yılı bilançosuna göre İşletmenin sermayesi 81.609,67 TL olup, toplam aktif büyüklüğü ise 167.213.296,50 TL’dir.
2021 yılı gelir tablosuna göre gelir toplamı 1.087.555.588,79 TL, gider toplamı 821.755.442,27 TL olan Döner Sermaye İşletmesi, yılsonu itibarıyla dönemi 265.800.146,52 TL net karla tamamlamıştır.
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü, elde ettiği gelirlerle giderlerini finanse etmekte olup, 2021 yılında özel bütçe kaynaklarından herhangi bir kaynak kullanmamıştır.
İşletmenin başlangıç bütçesinde 1.347.887.804,00 TL gelir öngörülmüş olup, gider bütçesi de aynı tutarda hazırlanmıştır.
2021 yılı bütçe gerçekleşmelerine Kesin Mizan esas alınarak bakıldığında; İşletmenin bütçe giderinin 820.756.882,54 TL, bütçe gelirinin ise 1.082.865.953,87 TL olarak gerçekleştiği, yıl içerisinde ek bütçelerle bütçe tahminlerinin güncellendiği görülmüştür.
Bütçe gider ve gelir gerçekleşmeleri aşağıda yer almaktadır:
Tablo 1: 2021 Yılı Bütçe Gider ve Gelir Gerçekleşmeleri Tablosu

BÜTÇE GİDERLERİ BÜTÇE GİDERLERİ BÜTÇE GELİRLERİ BÜTÇE GELİRLERİ
Hesap Kodu ve Adı Tutar (TL) Hesap Kodu ve Adı Tutar (TL)
830.01-Personel Giderleri 156.439.262,18 800.03-Mal ve Hizmet Gelirleri 546.177.559,28
830.02-Sosyal Güvenlik
Ödemeleri
Prim 29.148.426,99 800.04-Alınan Bağış ve
Yardımlar
254.579.664,05
830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 830.03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 388.955.262,77 800.09-Diğer Gelirler 282.695.760,41
830.05-Cari Transferler 830.05-Cari Transferler 52.249.407,12 810-Red ve İadeler (-) 587.029,87
830.06-Sermaye Giderleri 830.06-Sermaye Giderleri 2.271.965,06
830.10-Ek Ödeme 830.10-Ek Ödeme 191.692.558,42
Toplam: Toplam: 820.756.882,54 Toplam: 1.082.865.953,87

İşletmenin 2021 Yılı Gelir Tablosuna göre brüt satış geliri 1.086.165.921,76 TL, faaliyet gideri 820.365.775,24 TL gerçekleştirmek suretiyle faaliyet dönemi 265.800.146,52 TL net karla sonuçlanmıştır.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi muhasebe ve raporlama işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan hükümlere göre T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kurulan ve yönetilen Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Sistemi üzerinden yürütmektedir. İşletme, Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hâllerde 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun’a dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin genel esaslarını, kıyasen uygulamakta olup; T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan diğer düzenlemelere de tabidir.
Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden denetime sunulanlar aşağıda yer almakta olup denetim, bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:
• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Gelir tablosu,
• Envanter defteri.
Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Gazi Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi 2021 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
DENETİM BULGULARI
Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.