|
ÖZET: İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi, 2021 yılı içinde 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gereken yazılım ve lisans alımlarını, 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına doğrudan gider olarak kaydetmiştir. Bu durum, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 222’nci maddesine aykırıdır; zira bu madde, ilgili hesabın ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ile ilgili düzenlemeler de, maddi olmayan duran varlıkların giderleştirilmesi ve yok edilmesi sürecini tanımlamaktadır.
Yapılan denetimlerde, 2021 yılında 22.000 TL tutarında bir harcamanın, hak ve yetkiler dolayısıyla kaydedilmesi gereken 260 Haklar Hesabında yer almadığı ve bu nedenle gerekli amortismanın da 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir. Kurum, bu hatalı muhasebe işleminin sehven yapıldığını belirtmiş, gelecekte yazılım ve lisans alımlarında 260 Haklar Hesabının kullanılacağına dair taahhütte bulunmuştur. Sonuç olarak, bu hatalı kayıtlar, 2021 yılı Bilançosunda 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 22.000 TL tutarında eksik görünmesine yol açmıştır. Bu durum, kamu idaresinin muhasebe süreçlerinde dikkatli olması gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Haklar Hesabına Kaydedilmesi Gereken Tutarların Doğrudan Giderleştirilmesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gereken yazılım, sistem ve lisans niteliğindeki alımlarının 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabına kaydedilmek suretiyle doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 222’nci maddesinde; söz konusu hesabın, bedeli karşılığı edinilen imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Anılan Yönetmelik’in 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına ilişkin olarak düzenlenen “Hesabın niteliği” başlıklı 226’ncı maddesinde; bu hesabın maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı belirtilmiştir.
Amortisman ve Tükenme Paylarına İlişkin 47 Sıra No.lu Genel Tebliğ’in 6’ncı maddesinde ise tutarına bakılmaksızın maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir. Başka bir deyişle maddi olmayan duran varlık hesaplarında izlenen varlıklara ait tutarların tamamı varlığın temin edildiği aynı yılın sonunda amorti edilecektir.
Yapılan incelemede İnönü Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi tarafından 2021 yılı içerisinde bilgisayar yazılım programı lisansı veya sistem/lisans niteliği taşıyan alımlar için (online randevu yazılımı) toplam 22.000,00 TL tutarında harcama yapıldığı, ancak kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan bu harcamanın 260 Haklar Hesabında izlenmeyip 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında muhasebeleştirilerek doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Ayrıca Kurum Bilançosunda 260 Haklar Hesabı hiç yer almadığından söz konusu harcamanın tamamı için ayrılması gereken amortisman da 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmemiştir.
Kamu idaresi tarafından söz konusu muhasebe kaydının sehven gerçekleştirildiği bundan sonraki süreçte yazılım, sistem ve lisans niteliğindeki alımlarda 260 Haklar Hesabının çalıştırılacağı belirtilmişse de söz konusu hatalı muhasebeleştirme işlemleri, 2021 yılı Bilançosunda 260 Haklar Hesabı ile 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 22.000,00 TL tutarında eksik görünmesine sebebiyet vermiştir.