|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idareleri tarafından edinilen bilgisayar yazılımları ve benzeri hakların 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Ancak yapılan denetimlerde, bu tür alımların doğrudan giderleştirildiği ve dolayısıyla 260 Haklar Hesabı’nda 142.040,55 TL’lik bir eksiklik meydana geldiği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194. maddesi, bu tür varlıkların izlenmesi gerektiğini belirtirken, 195. madde ise edinilen hakların borç kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Ayrıca, maddi olmayan duran varlıklar için belirlenen %100 amortisman oranı, ilgili yönetmelik ve tebliğler çerçevesinde uygulanmalıdır. Ancak, bu alımların 260 Haklar Hesabı’na kaydedilmemesi, amortisman ayrılmamasına ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nda eksikliklere yol açmaktadır. Kamu idaresi, denetim bulgularını kabul etmiş ve gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını belirtmiştir; ancak bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, bilgisayar yazılımları ve benzeri nitelikteki alımların 260 Haklar Hesabında izlenmesi, muhasebe kayıtlarının doğruluğu ve mali raporların güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Bilgisayar Yazılımları ve Benzeri Nitelikteki Hak ve Yetkilerin Haklar Hesabında İzlenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Kamu İdaresince alımı gerçekleştirilen bilgisayar yazılımları ve benzeri niteliktek i hakların 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekirken doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir.
tarihli ve 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesinde 260 Haklar Hesabında; bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izleneceği, 195’inci maddesinde ise 260 Haklar Hesabında; bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların borç kaydedileceği hükme bağlanmıştır.
Diğer yandan, ilgili varlıklar için ayrılacak amortisman oranları amortisman ve tükenme paylarına ilişkin açıklamaların yer aldığı 04.11.2015 tarihli ve 29522 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 47 sıra no’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği ile belirlenmiş olup ilgili Tebliğ’in 6’ncı maddesinde;
“…(2) Ancak, maliyet bedeli, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tam am en amorti edilir…” denilerek, maddi olmayan duran varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiştir.
Yukarıdaki hükümler doğrultusunda, İdarelerce gerçekleştirilen bu tip alımların anılan Yönetmelik’in 194’üncü maddesi uyarınca 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan denetimlerde aşağıdaki tabloda gösterilen bilgisayar programı ve benzeri yazılı m ya da lisans mahiyetindeki alımların 260 Haklar Hesabında izlenmeyip, doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Yapılmayan bu muhasebe kaydı sebebiyle 260 Haklar Hesabı’nın 142.040,55 TL kadar eksik görünmesine sebebiyet verilmiştir.
Tablo 8:Haklar Hesabında İzlenmesi Gereken Harcamalar
| Yevmiye Tarihi | Yevmiye Numarası | Bilgisayar Programı, Benzeri Nitelikteki Yazılım ve Lisans Alımları | Tutar (TL) |
| 09.04.2021 | 1448 | Cryptolog Yazılımı | 28.234,80 |
| 17.12.2021 | 5682 | Yazılım Alımı | 7.310,75 |
| 23.12.2021 | 5834 | Web Sayfası İspanyolca Dil Seçeneği Eklenmesi | 6.195,00 |
| 27.12.2021 | 6011 | Aves – Bapsis Yazılım Güncelleme | 100.300,00 |
| TOPLAM | TOPLAM | TOPLAM | 142.040,55 |
Bu durum aynı zamanda 260 Haklar Hesabı’na kaydedilmeyen tutarlar için amortisman ayrılmamasına ve 268 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı’nın da muhasebe kayıtlarında eksik olarak yer almasına sebebiyet vermektedir.
Kamu idaresi cevabından, İdarenin bulgumuza katıldığı ve gerekli düzeltici işlemlerin yapıldığı anlaşılmakla birlikte bulguda belirtilen muhasebe kayıtlarının yılı içinde yapılmaması nedeniyle bu işlemlerin 2021 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla, bilgisayar programı ve benzeri yazılım ya da lisans mahiyetindeki alımların 260- Haklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir.