ÖZET: Karabük Üniversitesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendine dayanarak doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği alımlarda, belirlenen parasal limitlere uymadığı tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (ı) bendi, bu tür harcamaların yıllık toplamının, ilgili ödeneklerin %10’unu aşamayacağını belirtmektedir. Ancak, üniversitenin yaptığı harcamalar, mal alımlarında %13,29, hizmet alımlarında %17,61 ve yapım işlerinde ise %1,93 oranında gerçekleşmiştir.

Bu durum, Kamu İhale Kurulu’ndan izin alınmadan %10 sınırının aşılmaması gerektiğini vurgulayan kanun hükümlerine aykırıdır. Ayrıca, doğrudan temin alımlarının kayıt altına alınması için gereken Doğrudan Temin Kayıt Formu’nun, takip eden ayın onuncu gününe kadar doldurulması gerektiği belirtilmiştir. Ancak denetim sırasında, kurum yetkililerinin bu alımları manuel yöntemlerle takip ettiği gözlemlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde, doğrudan temin alımlarının daha etkin bir şekilde yönetilmesi için, Muhasebe Yönetim Sistemi ile entegre bir otomatik kontrol mekanizmasının kurulması önerilmektedir. Bu uygulama, doğrudan temin süreçlerinin disipline edilmesine katkı sağlayacaktır.

BULGU: Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Satın Alımlarda Limitlere Uyulmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Karabük Üniversitesinin 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendine göre doğrudan temin yöntemiyle yapmış oldukları alımlarda aynı Kanun’un getirmiş olduğu sınırlamaya uymadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (ı) bendinde “Bu kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” denilmektedir.
Kanun’un bu maddesi ile ilgili 31.12.2020 tarih 31351 sayılı Resmi Gazete’de Kamu İhale Kurulu tarafından yayınlanan 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında kanunun 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılacak alımlarda %10 sınırının aşılamayacağı, aşılarak yapılan başvurularında reddedileceği, yine aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin her biri için %10 oranının ayrı ayrı hesaplanacağı belirtilmiştir.
Karabük Üniversitesi 22/d maddesi hükümlerine göre doğrudan temin yöntemi ile yapmış oldukları harcamalar bu amaçla konulan ödeneklerin mal alımlarında %13,29 hizmet alımlarında %17,61 yapım işlerinde ise %1,93 seviyesinde gerçekleştiği görülmektedir. Öngörülemeyen harcamalar da göz önüne alınarak Kanun hükmü gereğince, %10 sınırı aşılmadan önce Kamu İhale Kurulundan izin alınması gerekmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 30.9.2 ‘Doğrudan Temin Kayıt Formu’ başlıklı maddesinde “Doğrudan Temin yoluyla yapılan alımlar takip eden ayın onuncu gününe kadar Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak EKAP üzerinden kayıt altına alınır.” denilmektedir. Yapılan denetimde Kurum yetkililerinin doğrudan temin alımlarını manuel yöntemlerle takip ettiği görülmüştür. Kurumların doğrudan temin yöntemi ile yaptıkları alımları disipline etmek üzere atılan bu adımın, Muhasebe Yönetim Sistemi ile entegre edilerek otomatik kontrol mekanizmasının kurulması Kamu İhale Genel Tebliği ile yürürlüğe konulan bu uygulamayı daha işler hale getirebilecektir.