ÖZET: İhale süreçlerinde alınan nakit teminatların, süresi dolduğunda ilgili taraflara iade edilmemesi veya Hazine’ye gelir kaydedilmemesi, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 14. maddesi, teminatların iade edilmemesi durumunda Hazine’ye aktarılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, nakit teminatların iadesine yönelik herhangi bir yazılı bildirim yapılmadığı ve bu nedenle teminatların Hazine’ye kaydedilmediği ortaya çıkmıştır.

Denetim sonuçları, 330 Hesap Kodunda kayıtlı olan süresi geçmiş nakit teminatların bulunduğunu göstermektedir. İlgili harcama birimleri, kabulü tamamlanan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine dair gerekli işlemleri gerçekleştirmemiştir. Bu durum, 31 Aralık 2021 itibarıyla nakit teminatların hala idarenin muhasebe kayıtlarında yer aldığını ortaya koymaktadır.

Söz konusu eksiklikler nedeniyle, hangi tutarların zaman aşımına uğrayarak Hazine’ye aktarılması gerektiği veya hangi tutarların ilgililere iade edilmesi gerektiği belirlenememektedir. Kamu İdaresi tarafından sunulan nakit teminat bilgi formu, bu işlemlerin ivedilikle gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

BULGU: İhale Kapsamında Alınan Nakit Teminatların Süre Bitiminde İlgilisine İade veya Hazineye Gelir Kaydı İşleminin Gerçekleştirilmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

İhale kapsamında alınan nakit teminatların, süre sonunda ilgilisine iade veya Hazineye gelir kaydı işlemlerinin gerçekleştirilmediği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İade edilemeyen teminatlar” başlıklı 14’üncü maddesinde; “ 13 üncü maddeye göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.” hükmü yer almaktadır. Anılan madde hükmüne göre, kurumlarca ihalelere ilişkin emanet olarak alınan nakit teminatların, belirtilen süreçlerden sonra ilgilileri tarafından alınmaması halinde Hazineye gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
Yer verilen mevzuat çerçevesinde yapılan denetimlerde;
330 Hesap Kodunda kayıtlı teminat süresi geçmiş nakit teminatların bulunduğu,
İhale kapsamında alınan nakit teminatların iadesine ilişkin ilgilisine herhangi bir yazı tebliğ edilmediği,
Kabulü tamamlanan/garanti süresi dolan mal ve hizmet alımı ile yapım işine ilişkin kabul yapıldığına veya garanti süresinin dolduğuna dair ilgili harcama birimleri tarafından nakit teminatların kayıtlı tutulduğu birime (istekliye/yüklenicisine iadesine veya Hazineye gelir kaydedilmesi için gerekli işlemlerin tesisi edilmesine ilişkin) herhangi bir yazı yazılmadığı,
Böylece söz konusu nakit teminatların ilgilisine iade veya Hazineye gelir aktarımı işlemlerinin gerçekleştirilemediği, bundan dolayı da ilgili nakit teminatların 31.12.2021 tarihi itibariyle hala İdarenin muhasebe kayıtlarında görüldüğü,
tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen veri eksikliklerinden dolayı ilgili birimler için toplam nakit teminat tutarının ne kadarının zaman aşımı nedeniyle Hazineye aktarılması gerektiği, ne kadarının ilgilisine iadesi gerektiği hususları belirlenememektedir.
Yerinde denetim sürecinde, teminat süresi sona erdiği halde muhasebe kayıtlarında yer alan ve bu teminatlara ilişkin 4735 sayılı Kanun hükümleri gereğince yerine getirilmesi gereken işlemleri tamamlanmayan nakit teminat kayıtları ile ilgili olarak, Kamu İdaresince tarafımıza muhasebe sisteminden üretilerek oluşturulan nakit teminat bilgi formu sunulmuştur. Söz konusu bilgi formunda yer alan nakit teminat kayıtlarına ilişkin olarak, anılan Kanun hükmü gereğince işlemlerin ivedilikle tesis edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr