ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitenin kiraya verilen taşınmazlardan peşin tahsil edilen kira gelirlerini dönem ayırıcı hesaplar olmaksızın kaydettiğini ortaya koymuştur. Bu durum, merkezi yönetim muhasebe yönetmeliğinin ilgili maddelerine aykırıdır. Yönetmeliğin 347. maddesi, gelecek yıllara ait gelirlerin izlenmesi için dönem ayırıcı hesapların kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 349. madde peşin tahsil edilen gelirlerin uygun hesaplara kaydedilmesi gerektiğini belirtmektedir.

2021 yılında üniversite, toplam 385.433,17 TL tutarında kira geliri tahsil etmiştir. Ancak bu gelirlerin tamamı, 600 Gelirler Hesabına kaydedilmiştir. Peşin tahsilatın 34.074,87 TL’sinin 600 Gelirler Hesabında, 351.358,30 TL’sinin ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Dönem ayırıcı hesapların kullanılmaması, mali tablolarda 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının 351.358,30 TL noksan görünmesine ve 600 Gelirler Hesabının bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu etkilemektedir.

BULGU: Kiraya Verilen Taşınmazlardan Peşin Tahsil Edilen Kira Bedellerinin Dönem Ayırıcı Hesaplarda İzlenmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversite tarafından 2021 yılı içerisinde peşin tahsil edilen kira gelirlerinin dönem ayırıcı hesaplar kullanılmaksızın tamamının 2021 döneminin geliri olarak kaydedildiği tespit edilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının niteliğini açıklayan 347’nci maddesinde; bu hesabın dönem içinde tahsil edilen ancak gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının işleyişini açıklayan 349’uncu maddesinde ise peşin tahsil edilen gelirlerin içinde bulunulan aya ait olan kısmının 600 Gelirler Hesabına, sonraki aylarda tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Tablo 10: Peşin Kira Gelirlerinden 380 Gelecek Aylara/480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve 600 Gelirler Hesabında İzlenmesi Gerekenler
2021 Yılı
600 Gelirler Hesabına
Kaydedilen
Toplam
Tutar
(TL)
385.433,17 34.074,87 351.358,30
Üniversite tarafından 2021 yılı içerisinde 385.433,17 TL tutarında kira geliri tahsilatı yapılmış olup bu gelirlerin tamamı 2021 yılının geliri olarak 600 Gelirler Hesabına kaydedilmiştir. Ancak 385.433,17 TL tutarında peşin kira tahsilatının 34.074,87 TL’sinin 600 Gelirler Hesabında, 351.358,30 TL’sinin ise 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında izlenmesi ve gelirlerin ait oldukları yılın mali tablolarında gösterilmesi gerekmektedir.
Kira bedellerinin ilgili faaliyet döneminin geliri olarak mali tablolarda yer alması için kullanılması gereken dönem ayırıcı hesapların kullanılmaması, mali tablolarda 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının 351.358,30 TL noksan, 600 Gelirler Hesabının ise bu tutar kadar fazla görünmesine neden olmaktadır.